بررسی مصادر و منابع فقه فریقین صفحه 12

1- اصول کافی، ج 1، ص 403 / وسائل، ج 18، ص 63 و تحف العقول، ص42.

2- اصول کافی، ج 1، ص 403 / وسائل، ج 18، ص 63 و تحف العقول، ص42.

خلاصه آن که، هر چه اطلاعات و آگاهی علمی بشر بیشتر فزونی یابد، عمق و عظمت آیات قرآن و سخنان پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله بیشتر نمودار می شود. مرحوم شهید مطهری در این زمینه مقایسه جالبی دارد و می گوید:

«ما اگر تنها فقه خودمان را در نظر بگیریم و یک نابغه هزار سال پیش مثل شیخ صدوق و شیخ مفید و شیخ طوسی را در فهم کلمات پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله در مسائلی فقهی در نظر بگیریم، بعد بیاییم در نهصد سال بعد شیخ مرتضی انصاری را در نظر بگیریم، خواهیم دید که شیخ مرتضی انصاری در نهصد سال بعد، از شیخ طوسی و شیخ مفید و شیخ صدوق بهتر می تواند سخن پیامبر صلی الله علیه و آلهرا تحلیل کند. آیا این از آن جهت است که شیخ مرتضی انصاری از شیخ طوسی نبوغ بیشتری داشته است ؟ نه ! بلکه علم زمان او وسعت بیشتری دارد از علم زمان شیخ طوسی. علم جلوتر رفته است و چون علم جلوتر رفته است او بهتر می تواند به عمق سخن پیغمبر صلی الله علیه و آلهبرسد، تا آن

عالمی که در هزار سال قبل بوده است و آینده هم همین گونه است. صد سال دیگر، دویست سال دیگر، افرادی پیدا خواهند شد که سخنان پیامبر صلی الله علیه و آله را خیلی عمیق تر از شیخ انصاری درک می کنند.»(1)

امتیاز فقه شیعه

بعد از رحلت پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله اهل سنّت از دو منبع اصلی احکام، یعنی قرآن و سنّت استفاده کردند.(2) آنان فقط احادیث منقول از پیامبر صلی الله علیه و آله را معتبر و حجّت دانستند و با توجه به این که نقل و تدوین حدیث از سوی خلیفه اوّل و دوم ممنوع شد و تا اوایل قرن دوم هجری این ممنوعیّت ادامه یافت، ایشان برای استنباط احکام ناگزیر به اجتهاد به رأی و توسل به قیاس و استحسان گردیدند.