- سخن ناشر 1
- کاربرد اصطلاح در علوم 3
- اصطلاحات علم اصول 4
- اشاره 8
- اباحۀ اخص 8
- اباحۀ اضطراری 8
- اباحۀ اقتضایی 9
- اباحۀ شرعی 9
- اباحۀ ظاهری 9
- اباحۀ اعم 9
- اباحۀ عقلی 10
- اباحۀ غیر اقتضایی 10
- ابتلا و عدم ابتلا 10
- اباحۀ واقعی 10
- اتّصال زمان شک به زمان یقین 13
- اثبات و ثبوت 13
- اثر شرعی 14
- اجتماع امر و نهی 14
- اشاره 16
- اجتهاد 16
- اجتهاد تجزّئی 21
- اجتهاد خاص 21
- اجتهاد در عصر ائمه علیهم السلام 21
- اجزاء در اصول با کشف خلاف ظنّی 22
- اجتهاد عام 22
- اجزاء در اصول با کشف خلاف قطعی 23
- اجزاء در امارات با کشف خلاف ظنّی 24
- اجزاء در امارات با کشف خلاف قطعی 24
- اشاره 24
- اجزاء 24
- اجزاء در تبدّل قطع 24
- اجزای مأموربه امر واقعی ثانوی 26
- اشاره 27
- اجماع 27
- اجماع بسیط 29
- اجماع دخولی 30
- اجماع تشرّفی 30
- اجماع حدسی 30
- اجماع عملی 31
- اجماع سکوتی 31
- اجماع لبّی 32
- اجماع لطفی 32
- اجماع کشفی 32
- اجماع محصّل 33
- اجماع مدرکی 33
- اجماع مرکّب 33
- اجمال 34
- اشاره 34
- اجماع منقول 34
- اجمال مخصّص لبّی 35
- اجمال نصّ 36
- اجمال مخصّص لفظی 36
- احترازی بودن قیود 37
- احتیاط 38
- احتمال و محتمل 38
- اشاره 38
- احتیاط شرعی 39
- احتیاط عقلی 40
- اخباریین 42
- اختیار 44
- اشاره 45
- اراده 45
- اراده استعمالی 46
- ارادۀ تکوینی 47
- ارادۀ الهی 47
- ارادۀ تشریعی 47
- ارادۀ انشایی 47
- ارادۀ تفهیمی 47
- ارادۀ فعلی 48
- ارادۀ حقیقی 48
- استثنا 49
- استحباب 50
- استحسان 50
- اشاره 52
- استصحاب 52
- استصحاب استقبالی 56
- استصحاب تنجیزی 57
- استصحاب حال شرع 58
- استصحاب جزئی 58
- استصحاب حال عقل 58
- استصحاب حکم مخصّص در عموم زمانی 59
- استصحاب حکمی 60
- استصحاب در امور تدریجی 60
- استصحاب در اطراف علم اجمالی 60
- استصحاب در شبهۀ حکمی 61
- استصحاب در زمانیات 61
- استصحاب در شبهۀ موضوعی 62
- استصحاب سببی 62
- استصحاب صحّت هنگام شک در مانع 63
- استصحاب کلّی 64
- استصحاب قهقرایی 64
- استصحاب عدمی 64
- استصحاب موضوعی 66
- استصحاب وجودی 66
- استصحاب مسبّبی 66
- استعمال 67
- استعمال حقیقی 67
- اشاره 67
- استعمال مجازی 68
- استلزامات عقلی 68
- اسم جنس 69
- اشتراک 69
- اشاره 69
- اشتراک لفظی 70
- اشتراک معنوی 70
- اشاره 71
- اصل اباحه 71
- اصل اجتهادی 73
- اصل احتیاط 73
- اصل اباحۀ عقلی 73
- اصل اباحۀ شرعی 73
- اصل اشتغال 74
- اصل اطلاق 74
- اصل برائت 75
- اصل تأخّر حادث 75
- اصل تخییر 76
- اصل تطابق 78
- اصل تنزیلی 79
- اصل ثبات 79
- اصل حسّ 80
- اصل صحّت 82
- اصل حلیت 82
- اصل شرعی 82
- اصل حقیقت 82
- اصل طهارت 84
- اصل ظهور 85
- اصل عدم 86
- اصل عدم استخدام 86
- اشاره 86
- اصل عدم اعتبار ظنّ 88
- اصل عدم تزکیه 88
- اصل عدم اضمار 88
- اصل عدم اشتراک 88
- اصل عدم قرینه 89
- اصل عدم تقدیر 89
- اصل عقلی 90
- اصل عملی 90
- اصل عدم نقل 90
- اصل عموم 92
- اصل لفظی 93
- اصل غیر محرز 93
- اصل غیر تنزیلی 93
- اصل غیر مثبت 93
- اصل مثبت 94
- اصل موضوعی 97
- اصل نفی 97
- اصل وقف 98
- اصول فقه 98
- اصول فقاهتی 98
- اصول مؤمَّنه 100
- اطّراد 101
- اطلاق 102
- اشاره 102
- اطلاق بدلی 105
- اطلاق شمولی 105
- اعتبار 106
- اطمینان 106
- اشاره 109
- اقلّ و اکثر 109
- اقتضا 109
- اقلّ و اکثر ارتباطی 111
- اماره 111
- اشاره 111
- اقلّ و اکثر استقلالی 111
- امارۀ حکمی 112
- اشاره 112
- امتثال 112
- امارۀ موضوعی 112
- امتثال احتمالی 113
- امثتال ظنّی 113
- امتثال علمی تفصیلی 114
- امتناع 114
- اشاره 115
- امر 115
- امر ارشادی 118
- امر به امر 119
- امر بعد از حَظر 119
- امر به شیء مقتضی نهی از ضدّ آن هست یا خیر؟ 120
- امر تخییری 122
- امر تعیینی 122
- امر تعبّدی 122
- امر کفایی 123
- امر عینی 123
- امر ثانوی ظاهری 123
- امر ثانوی اضطراری 123
- امر مولوی 123
- امر غیری 123
- امر واقعی 124
- امکان 124
- اشاره 124
- امکان اخصّ 126
- امکان تعبّد به ظنّ 127
- انحلال 127
- اشاره 127
- امکان استعدادی 127
- امکان عام 127
- امکان استقبالی 127
- امکان خاص 127
- امکان وقوعی 127
- انحلال حکم وضعی 130
- انحلال حکم تکلیفی 130
- انسداد 130
- اشاره 130
- انحلال حقیقی 130
- انحلال حکمی 130
- انسداد حکومتی 132
- انسداد کبیر 133
- انسداد کشفی 133
- انسدادی 133
- انصراف 133
- انقلاب نسبت 134
- انفتاح 134
- انفتاحی 134
- ایجاب 135
- انقیاد 135
- بالجمله و فی الجمله 136
- برائت 136
- اشاره 136
- برائت اصلی 136
- برائت شرعی 136
- برائت عقلی 138
- اشاره 139
- بنای عقلا 141
- بسیط بودن مشتق 141
- برهان لمّی 141
- برهان انّی 141
- تأخیر بیان از وقت حاجت 142
- تأخیر بیان از وقت خطاب 142
- تبادر 143
- تجرّی 143
- تجزّی 145
- تحقیق مناط 145
- تخصّص 146
- تخریج مناط 146
- تخطئه 147
- تخصیص 147
- اشاره 150
- تخییر بین اقلّ و اکثر 150
- تخییر عقلی 151
- تخییر شرعی 151
- تداخل اسباب و مسبّبات 152
- تراخی 154
- تراجیح 154
- ترتّب 155
- ترادف 155
- تزاحم 161
- ترک استکشاف 161
- اشاره 161
- تزاحم در مستحبّات 163
- تسلسل 164
- تسامح در ادلّۀ سنن 164
- تشریع عملی 166
- تصویب معتزلی 166
- تصویب اشعری 166
- تصویب 166
- اشاره 166
- اشاره 166
- تعارض 167
- تعادل و تراجیح 167
- تعبّدی 172
- تعلیق حکم بر وصف مشعر علیت است ؟ 174
- تعیینی و تعینی 174
- تعدّد مطلوب 174
- تقلید 175
- تقابل بین اطلاق و تقیید 175
- تقیید 184
- تقیه مداراتی 184
- تکرار 184
- اشاره 184
- تقیه 184
- تنجیز و تعذیر 185
- تمثیل 185
- تناقض 185
- تنجیز و تعلیق 186
- تنقیح مناط 186
- اشاره 187
- تواتر 187
- تواتر لفظی 188
- تواتر اجمالی 188
- تواتر معنوی 188
- جامع عرضی 189
- جامع ذاتی 189
- جامع انتزاعی 189
- جزء 190
- اشاره 190
- جزء خارجی 190
- جزء ذهنی 190
- جمع دلالی 191
- جعل مرکّب 191
- جمع تبرّعی 191
- جمع عرفی 191
- جعل بسیط 191
- جمع مقبول 192
- الجمع مهما امکن اولی من الطّرح 192
- جمع محمولی 192
- جمع موضوعی 192
- حاظر و مبیح 195
- حجّت 195
- حجیت اصولی 196
- حجیت ذاتی 196
- حرمت ذاتی 197
- حرمت 197
- اشاره 197
- حُسن و قبح عقلی 198
- حقیقت شرعیه 206
- حقیقت متشرّعه 207
- حقیقت و مجاز 207
- حکم 210
- اشاره 210
- حکم امضایی 216
- حکم اقتضایی 216
- حکم ارشادی 216
- حکم ثانوی 217
- حکم تنجیزی 217
- حکم تکلیفی 217
- حکم تأسیسی 217
- حکم اوّلی 217
- حکم فعلی 218
- حکم عدمی 218
- حکم ظاهری 218
- حکم شأنی 218
- حکم شرعی 218
- حکم واقعی ثانوی 219
- حکم وضعی 219
- حکمت 219
- اشاره 219
- حکم واقعی اوّلی 219
- حکم مولوی 219
- اشاره 220
- حکومت 220
- حکمت الهی 220
- حکومت ظاهری 222
- حکومت عرفی 222
- حمل 223
- اشاره 223
- حمل شایع صناعی 223
- حمل ذاتی اوّلی 223
- حیثیت تعلیلیه 224
- حیثیت اطلاقیه 224
- خاص 225
- اشاره 225
- حیثیت تقییدیه 225
- خبر 225
- خبر حسّی 231
- خبر عزیز 231
- خبر ضعیف 231
- خبر حدسی 231
- خبر صحیح 231
- خبر حسن 231
- خبر متواتر 232
- خبر موثوق 232
- خبر مستفیض 232
- خبر متواتر اجمالی 232
- خبر موثّق 232
- خبر متواتر لفظی 232
- خبر متواتر معنوی 232
- خرق اجماع 233
- دفع مفسده مقدّم بر جلب منفعت 233
- خطاب های شفاهی 233
- اشاره 234
- دلالت استعمالی 234
- دلالت اقتضا 235
- دلات ایماء 236
- دلالت التزامی 236
- دلالت تصدیقی 236
- دلالت انّی 236
- دلالت ترک 236
- دلالت تفهیمی 237
- دلالت تقریر 237
- دلالت تصوّری 237
- دلالت تضّمنی 237
- دلالت جدّی 238
- دلالت تنبیه 238
- دلالت طبعی 238
- دلالت سکوت 238
- دلالت فعل 239
- دلالت عقلی 239
- دلالت مطابقی 240
- دلالت لمّی 240
- دلالت قول 240
- دلالت وضعی 241
- دلالت منطوق 241
- دلیل 241
- اشاره 241
- دلیل امضایی 242
- دلیل اجتهادی 242
- دلیل الخطاب 242
- دلیل شرعی 243
- دلیل لبّی 243
- دلیل عقلی 243
- دلیل انّی 243
- دلیل فقاهتی 243
- دلیل تأسیسی 243
- دلیل لفظی 244
- دلیل نقلی 244
- دلیل لمّی 244
- دلیل محرز 244
- دوام نسبت 244
- دور 244
- دوران امر بین تخصیص و نسخ 245
- دوران امر بین اقلّ و اکثر ارتباطی 245
- دوران امر بین اقلّ و اکثر استقلالی 245
- دوران امر بین جزئیت،شرطیت و مانعیت 245
- دوران امر بین متباینین 246
- ذات 246
- دوران امر بین محذورین 246
- دون اثباطه خرط القتاد 246
- ذاتی و عرضی 247
- ذهن 248
- رافع و مانع 248
- رخصت و عزیمت 249
- رفع و دفع 251
- سبب 251
- سبر و تقسیم 253
- سدّ ذرایع و فتح ذرایع 254
- سنّت 256
- سیرۀ عقلا 260
- سیره 260
- اشاره 260
- سیرۀ متشرّعه 260
- اشاره 261
- شبهۀ بدوی 261
- شبهۀ ابن قبّه 261
- شبهۀ حکمی 262
- شبهۀ تحریمی 262
- شبهۀ کعبی 263
- شبهۀ محصور 264
- شبهۀ مقرون به علم اجمالی 264
- شبهۀ مفهومی 264
- شبهۀ مصداقی 264
- شبهۀ وجوبی 265
- شرط 265
- اشاره 265
- شبهۀ موضوعی 265
- شرایط جعل و مجعول 265
- شرط اتّصاف 266
- شرط ترتّب 266
- شرط متقدّم،متأخّر و مقارن 266
- اشاره 267
- شک 267
- شرع 267
- شک بین جزئیت و مانعیت 267
- شک در تکلیف 268
- شک در حجیت 268
- شک در رافع 268
- شک در محصّل 269
- شک ساری 269
- شک در مکلّفٌ به 269
- شک در مقتضی 269
- شک مسبّبی 270
- شک طاری 270
- شک سببی 270
- اشاره 271
- شهرت 271
- شهرت روایی 271
- صحّت حمل 272
- شهرت فتوایی 272
- شهرت عملی 272
- صحیح و اعم 273
- صدق در قضایای حملی 277
- ضدّ 278
- اشاره 278
- ظاهر 279
- ضرر و ضرار 279
- طلب و اراده 279
- ضدّ عام 279
- طریقیت 279
- طریقۀ عقلا 279
- ظنّ 282
- اشاره 282
- ظنّ اطمینانی 283
- ظنّ خاص 283
- ظنّ قوی 284
- ظنّ متأخّم به علم 284
- ظنّ غالب 284
- ظنّ مانع 284
- ظنّ طریقی 284
- ظنّ مطلق 284
- ظنّ ممنوع 284
- ظنّ موضوعی 285
- ظنّی الدّلالت 285
- ظواهر الفاظ 285
- ظنّ نوعی 285
- اشاره 286
- ظهور تصدیقی 286
- ظهور اقتضائی 286
- عام اصولی 287
- عام استغراقی 287
- ظهور موضوعی 287
- ظهور تضمّنی 287
- ظهور ذاتی 287
- عام مجموعی 288
- عام و خاص 288
- عام بدلی 288
- عام افرادی 288
- عام و خاص من وجه 292
- عدالت 292
- عدم ابتلا 293
- عدم ازلی 293
- عدم اطّراد 294
- عدم الدّلیل دلیل العدم 294
- عدم القول بالفصل 295
- عدم صحّت حمل 296
- عدم و ملکه 296
- عدم محمولی 296
- عدم صحّت سلب 296
- عَرَض 297
- عرض ذاتی 297
- عدم وصفی 297
- عَرَض غریب 297
- عرض و عرضی 297
- اشاره 297
- اشاره 298
- عُرف 298
- عرف خاص 301
- عرف فاسد 302
- عرف عام 302
- عرف قولی 302
- عرف عملی 302
- عصمت 303
- عزیمت 303
- عصیان 303
- اشاره 304
- عقلیات غیر مستقل 307
- علّت 307
- عقلیات مستقل 307
- عقل عملی 307
- عقل نظری 307
- علّت و حکمت 310
- اشاره 311
- علم اجمالی 313
- علم تفصیلی 314
- علم فقه 314
- علم اجمالی در تدریجیات 314
- عموم 314
- علم اصول فقه 314
- عموم استغراقی 314
- اشاره 314
- عموم سیاقی 315
- عموم زمانی 315
- عموم فوقانی 315
- عموم و خصوص 316
- غایت 316
- عموم و خصوص من وجه 316
- عموم و خصوص مطلق 316
- فحوی الخطاب 317
- غیر مستقلاّت عقلی 317
- فتح ذرایع 317
- فقه 318
- فقیه 319
- فور و تراخی 319
- قاصر 320
- قاطع و مانع 321
- اشاره 322
- قاعدۀ استصحاب 323
- قاعدۀ استطاعت 323
- قاعدۀ اصولی 324
- قاعدۀ تجاوز و فراغ 324
- قاعدۀ الجمع مهما امکن اولی من الطّرح 324
- قاعدۀ تحسین و تقبیح عقلی 328
- قاعدۀ ترجیح بلا مرجّح 328
- قاعدۀ تسامح در ادلّۀ سنن 328
- قاعدۀ تقیه 329
- قاعده تعیین 329
- قاعدۀ فقهی 335
- قاعدۀ صحّت 335
- قاعدۀ قبح عقاب بلا بیان 335
- قاعدۀ طهارت 335
- قاعده فراغ 335
- قاعدۀ لاضرر و لاضرار 338
- قاعده لطف 343
- قاعدۀ ما لایدرک کلّه لایترک کلّه 345
- قاعدۀ مقتضی و مانع 345
- قاعدۀ ملازمه 346
- قاعدۀ میسور 348
- قاعدۀ نفی عُسر و حرج 349
- قاعدۀ ید 353
- قاعدۀ یقین 356
- قبح فعلی و قبح فاعلی 358
- قُبح عقاب بلابیان 358
- قدرت تکوینی به معنی اعم 359
- قرآن 360
- قرینه 364
- قرینۀ حالیه 364
- اشاره 364
- قرینۀ عرفی 365
- قرینۀ عقلی 365
- قرینۀ غیرلفظی 365
- قرینۀ لفظی 365
- قرینۀ لبّی 365
- قرینۀ مقالیه 366
- قصد وجه 366
- قرینۀ منفصل 366
- قضیۀ حقیقیه 367
- اشاره 367
- قطع 367
- قضیۀ خارجیه 367
- اشاره 367
- قطع اجمالی 373
- قطع تفصیلی 373
- قطع تعبّدی 373
- قطع شخصی 373
- قطع عرفی 374
- قطع قطّاع 374
- قطع موضوعی طریقی 374
- قطع موضوعی 374
- قطع طریقی 374
- قطع واقعی 375
- قطع موضوعی وصفی 375
- قطع نوعی 375
- قَلب 376
- قول لُغوی 377
- القول بعدم الفصل 377
- قیاس 379
- اشاره 379
- قیاس اخاله 382
- قیاس ادنی 382
- قیاس خفی 383
- قیاس اصولی 383
- قیاس جلی 383
- قیاس اولویت 383
- قیام اصول مقام قطع 384
- قیاس علّت 384
- قیاس مستنبط العلّه 384
- قیاس منصوص العلّه 384
- قیاس مصرّح العلّه 384
- قیام اماره مقام قطع موضوعی طریقی 385
- قیام اماره مقام قطع موضوعی صفتی 385
- کان تامّه و ناقصه 385
- کشف 387
- کلّ 389
- کُفر 389
- کشف انسدادی 389
- کلّما حکم به الشّرع حکم به العقل 390
- کلّما حکم به العقل حکم به الشّرع 390
- اشاره 390
- کلام 390
- کلّی 390
- کلّی عقلی 391
- کلّی منطقی 391
- کلّی طبیعی 391
- کنایه 393
- کِیف 394
- کَون 394
- لای نفی جنس 395
- لُبّ 396
- لزوم بین و غیر بین 396
- لحن الخطاب 396
- لمّی 397
- لغت 397
- مادّه 398
- ماهیت 399
- اشاره 399
- ماهیت لا به شرط قسمی 399
- مانع شرعی 399
- ماهیت مهمله 400
- ماهیت مطلقه 400
- ماهیت مخلوطه 400
- ماهیت مجرّده 400
- ماهیت لا به شرط مقسمی 400
- مبادی عالیه 401
- اشاره 401
- مبادی احکامیه 401
- مبادی تصوّریه 401
- مبادی تصدیقیه 401
- متأخّری متأخّرین 402
- متأخّرین 402
- مُبیح 402
- متجرّی 402
- متشابه 403
- متشرّعه 403
- مترادف 403
- متعلّق احکام 404
- متواتر 404
- مثبتات اماره و اصل 405
- اشاره 405
- مجاری اصول 405
- مَجاز 405
- مجاز به زیاده و نقصان 406
- مجاز عقلی 406
- مَجاز لغوی 407
- مجاز مشهور 407
- مجهول 408
- محمول بالضّمیمه 409
- مخالفت احتمالی عملی 410
- مخالفت قطعی عملی 410
- مخالفت قطعی التزامی 410
- اشاره 411
- مخصّص قطعی الدّلالت 412
- مخصّص عقلی 412
- مخصِّص لُبّی 413
- مخصّص متّصل 414
- مخصِّص لفظی 414
- مخصّص متّصل لُبّی 414
- مخصِّص مبین 414
- مخصّص متّصل لفظی 415
- مخصّص مجمل 415
- مخصّص منفصل لُبّی 416
- مخصّص منفصل 416
- مراتب حکم 417
- مخطّئه 417
- مرّه و تکرار 418
- مُرجِّح 418
- مسئلۀ اصولی 419
- مستحب 419
- مستقلّات عقلیه 419
- مسئلۀ فقهی 419
- مسقطات تکلیف 420
- مسلّمات 420
- مشهور 421
- مشترک 421
- مصالح مرسله 422
- مصلحت 426
- مضیق 428
- مطلق 428
- معقولات اوّلیه 429
- مظنونات 429
- معقولات ثانویه 429
- مفاهیم اعتباری 430
- اشاره 430
- مفهوم 430
- مفاهیم انتزاعی 430
- مفاهیم حقیقی 430
- مفهوم حصر 433
- مفهوم استثناء 433
- مفهوم غایت 435
- مفهوم لقب 437
- مفهوم وصف 438
- مفهوم مردّد 438
- مفهوم موافق 438
- مقدّمات تولیدیه 439
- مقدّمات حکمت 439
- مقدّمات دلیل انسداد 441
- اشاره 441
- مقدّمه 441
- مقدّمۀ سبب 444
- مقدّمۀ شرط 444
- مقدّمۀ شرعی 445
- مقدّمۀ صحّت 445
- مقدّمۀ عبادی 446
- مقدّمۀ عدم مانع 447
- مقدّمۀ عقلی 447
- مقدّمۀ غیر موصل 448
- مقدّمۀ متأخّر 448
- مقدّمۀ علم 448
- مقدّمۀ معدّ 449
- مقدّمۀ متقدّم 449
- مقدّمۀ مفوّته 449
- مقدّمۀ مقارن 450
- مقدّمۀ موصل 450
- مقدّمۀ واجب 451
- مقدّمۀ وجود 453
- مقرّر 453
- مقدّمۀ وجوب 453
- ملاکات احکام 454
- مقید 454
- ملازمه بین حکم شرع و عقل 454
- ملاک اقتضایی 454
- ملکه 455
- مناسب 455
- منجّز 455
- مَناط 455
- موافقت و مخالفت 456
- موافقت قطعی عملی 456
- منطوق 456
- موافقت احتمالی عملی 456
- موافقت قطعی التزامی 456
- موافقت احتمالی التزامی 456
- موضوع 458
- اشاره 458
- موضوع علم اصول 459
- موضوع مستنبط 459
- اشاره 460
- نسخ 460
- نسخ وجوب 462
- نصّ اهل لغت 463
- اشاره 463
- نصّ 463
- نظر 464
- نَعت 465
- نفس الامر 465
- نفی حکم به لسان موضوع 466
- نَفل 466
- اشاره 467
- نهی ارشادی 469
- نهی تنزیهی 470
- نهی در عبادت 470
- نهی تحریمی 470
- نهی در معامله 470
- واجب 471
- نهی غیری 471
- نهی نفسی 471
- اشاره 471
- واجب تبعی 472
- واجب تخییری 472
- واجب تعیینی 473
- واجب توصّلی 473
- واجب تعبّدی 473
- واجب مضیق 474
- واجب کفایی 474
- واجب غیری 474
- واجب مشروط 474
- واجب مطلق 475
- واجب معلّق 475
- واجب موسّع 476
- واجب منجّز 476
- واجب نفسی 476
- واجب مقید 476
- واجب موقّت 476
- واسطه در عروض 477
- واضع 477
- وجوب 478
- وحدت مطلوب و تعدّد مطلوب 480
- وجود محمولی 480
- وجود نعتی 480
- ورود 481
- وصف 482
- وضع 483
- اشاره 483
- وضع تخصّصی 485
- وضع تخصیصی 486
- وضع جزئی 486
- وضع شخصی 486
- وضع تعیینی 486
- وضع عینی 486
- وضع تعینی 486
- وضع نوعی 487
- وضع مرکّبات 487
- اشاره 489
- یقین منطقی و یقین اصولی 489
- هل مرکّبه 489
- یقین استقرائی 489
- یقین 489
می شود:ادلّه جواز تقلید،از مجتهد بالقوّه انصراف دارند.یعنی این ادلّه از مجتهد بالقوّه روی گردانند و او را شامل نمی شوند.«انصراف»یکی از موانع انعقاد اطلاق است.به عنوان«اطلاق و تقیید»و«مقدّمات حکمت»رجوع شود.
انفتاح
«انفتاح»در مقابل«انسداد»و به معنای باز بودن است.کسانی که معتقدند در احکام شرعی باب علم یا علمی باز است را«انفتاحی»گویند.به عنوان«انسداد»رجوع شود.
انفتاحی
طرفداران قول به مفتوح بودن باب علم و علمی در احکام شرعی را«انفتاحی»نامند.به عنوان«انسداد»رجوع شود.
انقلاب نسبت
-1
دو عنوان«انقلاب نسبت»و«دوام نسبت»در جایی استفاده می شوند که بیش از دو دلیل در مقابل هم قرار گیرند و جمع عرفی بین آنها یا بعضی از آنها ممکن باشد.توضیح:هرگاه دلیلی مقابل دلیل دیگری باشد و بین دو دلیل جمع عرفی کنیم و سپس دلیل سوّمی باشد و دلیل اوّل را نسبت به دلیل سوّم ملاحظه کنیم،از دو حال خارج نیست:یا بعد از این لحاظ،نسبت بین دلیل اوّل و دوّم به واسطه وجود دلیل سوّم منقلب می شود،که در این صورت«انقلاب نسبت»محقّق می شود؛و یا با وجود دلیل سوّم،باز هم نسبت بین دلیل اوّل و دوّم به حال خود باقی است،که در این صورت«دوام نسبت»محقّق است.مثال انقلاب نسبت:اگر دلیلی بگوید:علما را اکرام کن،و دلیل دیگر بگوید:علمای فاسق را اکرام نکن،و دلیل سوّمی بگوید:علمای نحوی را اکرام نکن.در این جا،ابتدا نسبت بین دلیل دوّم و سوّم عموم من وجه است و نسبت هر کدام با دلیل اوّل عموم مطلق.پس هر گاه دلیل دوّم را مخصّص عموم دلیل اوّل قرار دهیم،عنوان عام متغیر می شود و نسبت بین آن و دلیل سوّم که آن نیز خاص است،تبدیل به
1- (1) .اصطلاحات الاصول:91.