- سخن ناشر 1
- کاربرد اصطلاح در علوم 3
- اصطلاحات علم اصول 4
- اشاره 8
- اباحۀ اخص 8
- اباحۀ اضطراری 8
- اباحۀ اقتضایی 9
- اباحۀ شرعی 9
- اباحۀ اعم 9
- اباحۀ ظاهری 9
- اباحۀ غیر اقتضایی 10
- اباحۀ عقلی 10
- ابتلا و عدم ابتلا 10
- اباحۀ واقعی 10
- اتّصال زمان شک به زمان یقین 13
- اثبات و ثبوت 13
- اثر شرعی 14
- اجتماع امر و نهی 14
- اشاره 16
- اجتهاد 16
- اجتهاد تجزّئی 21
- اجتهاد در عصر ائمه علیهم السلام 21
- اجتهاد خاص 21
- اجزاء در اصول با کشف خلاف ظنّی 22
- اجتهاد عام 22
- اجزاء در اصول با کشف خلاف قطعی 23
- اجزاء در تبدّل قطع 24
- اجزاء در امارات با کشف خلاف قطعی 24
- اجزاء در امارات با کشف خلاف ظنّی 24
- اشاره 24
- اجزاء 24
- اجزای مأموربه امر واقعی ثانوی 26
- اجماع 27
- اشاره 27
- اجماع بسیط 29
- اجماع حدسی 30
- اجماع تشرّفی 30
- اجماع دخولی 30
- اجماع عملی 31
- اجماع سکوتی 31
- اجماع کشفی 32
- اجماع لطفی 32
- اجماع لبّی 32
- اجماع مرکّب 33
- اجماع محصّل 33
- اجماع مدرکی 33
- اجمال 34
- اشاره 34
- اجماع منقول 34
- اجمال مخصّص لبّی 35
- اجمال نصّ 36
- اجمال مخصّص لفظی 36
- احترازی بودن قیود 37
- احتمال و محتمل 38
- احتیاط 38
- اشاره 38
- احتیاط شرعی 39
- احتیاط عقلی 40
- اخباریین 42
- اختیار 44
- اشاره 45
- اراده 45
- اراده استعمالی 46
- ارادۀ تفهیمی 47
- ارادۀ تکوینی 47
- ارادۀ الهی 47
- ارادۀ تشریعی 47
- ارادۀ انشایی 47
- ارادۀ فعلی 48
- ارادۀ حقیقی 48
- استثنا 49
- استحسان 50
- استحباب 50
- اشاره 52
- استصحاب 52
- استصحاب استقبالی 56
- استصحاب تنجیزی 57
- استصحاب حال شرع 58
- استصحاب حال عقل 58
- استصحاب جزئی 58
- استصحاب حکم مخصّص در عموم زمانی 59
- استصحاب در امور تدریجی 60
- استصحاب در اطراف علم اجمالی 60
- استصحاب حکمی 60
- استصحاب در شبهۀ حکمی 61
- استصحاب در زمانیات 61
- استصحاب سببی 62
- استصحاب در شبهۀ موضوعی 62
- استصحاب صحّت هنگام شک در مانع 63
- استصحاب کلّی 64
- استصحاب عدمی 64
- استصحاب قهقرایی 64
- استصحاب وجودی 66
- استصحاب مسبّبی 66
- استصحاب موضوعی 66
- اشاره 67
- استعمال حقیقی 67
- استعمال 67
- استلزامات عقلی 68
- استعمال مجازی 68
- اشاره 69
- اشتراک 69
- اسم جنس 69
- اشتراک لفظی 70
- اشتراک معنوی 70
- اصل اباحه 71
- اشاره 71
- اصل اجتهادی 73
- اصل احتیاط 73
- اصل اباحۀ عقلی 73
- اصل اباحۀ شرعی 73
- اصل اشتغال 74
- اصل اطلاق 74
- اصل برائت 75
- اصل تأخّر حادث 75
- اصل تخییر 76
- اصل تطابق 78
- اصل تنزیلی 79
- اصل ثبات 79
- اصل حسّ 80
- اصل صحّت 82
- اصل شرعی 82
- اصل حقیقت 82
- اصل حلیت 82
- اصل طهارت 84
- اصل ظهور 85
- اصل عدم 86
- اصل عدم استخدام 86
- اشاره 86
- اصل عدم اعتبار ظنّ 88
- اصل عدم تزکیه 88
- اصل عدم اشتراک 88
- اصل عدم اضمار 88
- اصل عدم قرینه 89
- اصل عدم تقدیر 89
- اصل عقلی 90
- اصل عملی 90
- اصل عدم نقل 90
- اصل عموم 92
- اصل غیر تنزیلی 93
- اصل غیر محرز 93
- اصل لفظی 93
- اصل غیر مثبت 93
- اصل مثبت 94
- اصل موضوعی 97
- اصل نفی 97
- اصل وقف 98
- اصول فقه 98
- اصول فقاهتی 98
- اصول مؤمَّنه 100
- اطّراد 101
- اطلاق 102
- اشاره 102
- اطلاق شمولی 105
- اطلاق بدلی 105
- اعتبار 106
- اطمینان 106
- اقلّ و اکثر 109
- اشاره 109
- اقتضا 109
- اقلّ و اکثر ارتباطی 111
- اماره 111
- اقلّ و اکثر استقلالی 111
- اشاره 111
- اشاره 112
- امارۀ حکمی 112
- امتثال 112
- امارۀ موضوعی 112
- امثتال ظنّی 113
- امتثال احتمالی 113
- امتناع 114
- امتثال علمی تفصیلی 114
- امر 115
- اشاره 115
- امر ارشادی 118
- امر به امر 119
- امر بعد از حَظر 119
- امر به شیء مقتضی نهی از ضدّ آن هست یا خیر؟ 120
- امر تخییری 122
- امر تعیینی 122
- امر تعبّدی 122
- امر عینی 123
- امر مولوی 123
- امر کفایی 123
- امر غیری 123
- امر ثانوی ظاهری 123
- امر ثانوی اضطراری 123
- امکان 124
- امر واقعی 124
- اشاره 124
- امکان اخصّ 126
- امکان عام 127
- امکان استعدادی 127
- امکان تعبّد به ظنّ 127
- امکان خاص 127
- انحلال 127
- اشاره 127
- امکان استقبالی 127
- امکان وقوعی 127
- اشاره 130
- انحلال حکم تکلیفی 130
- انحلال حکمی 130
- انحلال حکم وضعی 130
- انسداد 130
- انحلال حقیقی 130
- انسداد حکومتی 132
- انسداد کبیر 133
- انسداد کشفی 133
- انصراف 133
- انسدادی 133
- انفتاح 134
- انقلاب نسبت 134
- انفتاحی 134
- ایجاب 135
- انقیاد 135
- بالجمله و فی الجمله 136
- برائت 136
- اشاره 136
- برائت اصلی 136
- برائت شرعی 136
- برائت عقلی 138
- اشاره 139
- بنای عقلا 141
- برهان انّی 141
- برهان لمّی 141
- بسیط بودن مشتق 141
- تأخیر بیان از وقت حاجت 142
- تأخیر بیان از وقت خطاب 142
- تبادر 143
- تجرّی 143
- تحقیق مناط 145
- تجزّی 145
- تخصّص 146
- تخریج مناط 146
- تخصیص 147
- تخطئه 147
- اشاره 150
- تخییر بین اقلّ و اکثر 150
- تخییر شرعی 151
- تخییر عقلی 151
- تداخل اسباب و مسبّبات 152
- تراخی 154
- تراجیح 154
- ترادف 155
- ترتّب 155
- تزاحم 161
- ترک استکشاف 161
- اشاره 161
- تزاحم در مستحبّات 163
- تسلسل 164
- تسامح در ادلّۀ سنن 164
- تشریع عملی 166
- اشاره 166
- اشاره 166
- تصویب معتزلی 166
- تصویب 166
- تصویب اشعری 166
- تعادل و تراجیح 167
- تعارض 167
- تعبّدی 172
- تعلیق حکم بر وصف مشعر علیت است ؟ 174
- تعیینی و تعینی 174
- تعدّد مطلوب 174
- تقلید 175
- تقابل بین اطلاق و تقیید 175
- تکرار 184
- اشاره 184
- تقیه 184
- تقیه مداراتی 184
- تقیید 184
- تمثیل 185
- تناقض 185
- تنجیز و تعذیر 185
- تنجیز و تعلیق 186
- تنقیح مناط 186
- اشاره 187
- تواتر 187
- تواتر معنوی 188
- تواتر اجمالی 188
- تواتر لفظی 188
- جامع عرضی 189
- جامع انتزاعی 189
- جامع ذاتی 189
- جزء 190
- اشاره 190
- جزء ذهنی 190
- جزء خارجی 190
- جعل مرکّب 191
- جمع دلالی 191
- جمع عرفی 191
- جعل بسیط 191
- جمع تبرّعی 191
- جمع مقبول 192
- الجمع مهما امکن اولی من الطّرح 192
- جمع موضوعی 192
- جمع محمولی 192
- حاظر و مبیح 195
- حجّت 195
- حجیت اصولی 196
- حجیت ذاتی 196
- حرمت ذاتی 197
- اشاره 197
- حرمت 197
- حُسن و قبح عقلی 198
- حقیقت شرعیه 206
- حقیقت متشرّعه 207
- حقیقت و مجاز 207
- اشاره 210
- حکم 210
- حکم ارشادی 216
- حکم اقتضایی 216
- حکم امضایی 216
- حکم تأسیسی 217
- حکم ثانوی 217
- حکم تنجیزی 217
- حکم تکلیفی 217
- حکم اوّلی 217
- حکم فعلی 218
- حکم شأنی 218
- حکم شرعی 218
- حکم ظاهری 218
- حکم عدمی 218
- اشاره 219
- حکم واقعی اوّلی 219
- حکم واقعی ثانوی 219
- حکم وضعی 219
- حکمت 219
- حکم مولوی 219
- حکومت 220
- اشاره 220
- حکمت الهی 220
- حکومت ظاهری 222
- حکومت عرفی 222
- اشاره 223
- حمل 223
- حمل ذاتی اوّلی 223
- حمل شایع صناعی 223
- حیثیت اطلاقیه 224
- حیثیت تعلیلیه 224
- خاص 225
- اشاره 225
- خبر 225
- حیثیت تقییدیه 225
- خبر عزیز 231
- خبر حدسی 231
- خبر ضعیف 231
- خبر حسّی 231
- خبر صحیح 231
- خبر حسن 231
- خبر متواتر اجمالی 232
- خبر متواتر 232
- خبر مستفیض 232
- خبر متواتر معنوی 232
- خبر متواتر لفظی 232
- خبر موثوق 232
- خبر موثّق 232
- خرق اجماع 233
- دفع مفسده مقدّم بر جلب منفعت 233
- خطاب های شفاهی 233
- دلالت استعمالی 234
- اشاره 234
- دلالت اقتضا 235
- دلالت التزامی 236
- دلات ایماء 236
- دلالت تصدیقی 236
- دلالت انّی 236
- دلالت ترک 236
- دلالت تضّمنی 237
- دلالت تفهیمی 237
- دلالت تقریر 237
- دلالت تصوّری 237
- دلالت تنبیه 238
- دلالت طبعی 238
- دلالت سکوت 238
- دلالت جدّی 238
- دلالت فعل 239
- دلالت عقلی 239
- دلالت قول 240
- دلالت لمّی 240
- دلالت مطابقی 240
- دلیل 241
- دلالت وضعی 241
- دلالت منطوق 241
- اشاره 241
- دلیل اجتهادی 242
- دلیل امضایی 242
- دلیل الخطاب 242
- دلیل انّی 243
- دلیل لبّی 243
- دلیل عقلی 243
- دلیل شرعی 243
- دلیل تأسیسی 243
- دلیل فقاهتی 243
- دلیل نقلی 244
- دلیل لفظی 244
- دلیل لمّی 244
- دلیل محرز 244
- دور 244
- دوام نسبت 244
- دوران امر بین اقلّ و اکثر ارتباطی 245
- دوران امر بین تخصیص و نسخ 245
- دوران امر بین اقلّ و اکثر استقلالی 245
- دوران امر بین جزئیت،شرطیت و مانعیت 245
- دوران امر بین متباینین 246
- دوران امر بین محذورین 246
- دون اثباطه خرط القتاد 246
- ذات 246
- ذاتی و عرضی 247
- ذهن 248
- رافع و مانع 248
- رخصت و عزیمت 249
- سبب 251
- رفع و دفع 251
- سبر و تقسیم 253
- سدّ ذرایع و فتح ذرایع 254
- سنّت 256
- سیره 260
- سیرۀ عقلا 260
- اشاره 260
- سیرۀ متشرّعه 260
- شبهۀ بدوی 261
- اشاره 261
- شبهۀ ابن قبّه 261
- شبهۀ حکمی 262
- شبهۀ تحریمی 262
- شبهۀ کعبی 263
- شبهۀ مقرون به علم اجمالی 264
- شبهۀ محصور 264
- شبهۀ مفهومی 264
- شبهۀ مصداقی 264
- شرایط جعل و مجعول 265
- شبهۀ وجوبی 265
- اشاره 265
- شرط 265
- شبهۀ موضوعی 265
- شرط ترتّب 266
- شرط متقدّم،متأخّر و مقارن 266
- شرط اتّصاف 266
- شرع 267
- شک بین جزئیت و مانعیت 267
- اشاره 267
- شک 267
- شک در تکلیف 268
- شک در رافع 268
- شک در حجیت 268
- شک ساری 269
- شک در مقتضی 269
- شک در محصّل 269
- شک در مکلّفٌ به 269
- شک مسبّبی 270
- شک طاری 270
- شک سببی 270
- شهرت 271
- اشاره 271
- شهرت روایی 271
- شهرت فتوایی 272
- صحّت حمل 272
- شهرت عملی 272
- صحیح و اعم 273
- صدق در قضایای حملی 277
- اشاره 278
- ضدّ 278
- ضرر و ضرار 279
- طریقۀ عقلا 279
- ضدّ عام 279
- ظاهر 279
- طلب و اراده 279
- طریقیت 279
- اشاره 282
- ظنّ 282
- ظنّ اطمینانی 283
- ظنّ خاص 283
- ظنّ قوی 284
- ظنّ مانع 284
- ظنّ ممنوع 284
- ظنّ غالب 284
- ظنّ طریقی 284
- ظنّ مطلق 284
- ظنّ متأخّم به علم 284
- ظنّ موضوعی 285
- ظواهر الفاظ 285
- ظنّی الدّلالت 285
- ظنّ نوعی 285
- اشاره 286
- ظهور اقتضائی 286
- ظهور تصدیقی 286
- ظهور تضمّنی 287
- ظهور موضوعی 287
- عام اصولی 287
- عام استغراقی 287
- ظهور ذاتی 287
- عام مجموعی 288
- عام بدلی 288
- عام افرادی 288
- عام و خاص 288
- عام و خاص من وجه 292
- عدالت 292
- عدم ازلی 293
- عدم ابتلا 293
- عدم الدّلیل دلیل العدم 294
- عدم اطّراد 294
- عدم القول بالفصل 295
- عدم محمولی 296
- عدم و ملکه 296
- عدم صحّت سلب 296
- عدم صحّت حمل 296
- عدم وصفی 297
- عرض ذاتی 297
- عَرَض غریب 297
- عَرَض 297
- اشاره 297
- عرض و عرضی 297
- اشاره 298
- عُرف 298
- عرف خاص 301
- عرف عام 302
- عرف فاسد 302
- عرف قولی 302
- عرف عملی 302
- عصیان 303
- عصمت 303
- عزیمت 303
- اشاره 304
- عقل عملی 307
- عقلیات غیر مستقل 307
- عقل نظری 307
- علّت 307
- عقلیات مستقل 307
- علّت و حکمت 310
- اشاره 311
- علم اجمالی 313
- علم تفصیلی 314
- علم اجمالی در تدریجیات 314
- علم فقه 314
- عموم استغراقی 314
- عموم 314
- اشاره 314
- علم اصول فقه 314
- عموم سیاقی 315
- عموم زمانی 315
- عموم فوقانی 315
- غایت 316
- عموم و خصوص 316
- عموم و خصوص من وجه 316
- عموم و خصوص مطلق 316
- غیر مستقلاّت عقلی 317
- فحوی الخطاب 317
- فتح ذرایع 317
- فقه 318
- فور و تراخی 319
- فقیه 319
- قاصر 320
- قاطع و مانع 321
- اشاره 322
- قاعدۀ استصحاب 323
- قاعدۀ استطاعت 323
- قاعدۀ تجاوز و فراغ 324
- قاعدۀ اصولی 324
- قاعدۀ الجمع مهما امکن اولی من الطّرح 324
- قاعدۀ تحسین و تقبیح عقلی 328
- قاعدۀ ترجیح بلا مرجّح 328
- قاعدۀ تسامح در ادلّۀ سنن 328
- قاعدۀ تقیه 329
- قاعده تعیین 329
- قاعدۀ قبح عقاب بلا بیان 335
- قاعدۀ صحّت 335
- قاعدۀ فقهی 335
- قاعدۀ طهارت 335
- قاعده فراغ 335
- قاعدۀ لاضرر و لاضرار 338
- قاعده لطف 343
- قاعدۀ ما لایدرک کلّه لایترک کلّه 345
- قاعدۀ مقتضی و مانع 345
- قاعدۀ ملازمه 346
- قاعدۀ میسور 348
- قاعدۀ نفی عُسر و حرج 349
- قاعدۀ ید 353
- قاعدۀ یقین 356
- قبح فعلی و قبح فاعلی 358
- قُبح عقاب بلابیان 358
- قدرت تکوینی به معنی اعم 359
- قرآن 360
- اشاره 364
- قرینۀ حالیه 364
- قرینه 364
- قرینۀ عقلی 365
- قرینۀ لفظی 365
- قرینۀ غیرلفظی 365
- قرینۀ عرفی 365
- قرینۀ لبّی 365
- قرینۀ مقالیه 366
- قصد وجه 366
- قرینۀ منفصل 366
- قضیۀ حقیقیه 367
- اشاره 367
- اشاره 367
- قضیۀ خارجیه 367
- قطع 367
- قطع تفصیلی 373
- قطع تعبّدی 373
- قطع اجمالی 373
- قطع شخصی 373
- قطع عرفی 374
- قطع موضوعی 374
- قطع طریقی 374
- قطع موضوعی طریقی 374
- قطع قطّاع 374
- قطع واقعی 375
- قطع نوعی 375
- قطع موضوعی وصفی 375
- قَلب 376
- القول بعدم الفصل 377
- قول لُغوی 377
- اشاره 379
- قیاس 379
- قیاس ادنی 382
- قیاس اخاله 382
- قیاس خفی 383
- قیاس جلی 383
- قیاس اولویت 383
- قیاس اصولی 383
- قیاس مستنبط العلّه 384
- قیام اصول مقام قطع 384
- قیاس منصوص العلّه 384
- قیاس علّت 384
- قیاس مصرّح العلّه 384
- قیام اماره مقام قطع موضوعی صفتی 385
- قیام اماره مقام قطع موضوعی طریقی 385
- کان تامّه و ناقصه 385
- کشف 387
- کُفر 389
- کلّ 389
- کشف انسدادی 389
- کلّما حکم به الشّرع حکم به العقل 390
- کلّی 390
- اشاره 390
- کلّما حکم به العقل حکم به الشّرع 390
- کلام 390
- کلّی منطقی 391
- کلّی طبیعی 391
- کلّی عقلی 391
- کنایه 393
- کِیف 394
- کَون 394
- لای نفی جنس 395
- لُبّ 396
- لزوم بین و غیر بین 396
- لحن الخطاب 396
- لغت 397
- لمّی 397
- مادّه 398
- اشاره 399
- ماهیت لا به شرط قسمی 399
- ماهیت 399
- مانع شرعی 399
- ماهیت مخلوطه 400
- ماهیت مجرّده 400
- ماهیت مطلقه 400
- ماهیت مهمله 400
- ماهیت لا به شرط مقسمی 400
- مبادی تصدیقیه 401
- مبادی تصوّریه 401
- مبادی احکامیه 401
- اشاره 401
- مبادی عالیه 401
- مُبیح 402
- متأخّری متأخّرین 402
- متجرّی 402
- متأخّرین 402
- متشرّعه 403
- متشابه 403
- مترادف 403
- متواتر 404
- متعلّق احکام 404
- مجاری اصول 405
- اشاره 405
- مثبتات اماره و اصل 405
- مَجاز 405
- مجاز به زیاده و نقصان 406
- مجاز عقلی 406
- مَجاز لغوی 407
- مجاز مشهور 407
- مجهول 408
- محمول بالضّمیمه 409
- مخالفت قطعی التزامی 410
- مخالفت احتمالی عملی 410
- مخالفت قطعی عملی 410
- اشاره 411
- مخصّص قطعی الدّلالت 412
- مخصّص عقلی 412
- مخصِّص لُبّی 413
- مخصّص متّصل 414
- مخصِّص لفظی 414
- مخصّص متّصل لُبّی 414
- مخصِّص مبین 414
- مخصّص مجمل 415
- مخصّص متّصل لفظی 415
- مخصّص منفصل لُبّی 416
- مخصّص منفصل 416
- مراتب حکم 417
- مخطّئه 417
- مرّه و تکرار 418
- مُرجِّح 418
- مستحب 419
- مستقلّات عقلیه 419
- مسئلۀ اصولی 419
- مسئلۀ فقهی 419
- مسقطات تکلیف 420
- مسلّمات 420
- مشهور 421
- مشترک 421
- مصالح مرسله 422
- مصلحت 426
- مضیق 428
- مطلق 428
- معقولات اوّلیه 429
- مظنونات 429
- معقولات ثانویه 429
- مفهوم 430
- مفاهیم حقیقی 430
- اشاره 430
- مفاهیم انتزاعی 430
- مفاهیم اعتباری 430
- مفهوم حصر 433
- مفهوم استثناء 433
- مفهوم غایت 435
- مفهوم لقب 437
- مفهوم موافق 438
- مفهوم وصف 438
- مفهوم مردّد 438
- مقدّمات تولیدیه 439
- مقدّمات حکمت 439
- اشاره 441
- مقدّمات دلیل انسداد 441
- مقدّمه 441
- مقدّمۀ سبب 444
- مقدّمۀ شرط 444
- مقدّمۀ صحّت 445
- مقدّمۀ شرعی 445
- مقدّمۀ عبادی 446
- مقدّمۀ عدم مانع 447
- مقدّمۀ عقلی 447
- مقدّمۀ متأخّر 448
- مقدّمۀ غیر موصل 448
- مقدّمۀ علم 448
- مقدّمۀ معدّ 449
- مقدّمۀ متقدّم 449
- مقدّمۀ مفوّته 449
- مقدّمۀ موصل 450
- مقدّمۀ مقارن 450
- مقدّمۀ واجب 451
- مقدّمۀ وجود 453
- مقدّمۀ وجوب 453
- مقرّر 453
- ملاک اقتضایی 454
- ملازمه بین حکم شرع و عقل 454
- ملاکات احکام 454
- مقید 454
- مناسب 455
- منجّز 455
- ملکه 455
- مَناط 455
- موافقت احتمالی التزامی 456
- موافقت احتمالی عملی 456
- موافقت قطعی عملی 456
- منطوق 456
- موافقت قطعی التزامی 456
- موافقت و مخالفت 456
- اشاره 458
- موضوع 458
- موضوع علم اصول 459
- موضوع مستنبط 459
- نسخ 460
- اشاره 460
- نسخ وجوب 462
- نصّ اهل لغت 463
- نصّ 463
- اشاره 463
- نظر 464
- نفس الامر 465
- نَعت 465
- نفی حکم به لسان موضوع 466
- نَفل 466
- اشاره 467
- نهی ارشادی 469
- نهی تنزیهی 470
- نهی در عبادت 470
- نهی تحریمی 470
- نهی در معامله 470
- واجب 471
- نهی نفسی 471
- اشاره 471
- نهی غیری 471
- واجب تبعی 472
- واجب تخییری 472
- واجب توصّلی 473
- واجب تعبّدی 473
- واجب تعیینی 473
- واجب غیری 474
- واجب کفایی 474
- واجب مضیق 474
- واجب مشروط 474
- واجب معلّق 475
- واجب مطلق 475
- واجب موسّع 476
- واجب نفسی 476
- واجب منجّز 476
- واجب موقّت 476
- واجب مقید 476
- واسطه در عروض 477
- واضع 477
- وجوب 478
- وجود محمولی 480
- وحدت مطلوب و تعدّد مطلوب 480
- وجود نعتی 480
- ورود 481
- وصف 482
- اشاره 483
- وضع 483
- وضع تخصّصی 485
- وضع جزئی 486
- وضع شخصی 486
- وضع تخصیصی 486
- وضع تعیینی 486
- وضع عینی 486
- وضع تعینی 486
- وضع نوعی 487
- وضع مرکّبات 487
- اشاره 489
- هل مرکّبه 489
- یقین منطقی و یقین اصولی 489
- یقین 489
- یقین استقرائی 489
تشریع
اشاره
«تشریع»در لغت به معنی قانون گذاری و در اصطلاح نسبت دادن چیزی به شارع بدون علم به شرعی بودن آن.برخی معتقدند که تشریع عبارت است از بنای قلبی بر نسبت دادن چیزی به شارع در حالی که علم دارد آن چیز از شارع نیست یا شک دارد در شرعی بودن آن.بنابر تعریف دوّم،«تشریع»یک اعتقاد قلبی است اگر چه همراه با قول یا عمل هم نباشد.برای حرمت تشریع به ادلّۀ چهارگانۀ کتاب،سنّت،اجماع و عقل استناد شده است.تشریع اقسامی دارد که برخی حرام و برخی غیر حرام است.اگر کاری را به امید مطلوب بودن نزد شارع انجام دهد یا عملی را به امید مغبوض بودن نزد شارع ترک نماید،از قسم تشریع حرام نخواهد بود.«بدعت»نیز به معنی تشریع و دارای همان احکام است.پس«بدعت»و«تشریع»حرام این است که کسی از روی علم و عمد چیزی را که از شرع نیست به شرع نسبت دهد.
تشریع عملی
«تشریع عملی»عبارت است از انجام دادن یک کار به عنوان یک عمل شرعی و دینی در حالی که می داند آن عمل از شارع نیست و یا در شرعی بودن آن تردید دارد.تشریع عملی در مقابل«تشریع قولی»است.
تصویب
اشاره
به عنوان«تخطئه»رجوع شود.
تصویب اشعری
به عنوان«تخطئه»رجوع شود.
تصویب معتزلی
به عنوان«تخطئه»رجوع شود.