فرهنگ اصطلاحات اصول صفحه 112

خلاف اصل که تنها درصورت عدم وجود علم و اماره جاری می شود.3.در موضوع اصل،شک اخذ شده اما اماره این چنین نیست.4.امارات از جمله ادلّۀ اجتهادی به شمار می روند ولی اصول،دلیل فقاهتی هستند.5.امارات،همۀ لوازم و آثار شرعی خود را ثابت می کنند ولی با اجرای اصل،تنها آثار شرعی آن ثابت می شود مگر در برخی موارد مانند اثبات آثار اجرای استصحاب در جایی که واسطه و مستصحب،متلازم یک امر ثالث باشند،یا واسطه و مستصحب،لازم و ملزوم باشند و یا جایی که واسطه خفی باشد.

-امارات معتبر شرعی کدامند؟معروف ترین امارات معتبر شرعی که اکثر یا همۀ مجتهدین اعتبار آنها در احکام شرعی را پذیرفته اند،«خبر واحدِ راوی عادل یا مورد وثوق»و«شهرت فتوایی»است. (1)

امارۀ حکمی

آن اماره ای است که مثبِت حکم شرعی است.مثلاً فرض کنیم حکم نماز جمعه در زمان غیبت برای ما نامعلوم باشد و در روایات،خبر واحدی پیدا شد که نماز جمعه در زمان غیبت را واجب دانسته است.

امارۀ موضوعی

آن اماره ای است که در موضوعات مردّد مورد استفاده قرار می گیرد.مثلاً کتابی در دست کسی هست اما مالکیت او بر این کتاب مورد تردید است.با اجرای قاعده«ید»که از نشانه های مالکیت است،حکم به مالکیت او می شود.یعنی قاعده«ید»اماره و نشانه ای است بر مالک بودن او مگر این که خلاف آن ثابت شود.در این مثال،اماره در یک موضوع جریان یافته است.

امتثال

اشاره

«امتثال»یعنی فرمان برداری؛به عبارت دیگر:موافقت خارجی و عملی با دستور مولا را«امتثال»گویند.