فرهنگ اصطلاحات اصول صفحه 240

حکمی نمی توانیم استفاده کنیم.محقّقین شیعه معتقدند که فعل معصوم علیه السلام بر چیزی بیش از جواز دلالت نمی کند زیرا فعل،فی نفسه مجمل است و لسان ندارد تا این که ما ملزم به پیروی از مدلول لسان آن شویم،بلی!از ادلّۀ عصمت معصوم علیه السلام می فهمیم که ایشان مرتکب گناه و خلاف نمی شوند،پس مجرّد صدور فعل از ایشان،دلالت می کند که انجام دادن این فعل بر ایشان حرام نیست و برای دیگران نیز ارتکاب آن جایز است.جمع دیگری از اهل تسنّن نیز همین قول را برگزیده اند. (1)البتّه در تمام اقسام سنّت شرط است که مانعی برای بیان و تبلیغ حکم شرعی توسط معصوم علیه السلام وجود نداشته باشد.مثلاً اگر معصوم علیه السلام در حال تقیه باشد که امکان بیان حقیقت وجود ندارد،نمی توان به آن سنّت استناد کرد.به عنوان«قاعده تقیه»رجوع شود.

دلالت قول

کلام معصوم علیه السلام در صورتی که نصّ یا ظاهر در معنایی باشد،دلیل بر حکم شرعی به همان صورت است که بیان شده.مثلاً اگر معصوم علیه السلام بفرماید:هر کسی در ماه رمضان عمداً روزۀ خود را افطار کند،باید شصت روز روزه بگیرد.از این کلام می فهمیم که شصت روز روزه گرفتن برای کسی که عمداًَ روزه خود را افطار کرده واجب است.اما اگر کلام وارد شده از قبیل نصّ یا ظاهر نبود،باید برای تشخیص لغات مشکل و غیر متعارف،به اهل فن مراجعه نمود.به عنوان«قول لغوی»مراجعه شود.

دلالت لمّی

هرگاه شیوۀ استدلال از علّت به معلول باشد دلالت را«لمّی»گویند.به عنوان«استدلال»رجوع شود.

دلالت مطابقی

«دلالت مطابقی»،از اقسام دلالت لفظی است.دلالت لفظ بر تمام معنای خودش را«دلالت مطابقی»گویند.مثل دلالت لفظ کتاب بر همۀ کتاب.