- سخن ناشر 1
- کاربرد اصطلاح در علوم 3
- اصطلاحات علم اصول 4
- اشاره 8
- اباحۀ اخص 8
- اباحۀ اضطراری 8
- اباحۀ ظاهری 9
- اباحۀ اقتضایی 9
- اباحۀ اعم 9
- اباحۀ شرعی 9
- اباحۀ عقلی 10
- اباحۀ غیر اقتضایی 10
- اباحۀ واقعی 10
- ابتلا و عدم ابتلا 10
- اتّصال زمان شک به زمان یقین 13
- اثبات و ثبوت 13
- اجتماع امر و نهی 14
- اثر شرعی 14
- اشاره 16
- اجتهاد 16
- اجتهاد تجزّئی 21
- اجتهاد خاص 21
- اجتهاد در عصر ائمه علیهم السلام 21
- اجتهاد عام 22
- اجزاء در اصول با کشف خلاف ظنّی 22
- اجزاء در اصول با کشف خلاف قطعی 23
- اشاره 24
- اجزاء 24
- اجزاء در امارات با کشف خلاف ظنّی 24
- اجزاء در تبدّل قطع 24
- اجزاء در امارات با کشف خلاف قطعی 24
- اجزای مأموربه امر واقعی ثانوی 26
- اشاره 27
- اجماع 27
- اجماع بسیط 29
- اجماع حدسی 30
- اجماع تشرّفی 30
- اجماع دخولی 30
- اجماع سکوتی 31
- اجماع عملی 31
- اجماع کشفی 32
- اجماع لطفی 32
- اجماع لبّی 32
- اجماع مرکّب 33
- اجماع مدرکی 33
- اجماع محصّل 33
- اجمال 34
- اشاره 34
- اجماع منقول 34
- اجمال مخصّص لبّی 35
- اجمال نصّ 36
- اجمال مخصّص لفظی 36
- احترازی بودن قیود 37
- اشاره 38
- احتیاط 38
- احتمال و محتمل 38
- احتیاط شرعی 39
- احتیاط عقلی 40
- اخباریین 42
- اختیار 44
- اشاره 45
- اراده 45
- اراده استعمالی 46
- ارادۀ الهی 47
- ارادۀ تفهیمی 47
- ارادۀ تشریعی 47
- ارادۀ تکوینی 47
- ارادۀ انشایی 47
- ارادۀ حقیقی 48
- ارادۀ فعلی 48
- استثنا 49
- استحباب 50
- استحسان 50
- استصحاب 52
- اشاره 52
- استصحاب استقبالی 56
- استصحاب تنجیزی 57
- استصحاب حال شرع 58
- استصحاب حال عقل 58
- استصحاب جزئی 58
- استصحاب حکم مخصّص در عموم زمانی 59
- استصحاب در امور تدریجی 60
- استصحاب حکمی 60
- استصحاب در اطراف علم اجمالی 60
- استصحاب در شبهۀ حکمی 61
- استصحاب در زمانیات 61
- استصحاب در شبهۀ موضوعی 62
- استصحاب سببی 62
- استصحاب صحّت هنگام شک در مانع 63
- استصحاب کلّی 64
- استصحاب عدمی 64
- استصحاب قهقرایی 64
- استصحاب وجودی 66
- استصحاب مسبّبی 66
- استصحاب موضوعی 66
- اشاره 67
- استعمال حقیقی 67
- استعمال 67
- استلزامات عقلی 68
- استعمال مجازی 68
- اشتراک 69
- اسم جنس 69
- اشاره 69
- اشتراک معنوی 70
- اشتراک لفظی 70
- اشاره 71
- اصل اباحه 71
- اصل اجتهادی 73
- اصل احتیاط 73
- اصل اباحۀ عقلی 73
- اصل اباحۀ شرعی 73
- اصل اشتغال 74
- اصل اطلاق 74
- اصل برائت 75
- اصل تأخّر حادث 75
- اصل تخییر 76
- اصل تطابق 78
- اصل تنزیلی 79
- اصل ثبات 79
- اصل حسّ 80
- اصل صحّت 82
- اصل حلیت 82
- اصل حقیقت 82
- اصل شرعی 82
- اصل طهارت 84
- اصل ظهور 85
- اصل عدم 86
- اشاره 86
- اصل عدم استخدام 86
- اصل عدم اعتبار ظنّ 88
- اصل عدم تزکیه 88
- اصل عدم اضمار 88
- اصل عدم اشتراک 88
- اصل عدم قرینه 89
- اصل عدم تقدیر 89
- اصل عقلی 90
- اصل عملی 90
- اصل عدم نقل 90
- اصل عموم 92
- اصل غیر تنزیلی 93
- اصل غیر محرز 93
- اصل لفظی 93
- اصل غیر مثبت 93
- اصل مثبت 94
- اصل نفی 97
- اصل موضوعی 97
- اصول فقاهتی 98
- اصول فقه 98
- اصل وقف 98
- اصول مؤمَّنه 100
- اطّراد 101
- اطلاق 102
- اشاره 102
- اطلاق شمولی 105
- اطلاق بدلی 105
- اطمینان 106
- اعتبار 106
- اقتضا 109
- اقلّ و اکثر 109
- اشاره 109
- اماره 111
- اقلّ و اکثر ارتباطی 111
- اشاره 111
- اقلّ و اکثر استقلالی 111
- اشاره 112
- امارۀ حکمی 112
- امتثال 112
- امارۀ موضوعی 112
- امتثال احتمالی 113
- امثتال ظنّی 113
- امتثال علمی تفصیلی 114
- امتناع 114
- اشاره 115
- امر 115
- امر ارشادی 118
- امر به امر 119
- امر بعد از حَظر 119
- امر به شیء مقتضی نهی از ضدّ آن هست یا خیر؟ 120
- امر تخییری 122
- امر تعیینی 122
- امر تعبّدی 122
- امر غیری 123
- امر عینی 123
- امر مولوی 123
- امر کفایی 123
- امر ثانوی ظاهری 123
- امر ثانوی اضطراری 123
- امکان 124
- امر واقعی 124
- اشاره 124
- امکان اخصّ 126
- امکان استعدادی 127
- امکان خاص 127
- امکان تعبّد به ظنّ 127
- اشاره 127
- امکان عام 127
- امکان وقوعی 127
- انحلال 127
- امکان استقبالی 127
- انحلال حکم تکلیفی 130
- انحلال حقیقی 130
- انحلال حکم وضعی 130
- اشاره 130
- انسداد 130
- انحلال حکمی 130
- انسداد حکومتی 132
- انسداد کبیر 133
- انسداد کشفی 133
- انسدادی 133
- انصراف 133
- انفتاحی 134
- انقلاب نسبت 134
- انفتاح 134
- انقیاد 135
- ایجاب 135
- اشاره 136
- برائت 136
- برائت اصلی 136
- برائت شرعی 136
- بالجمله و فی الجمله 136
- برائت عقلی 138
- اشاره 139
- برهان لمّی 141
- برهان انّی 141
- بنای عقلا 141
- بسیط بودن مشتق 141
- تأخیر بیان از وقت خطاب 142
- تأخیر بیان از وقت حاجت 142
- تبادر 143
- تجرّی 143
- تجزّی 145
- تحقیق مناط 145
- تخصّص 146
- تخریج مناط 146
- تخصیص 147
- تخطئه 147
- اشاره 150
- تخییر بین اقلّ و اکثر 150
- تخییر عقلی 151
- تخییر شرعی 151
- تداخل اسباب و مسبّبات 152
- تراخی 154
- تراجیح 154
- ترتّب 155
- ترادف 155
- تزاحم 161
- ترک استکشاف 161
- اشاره 161
- تزاحم در مستحبّات 163
- تسلسل 164
- تسامح در ادلّۀ سنن 164
- تشریع عملی 166
- تصویب معتزلی 166
- تصویب 166
- اشاره 166
- اشاره 166
- تصویب اشعری 166
- تعادل و تراجیح 167
- تعارض 167
- تعبّدی 172
- تعیینی و تعینی 174
- تعلیق حکم بر وصف مشعر علیت است ؟ 174
- تعدّد مطلوب 174
- تقابل بین اطلاق و تقیید 175
- تقلید 175
- تقیه 184
- تقیه مداراتی 184
- اشاره 184
- تکرار 184
- تقیید 184
- تناقض 185
- تمثیل 185
- تنجیز و تعذیر 185
- تنقیح مناط 186
- تنجیز و تعلیق 186
- اشاره 187
- تواتر 187
- تواتر لفظی 188
- تواتر اجمالی 188
- تواتر معنوی 188
- جامع ذاتی 189
- جامع انتزاعی 189
- جامع عرضی 189
- جزء 190
- اشاره 190
- جزء ذهنی 190
- جزء خارجی 190
- جعل مرکّب 191
- جمع دلالی 191
- جمع تبرّعی 191
- جمع عرفی 191
- جعل بسیط 191
- الجمع مهما امکن اولی من الطّرح 192
- جمع مقبول 192
- جمع محمولی 192
- جمع موضوعی 192
- حاظر و مبیح 195
- حجّت 195
- حجیت اصولی 196
- حجیت ذاتی 196
- حرمت ذاتی 197
- اشاره 197
- حرمت 197
- حُسن و قبح عقلی 198
- حقیقت شرعیه 206
- حقیقت متشرّعه 207
- حقیقت و مجاز 207
- حکم 210
- اشاره 210
- حکم ارشادی 216
- حکم امضایی 216
- حکم اقتضایی 216
- حکم اوّلی 217
- حکم تنجیزی 217
- حکم تأسیسی 217
- حکم تکلیفی 217
- حکم ثانوی 217
- حکم شرعی 218
- حکم شأنی 218
- حکم عدمی 218
- حکم ظاهری 218
- حکم فعلی 218
- حکم مولوی 219
- اشاره 219
- حکم واقعی اوّلی 219
- حکم وضعی 219
- حکمت 219
- حکم واقعی ثانوی 219
- حکمت الهی 220
- حکومت 220
- اشاره 220
- حکومت عرفی 222
- حکومت ظاهری 222
- حمل 223
- حمل شایع صناعی 223
- حمل ذاتی اوّلی 223
- اشاره 223
- حیثیت اطلاقیه 224
- حیثیت تعلیلیه 224
- خاص 225
- خبر 225
- اشاره 225
- حیثیت تقییدیه 225
- خبر حدسی 231
- خبر عزیز 231
- خبر ضعیف 231
- خبر حسّی 231
- خبر صحیح 231
- خبر حسن 231
- خبر متواتر اجمالی 232
- خبر مستفیض 232
- خبر متواتر 232
- خبر متواتر لفظی 232
- خبر متواتر معنوی 232
- خبر موثوق 232
- خبر موثّق 232
- خرق اجماع 233
- خطاب های شفاهی 233
- دفع مفسده مقدّم بر جلب منفعت 233
- اشاره 234
- دلالت استعمالی 234
- دلالت اقتضا 235
- دلالت التزامی 236
- دلالت تصدیقی 236
- دلات ایماء 236
- دلالت انّی 236
- دلالت ترک 236
- دلالت تفهیمی 237
- دلالت تضّمنی 237
- دلالت تقریر 237
- دلالت تصوّری 237
- دلالت سکوت 238
- دلالت طبعی 238
- دلالت جدّی 238
- دلالت تنبیه 238
- دلالت فعل 239
- دلالت عقلی 239
- دلالت قول 240
- دلالت لمّی 240
- دلالت مطابقی 240
- دلالت وضعی 241
- دلالت منطوق 241
- دلیل 241
- اشاره 241
- دلیل امضایی 242
- دلیل الخطاب 242
- دلیل اجتهادی 242
- دلیل انّی 243
- دلیل لبّی 243
- دلیل فقاهتی 243
- دلیل عقلی 243
- دلیل شرعی 243
- دلیل تأسیسی 243
- دلیل لفظی 244
- دلیل نقلی 244
- دلیل محرز 244
- دلیل لمّی 244
- دوام نسبت 244
- دور 244
- دوران امر بین تخصیص و نسخ 245
- دوران امر بین اقلّ و اکثر ارتباطی 245
- دوران امر بین جزئیت،شرطیت و مانعیت 245
- دوران امر بین اقلّ و اکثر استقلالی 245
- دوران امر بین متباینین 246
- ذات 246
- دوران امر بین محذورین 246
- دون اثباطه خرط القتاد 246
- ذاتی و عرضی 247
- رافع و مانع 248
- ذهن 248
- رخصت و عزیمت 249
- سبب 251
- رفع و دفع 251
- سبر و تقسیم 253
- سدّ ذرایع و فتح ذرایع 254
- سنّت 256
- سیره 260
- اشاره 260
- سیرۀ عقلا 260
- سیرۀ متشرّعه 260
- شبهۀ بدوی 261
- اشاره 261
- شبهۀ ابن قبّه 261
- شبهۀ حکمی 262
- شبهۀ تحریمی 262
- شبهۀ کعبی 263
- شبهۀ محصور 264
- شبهۀ مفهومی 264
- شبهۀ مقرون به علم اجمالی 264
- شبهۀ مصداقی 264
- شبهۀ وجوبی 265
- شرایط جعل و مجعول 265
- شرط 265
- اشاره 265
- شبهۀ موضوعی 265
- شرط ترتّب 266
- شرط متقدّم،متأخّر و مقارن 266
- شرط اتّصاف 266
- اشاره 267
- شرع 267
- شک 267
- شک بین جزئیت و مانعیت 267
- شک در تکلیف 268
- شک در رافع 268
- شک در حجیت 268
- شک ساری 269
- شک در مقتضی 269
- شک در محصّل 269
- شک در مکلّفٌ به 269
- شک مسبّبی 270
- شک طاری 270
- شک سببی 270
- شهرت 271
- اشاره 271
- شهرت روایی 271
- شهرت فتوایی 272
- صحّت حمل 272
- شهرت عملی 272
- صحیح و اعم 273
- صدق در قضایای حملی 277
- ضدّ 278
- اشاره 278
- ضرر و ضرار 279
- طریقۀ عقلا 279
- ظاهر 279
- طلب و اراده 279
- ضدّ عام 279
- طریقیت 279
- ظنّ 282
- اشاره 282
- ظنّ اطمینانی 283
- ظنّ خاص 283
- ظنّ قوی 284
- ظنّ طریقی 284
- ظنّ غالب 284
- ظنّ مطلق 284
- ظنّ ممنوع 284
- ظنّ متأخّم به علم 284
- ظنّ مانع 284
- ظنّ موضوعی 285
- ظواهر الفاظ 285
- ظنّی الدّلالت 285
- ظنّ نوعی 285
- ظهور اقتضائی 286
- اشاره 286
- ظهور تصدیقی 286
- ظهور تضمّنی 287
- ظهور موضوعی 287
- عام اصولی 287
- عام استغراقی 287
- ظهور ذاتی 287
- عام بدلی 288
- عام مجموعی 288
- عام و خاص 288
- عام افرادی 288
- عام و خاص من وجه 292
- عدالت 292
- عدم ازلی 293
- عدم ابتلا 293
- عدم اطّراد 294
- عدم الدّلیل دلیل العدم 294
- عدم القول بالفصل 295
- عدم صحّت سلب 296
- عدم محمولی 296
- عدم و ملکه 296
- عدم صحّت حمل 296
- عَرَض غریب 297
- عرض و عرضی 297
- عرض ذاتی 297
- عدم وصفی 297
- اشاره 297
- عَرَض 297
- عُرف 298
- اشاره 298
- عرف خاص 301
- عرف عام 302
- عرف فاسد 302
- عرف قولی 302
- عرف عملی 302
- عصمت 303
- عصیان 303
- عزیمت 303
- اشاره 304
- عقلیات مستقل 307
- عقل نظری 307
- علّت 307
- عقلیات غیر مستقل 307
- عقل عملی 307
- علّت و حکمت 310
- اشاره 311
- علم اجمالی 313
- عموم 314
- علم اصول فقه 314
- علم اجمالی در تدریجیات 314
- علم فقه 314
- عموم استغراقی 314
- اشاره 314
- علم تفصیلی 314
- عموم سیاقی 315
- عموم فوقانی 315
- عموم زمانی 315
- غایت 316
- عموم و خصوص من وجه 316
- عموم و خصوص مطلق 316
- عموم و خصوص 316
- فتح ذرایع 317
- فحوی الخطاب 317
- غیر مستقلاّت عقلی 317
- فقه 318
- فور و تراخی 319
- فقیه 319
- قاصر 320
- قاطع و مانع 321
- اشاره 322
- قاعدۀ استصحاب 323
- قاعدۀ استطاعت 323
- قاعدۀ تجاوز و فراغ 324
- قاعدۀ اصولی 324
- قاعدۀ الجمع مهما امکن اولی من الطّرح 324
- قاعدۀ تحسین و تقبیح عقلی 328
- قاعدۀ تسامح در ادلّۀ سنن 328
- قاعدۀ ترجیح بلا مرجّح 328
- قاعدۀ تقیه 329
- قاعده تعیین 329
- قاعدۀ فقهی 335
- قاعدۀ قبح عقاب بلا بیان 335
- قاعدۀ صحّت 335
- قاعدۀ طهارت 335
- قاعده فراغ 335
- قاعدۀ لاضرر و لاضرار 338
- قاعده لطف 343
- قاعدۀ ما لایدرک کلّه لایترک کلّه 345
- قاعدۀ مقتضی و مانع 345
- قاعدۀ ملازمه 346
- قاعدۀ میسور 348
- قاعدۀ نفی عُسر و حرج 349
- قاعدۀ ید 353
- قاعدۀ یقین 356
- قُبح عقاب بلابیان 358
- قبح فعلی و قبح فاعلی 358
- قدرت تکوینی به معنی اعم 359
- قرآن 360
- قرینۀ حالیه 364
- قرینه 364
- اشاره 364
- قرینۀ عرفی 365
- قرینۀ غیرلفظی 365
- قرینۀ لفظی 365
- قرینۀ عقلی 365
- قرینۀ لبّی 365
- قرینۀ منفصل 366
- قصد وجه 366
- قرینۀ مقالیه 366
- قطع 367
- قضیۀ خارجیه 367
- اشاره 367
- اشاره 367
- قضیۀ حقیقیه 367
- قطع اجمالی 373
- قطع تفصیلی 373
- قطع تعبّدی 373
- قطع شخصی 373
- قطع عرفی 374
- قطع موضوعی 374
- قطع طریقی 374
- قطع موضوعی طریقی 374
- قطع قطّاع 374
- قطع نوعی 375
- قطع واقعی 375
- قطع موضوعی وصفی 375
- قَلب 376
- القول بعدم الفصل 377
- قول لُغوی 377
- اشاره 379
- قیاس 379
- قیاس ادنی 382
- قیاس اخاله 382
- قیاس جلی 383
- قیاس خفی 383
- قیاس اولویت 383
- قیاس اصولی 383
- قیاس علّت 384
- قیاس مستنبط العلّه 384
- قیام اصول مقام قطع 384
- قیاس مصرّح العلّه 384
- قیاس منصوص العلّه 384
- کان تامّه و ناقصه 385
- قیام اماره مقام قطع موضوعی صفتی 385
- قیام اماره مقام قطع موضوعی طریقی 385
- کشف 387
- کشف انسدادی 389
- کلّ 389
- کُفر 389
- کلّما حکم به العقل حکم به الشّرع 390
- کلام 390
- اشاره 390
- کلّما حکم به الشّرع حکم به العقل 390
- کلّی 390
- کلّی منطقی 391
- کلّی طبیعی 391
- کلّی عقلی 391
- کنایه 393
- کِیف 394
- کَون 394
- لای نفی جنس 395
- لُبّ 396
- لحن الخطاب 396
- لزوم بین و غیر بین 396
- لغت 397
- لمّی 397
- مادّه 398
- اشاره 399
- ماهیت لا به شرط قسمی 399
- ماهیت 399
- مانع شرعی 399
- ماهیت مجرّده 400
- ماهیت مخلوطه 400
- ماهیت مهمله 400
- ماهیت مطلقه 400
- ماهیت لا به شرط مقسمی 400
- مبادی تصوّریه 401
- مبادی تصدیقیه 401
- اشاره 401
- مبادی عالیه 401
- مبادی احکامیه 401
- متجرّی 402
- مُبیح 402
- متأخّری متأخّرین 402
- متأخّرین 402
- متشابه 403
- متشرّعه 403
- مترادف 403
- متعلّق احکام 404
- متواتر 404
- مجاری اصول 405
- اشاره 405
- مثبتات اماره و اصل 405
- مَجاز 405
- مجاز به زیاده و نقصان 406
- مجاز عقلی 406
- مجاز مشهور 407
- مَجاز لغوی 407
- مجهول 408
- محمول بالضّمیمه 409
- مخالفت احتمالی عملی 410
- مخالفت قطعی التزامی 410
- مخالفت قطعی عملی 410
- اشاره 411
- مخصّص قطعی الدّلالت 412
- مخصّص عقلی 412
- مخصِّص لُبّی 413
- مخصّص متّصل لُبّی 414
- مخصِّص لفظی 414
- مخصّص متّصل 414
- مخصِّص مبین 414
- مخصّص مجمل 415
- مخصّص متّصل لفظی 415
- مخصّص منفصل 416
- مخصّص منفصل لُبّی 416
- مراتب حکم 417
- مخطّئه 417
- مرّه و تکرار 418
- مُرجِّح 418
- مسئلۀ فقهی 419
- مسئلۀ اصولی 419
- مستقلّات عقلیه 419
- مستحب 419
- مسلّمات 420
- مسقطات تکلیف 420
- مشهور 421
- مشترک 421
- مصالح مرسله 422
- مصلحت 426
- مضیق 428
- مطلق 428
- معقولات اوّلیه 429
- مظنونات 429
- معقولات ثانویه 429
- مفهوم 430
- مفاهیم انتزاعی 430
- اشاره 430
- مفاهیم حقیقی 430
- مفاهیم اعتباری 430
- مفهوم استثناء 433
- مفهوم حصر 433
- مفهوم غایت 435
- مفهوم لقب 437
- مفهوم مردّد 438
- مفهوم موافق 438
- مفهوم وصف 438
- مقدّمات تولیدیه 439
- مقدّمات حکمت 439
- مقدّمات دلیل انسداد 441
- اشاره 441
- مقدّمه 441
- مقدّمۀ شرط 444
- مقدّمۀ سبب 444
- مقدّمۀ صحّت 445
- مقدّمۀ شرعی 445
- مقدّمۀ عبادی 446
- مقدّمۀ عدم مانع 447
- مقدّمۀ عقلی 447
- مقدّمۀ علم 448
- مقدّمۀ غیر موصل 448
- مقدّمۀ متأخّر 448
- مقدّمۀ معدّ 449
- مقدّمۀ مفوّته 449
- مقدّمۀ متقدّم 449
- مقدّمۀ مقارن 450
- مقدّمۀ موصل 450
- مقدّمۀ واجب 451
- مقدّمۀ وجود 453
- مقرّر 453
- مقدّمۀ وجوب 453
- مقید 454
- ملاک اقتضایی 454
- ملازمه بین حکم شرع و عقل 454
- ملاکات احکام 454
- مَناط 455
- منجّز 455
- ملکه 455
- مناسب 455
- موافقت و مخالفت 456
- منطوق 456
- موافقت قطعی التزامی 456
- موافقت احتمالی عملی 456
- موافقت احتمالی التزامی 456
- موافقت قطعی عملی 456
- اشاره 458
- موضوع 458
- موضوع علم اصول 459
- موضوع مستنبط 459
- اشاره 460
- نسخ 460
- نسخ وجوب 462
- نصّ 463
- نصّ اهل لغت 463
- اشاره 463
- نظر 464
- نفس الامر 465
- نَعت 465
- نفی حکم به لسان موضوع 466
- نَفل 466
- اشاره 467
- نهی ارشادی 469
- نهی تحریمی 470
- نهی در عبادت 470
- نهی تنزیهی 470
- نهی در معامله 470
- واجب 471
- نهی نفسی 471
- اشاره 471
- نهی غیری 471
- واجب تبعی 472
- واجب تخییری 472
- واجب تعبّدی 473
- واجب تعیینی 473
- واجب توصّلی 473
- واجب کفایی 474
- واجب غیری 474
- واجب مضیق 474
- واجب مشروط 474
- واجب مطلق 475
- واجب معلّق 475
- واجب منجّز 476
- واجب موسّع 476
- واجب نفسی 476
- واجب مقید 476
- واجب موقّت 476
- واضع 477
- واسطه در عروض 477
- وجوب 478
- وجود نعتی 480
- وجود محمولی 480
- وحدت مطلوب و تعدّد مطلوب 480
- ورود 481
- وصف 482
- اشاره 483
- وضع 483
- وضع تخصّصی 485
- وضع شخصی 486
- وضع جزئی 486
- وضع عینی 486
- وضع تخصیصی 486
- وضع تعیینی 486
- وضع تعینی 486
- وضع نوعی 487
- وضع مرکّبات 487
- هل مرکّبه 489
- اشاره 489
- یقین منطقی و یقین اصولی 489
- یقین 489
- یقین استقرائی 489
انسداد صغیر
اگر مقدّمات دلیل انسداد منجر به حجیت ظنّ حاصل از طریق مخصوص شوند،انسداد را«انسداد صغیر»گویند.مثل این که مقدّمات،ظنّ حاصل از خبر واحد را حجّت بدانند.به عبارت دیگر:انسداد صغیر،یعنی باب علم در سنّت بسته است ولی در راه های دیگر باز است.به عنوان«انسداد»رجوع شود.
انسداد کبیر
اگر مقدّمات منجر به حجیت مطلق ظنّ شوند،انسداد را«انسداد کبیر»گویند و به عبارت دیگر:«انسداد کبیر»یعنی باب علم در سنّت و سایر راه های دیگر بسته است. (1)به عنوان«انسداد»رجوع شود.
انسداد کشفی
اگر دلیل انسداد از باب کشف معتبر باشد،آن را«انسداد کشفی»گویند.به عنوان«انسداد»رجوع شود.
انسدادی
طرفداران قول به انسداد را«انسدادی»گویند.به عنوان«انسداد»رجوع شود.
انصراف
-2
ماده«صرف»در لغت به معنای رد شیء از حالتی به حالت دیگر،یا از جهتی به جهت دیگر است.مثلاً گفته می شود:«صرَّفَ النّقود».یعنی پول ها را تبدیل کرد.در فرمایش امیر المؤمنین علی علیه السلام آمده:«من خاف العقاب انصرف عن السّیئات».یعنی هر کس از عقوبت بترسد،از گناه روی می گرداند.در اصطلاح علما نیز ماده«انصرف»در معنای لغوی خود استعمال می شود.مثلاً در بحث جواز یا عدم جواز تقلید مجتهد بالقوّه گفته
1- (1) .اصول الفقه مظفّر:26/2.
2- (2) .التّحقیق فی کلمات القرآن الکریم:ماده«صرف».