بررسی مصادر و منابع فقه فریقین صفحه 57

1- المعالم الجدیده، ص99.

2- اصول الفقه، ص 23 بیروت دارالحدیث.

3- القواعد والفوائد، ص39، قاعده8 منشورات مکتبه مفید قم.

و ما مِن شی ءٍ اِلاّ وفیه کتابٌ أو سنّهٌ(1): «هیچ چیز نیست مگر آن که درباره آن از کتاب یا سنّت (حکمی بیان شده است)».

تعداد احکام تکلیفی: حکم عملی که مکلف انجام می دهد به صورت یکی از اقسام پنج گانه زیر است:

1 - وجوب: و خود آن عمل و فعل مکلف را واجب می نامند. به طور خلاصه، واجب عبارت است از هر عملی که خداوند ما را به انجام آن امر فرموده و بر انجام آن وعده ثواب و در ترک آن وعده عقاب داده است، مانند: نماز، حج و جهادو ...

2 - حرمت: و خود عمل و فعل مکلف را حرام می گویند. به طور خلاصه، حرام عبارت است از هر عملی که خداوند ما را از انجام آن نهی فرموده و الزاما ترک آن را از ما خواسته و بر انجام آن وعده عقوبت داده است، مانند : شرب خمر و قتل نفس و ...

3 - استحباب (ندب): و خود عمل مکلف را مستحب یا مندوب می گویند. به طور

خلاصه، مستحب عبارت است از عملی که خداوند ما را به انجام آن ترغیب فرموده و بر آن وعده ثواب داده است، اما ترک آن عمل جایز می باشد و عقاب ندارد، مانند: روزه ماه

شعبان.

4 - کراهت: و عمل مکلّف را مکروه می گویند.

به طور خلاصه، مکروه، عملی است که خداوند ترک آن را از ما خواسته و بر ترک آن وعده ثواب داده، اما در انجام آن عقابی نیست، مانند: خوابیدن بین الطلوعین. (البته باید

در نظر داشت که ثواب بر ترک مکروه مشروط به آن است که مکلف باتوجه به نهی شارع از مکروه آن را ترک کند.)

5 - اباحه: و خود عمل مکلف را مباح می گویند. به طور خلاصه، مباح عملی است که فعل و ترک آن جایز و یکسان است، مانند: پیاده روی و گردش و ....

حکم وضعی

برای حکم وضعی تعریفهای زیادی شده است و باید توجه داشت که هم در تعریف