- سخن ناشر 1
- کاربرد اصطلاح در علوم 3
- اصطلاحات علم اصول 4
- اشاره 8
- اباحۀ اخص 8
- اباحۀ اضطراری 8
- اباحۀ اقتضایی 9
- اباحۀ ظاهری 9
- اباحۀ شرعی 9
- اباحۀ اعم 9
- اباحۀ عقلی 10
- اباحۀ غیر اقتضایی 10
- ابتلا و عدم ابتلا 10
- اباحۀ واقعی 10
- اتّصال زمان شک به زمان یقین 13
- اثبات و ثبوت 13
- اثر شرعی 14
- اجتماع امر و نهی 14
- اشاره 16
- اجتهاد 16
- اجتهاد تجزّئی 21
- اجتهاد در عصر ائمه علیهم السلام 21
- اجتهاد خاص 21
- اجزاء در اصول با کشف خلاف ظنّی 22
- اجتهاد عام 22
- اجزاء در اصول با کشف خلاف قطعی 23
- اجزاء در امارات با کشف خلاف ظنّی 24
- اشاره 24
- اجزاء در امارات با کشف خلاف قطعی 24
- اجزاء در تبدّل قطع 24
- اجزاء 24
- اجزای مأموربه امر واقعی ثانوی 26
- اجماع 27
- اشاره 27
- اجماع بسیط 29
- اجماع دخولی 30
- اجماع تشرّفی 30
- اجماع حدسی 30
- اجماع عملی 31
- اجماع سکوتی 31
- اجماع لطفی 32
- اجماع لبّی 32
- اجماع کشفی 32
- اجماع مدرکی 33
- اجماع مرکّب 33
- اجماع محصّل 33
- اجمال 34
- اشاره 34
- اجماع منقول 34
- اجمال مخصّص لبّی 35
- اجمال مخصّص لفظی 36
- اجمال نصّ 36
- احترازی بودن قیود 37
- اشاره 38
- احتمال و محتمل 38
- احتیاط 38
- احتیاط شرعی 39
- احتیاط عقلی 40
- اخباریین 42
- اختیار 44
- اشاره 45
- اراده 45
- اراده استعمالی 46
- ارادۀ تفهیمی 47
- ارادۀ تشریعی 47
- ارادۀ تکوینی 47
- ارادۀ الهی 47
- ارادۀ انشایی 47
- ارادۀ فعلی 48
- ارادۀ حقیقی 48
- استثنا 49
- استحباب 50
- استحسان 50
- اشاره 52
- استصحاب 52
- استصحاب استقبالی 56
- استصحاب تنجیزی 57
- استصحاب حال شرع 58
- استصحاب حال عقل 58
- استصحاب جزئی 58
- استصحاب حکم مخصّص در عموم زمانی 59
- استصحاب در امور تدریجی 60
- استصحاب حکمی 60
- استصحاب در اطراف علم اجمالی 60
- استصحاب در شبهۀ حکمی 61
- استصحاب در زمانیات 61
- استصحاب سببی 62
- استصحاب در شبهۀ موضوعی 62
- استصحاب صحّت هنگام شک در مانع 63
- استصحاب کلّی 64
- استصحاب عدمی 64
- استصحاب قهقرایی 64
- استصحاب وجودی 66
- استصحاب مسبّبی 66
- استصحاب موضوعی 66
- اشاره 67
- استعمال حقیقی 67
- استعمال 67
- استلزامات عقلی 68
- استعمال مجازی 68
- اشاره 69
- اسم جنس 69
- اشتراک 69
- اشتراک لفظی 70
- اشتراک معنوی 70
- اشاره 71
- اصل اباحه 71
- اصل احتیاط 73
- اصل اجتهادی 73
- اصل اباحۀ عقلی 73
- اصل اباحۀ شرعی 73
- اصل اشتغال 74
- اصل اطلاق 74
- اصل برائت 75
- اصل تأخّر حادث 75
- اصل تخییر 76
- اصل تطابق 78
- اصل تنزیلی 79
- اصل ثبات 79
- اصل حسّ 80
- اصل صحّت 82
- اصل شرعی 82
- اصل حلیت 82
- اصل حقیقت 82
- اصل طهارت 84
- اصل ظهور 85
- اصل عدم 86
- اصل عدم استخدام 86
- اشاره 86
- اصل عدم اشتراک 88
- اصل عدم اضمار 88
- اصل عدم اعتبار ظنّ 88
- اصل عدم تزکیه 88
- اصل عدم قرینه 89
- اصل عدم تقدیر 89
- اصل عملی 90
- اصل عدم نقل 90
- اصل عقلی 90
- اصل عموم 92
- اصل غیر تنزیلی 93
- اصل غیر محرز 93
- اصل لفظی 93
- اصل غیر مثبت 93
- اصل مثبت 94
- اصل موضوعی 97
- اصل نفی 97
- اصل وقف 98
- اصول فقه 98
- اصول فقاهتی 98
- اصول مؤمَّنه 100
- اطّراد 101
- اطلاق 102
- اشاره 102
- اطلاق شمولی 105
- اطلاق بدلی 105
- اطمینان 106
- اعتبار 106
- اقتضا 109
- اشاره 109
- اقلّ و اکثر 109
- اماره 111
- اشاره 111
- اقلّ و اکثر استقلالی 111
- اقلّ و اکثر ارتباطی 111
- امارۀ موضوعی 112
- امارۀ حکمی 112
- اشاره 112
- امتثال 112
- امتثال احتمالی 113
- امثتال ظنّی 113
- امتثال علمی تفصیلی 114
- امتناع 114
- اشاره 115
- امر 115
- امر ارشادی 118
- امر به امر 119
- امر بعد از حَظر 119
- امر به شیء مقتضی نهی از ضدّ آن هست یا خیر؟ 120
- امر تخییری 122
- امر تعیینی 122
- امر تعبّدی 122
- امر کفایی 123
- امر مولوی 123
- امر عینی 123
- امر ثانوی ظاهری 123
- امر ثانوی اضطراری 123
- امر غیری 123
- امکان 124
- امر واقعی 124
- اشاره 124
- امکان اخصّ 126
- امکان تعبّد به ظنّ 127
- امکان وقوعی 127
- اشاره 127
- امکان استعدادی 127
- امکان عام 127
- امکان خاص 127
- امکان استقبالی 127
- انحلال 127
- انسداد 130
- انحلال حکم تکلیفی 130
- انحلال حکم وضعی 130
- اشاره 130
- انحلال حکمی 130
- انحلال حقیقی 130
- انسداد حکومتی 132
- انسداد کبیر 133
- انسداد کشفی 133
- انسدادی 133
- انصراف 133
- انفتاح 134
- انقلاب نسبت 134
- انفتاحی 134
- ایجاب 135
- انقیاد 135
- اشاره 136
- برائت شرعی 136
- بالجمله و فی الجمله 136
- برائت اصلی 136
- برائت 136
- برائت عقلی 138
- اشاره 139
- بنای عقلا 141
- برهان لمّی 141
- برهان انّی 141
- بسیط بودن مشتق 141
- تأخیر بیان از وقت حاجت 142
- تأخیر بیان از وقت خطاب 142
- تبادر 143
- تجرّی 143
- تجزّی 145
- تحقیق مناط 145
- تخصّص 146
- تخریج مناط 146
- تخصیص 147
- تخطئه 147
- اشاره 150
- تخییر بین اقلّ و اکثر 150
- تخییر عقلی 151
- تخییر شرعی 151
- تداخل اسباب و مسبّبات 152
- تراخی 154
- تراجیح 154
- ترادف 155
- ترتّب 155
- تزاحم 161
- ترک استکشاف 161
- اشاره 161
- تزاحم در مستحبّات 163
- تسلسل 164
- تسامح در ادلّۀ سنن 164
- تشریع عملی 166
- تصویب معتزلی 166
- اشاره 166
- اشاره 166
- تصویب 166
- تصویب اشعری 166
- تعادل و تراجیح 167
- تعارض 167
- تعبّدی 172
- تعلیق حکم بر وصف مشعر علیت است ؟ 174
- تعیینی و تعینی 174
- تعدّد مطلوب 174
- تقلید 175
- تقابل بین اطلاق و تقیید 175
- تقیید 184
- اشاره 184
- تقیه مداراتی 184
- تقیه 184
- تکرار 184
- تنجیز و تعذیر 185
- تناقض 185
- تمثیل 185
- تنجیز و تعلیق 186
- تنقیح مناط 186
- اشاره 187
- تواتر 187
- تواتر لفظی 188
- تواتر اجمالی 188
- تواتر معنوی 188
- جامع عرضی 189
- جامع ذاتی 189
- جامع انتزاعی 189
- جزء 190
- اشاره 190
- جزء ذهنی 190
- جزء خارجی 190
- جمع دلالی 191
- جعل مرکّب 191
- جعل بسیط 191
- جمع تبرّعی 191
- جمع عرفی 191
- جمع مقبول 192
- الجمع مهما امکن اولی من الطّرح 192
- جمع موضوعی 192
- جمع محمولی 192
- حاظر و مبیح 195
- حجّت 195
- حجیت اصولی 196
- حجیت ذاتی 196
- اشاره 197
- حرمت ذاتی 197
- حرمت 197
- حُسن و قبح عقلی 198
- حقیقت شرعیه 206
- حقیقت متشرّعه 207
- حقیقت و مجاز 207
- حکم 210
- اشاره 210
- حکم ارشادی 216
- حکم اقتضایی 216
- حکم امضایی 216
- حکم اوّلی 217
- حکم تأسیسی 217
- حکم تنجیزی 217
- حکم تکلیفی 217
- حکم ثانوی 217
- حکم شرعی 218
- حکم شأنی 218
- حکم عدمی 218
- حکم ظاهری 218
- حکم فعلی 218
- اشاره 219
- حکم مولوی 219
- حکم واقعی اوّلی 219
- حکمت 219
- حکم واقعی ثانوی 219
- حکم وضعی 219
- حکمت الهی 220
- اشاره 220
- حکومت 220
- حکومت ظاهری 222
- حکومت عرفی 222
- حمل 223
- حمل شایع صناعی 223
- اشاره 223
- حمل ذاتی اوّلی 223
- حیثیت اطلاقیه 224
- حیثیت تعلیلیه 224
- خاص 225
- حیثیت تقییدیه 225
- اشاره 225
- خبر 225
- خبر حسّی 231
- خبر عزیز 231
- خبر حدسی 231
- خبر صحیح 231
- خبر ضعیف 231
- خبر حسن 231
- خبر مستفیض 232
- خبر موثوق 232
- خبر متواتر 232
- خبر متواتر اجمالی 232
- خبر متواتر لفظی 232
- خبر موثّق 232
- خبر متواتر معنوی 232
- خرق اجماع 233
- دفع مفسده مقدّم بر جلب منفعت 233
- خطاب های شفاهی 233
- اشاره 234
- دلالت استعمالی 234
- دلالت اقتضا 235
- دلالت التزامی 236
- دلات ایماء 236
- دلالت تصدیقی 236
- دلالت ترک 236
- دلالت انّی 236
- دلالت تضّمنی 237
- دلالت تفهیمی 237
- دلالت تصوّری 237
- دلالت تقریر 237
- دلالت طبعی 238
- دلالت تنبیه 238
- دلالت سکوت 238
- دلالت جدّی 238
- دلالت فعل 239
- دلالت عقلی 239
- دلالت لمّی 240
- دلالت مطابقی 240
- دلالت قول 240
- دلالت منطوق 241
- دلالت وضعی 241
- دلیل 241
- اشاره 241
- دلیل اجتهادی 242
- دلیل الخطاب 242
- دلیل امضایی 242
- دلیل عقلی 243
- دلیل لبّی 243
- دلیل انّی 243
- دلیل شرعی 243
- دلیل تأسیسی 243
- دلیل فقاهتی 243
- دلیل نقلی 244
- دلیل لفظی 244
- دور 244
- دوام نسبت 244
- دلیل لمّی 244
- دلیل محرز 244
- دوران امر بین اقلّ و اکثر ارتباطی 245
- دوران امر بین تخصیص و نسخ 245
- دوران امر بین جزئیت،شرطیت و مانعیت 245
- دوران امر بین اقلّ و اکثر استقلالی 245
- دوران امر بین متباینین 246
- دون اثباطه خرط القتاد 246
- دوران امر بین محذورین 246
- ذات 246
- ذاتی و عرضی 247
- ذهن 248
- رافع و مانع 248
- رخصت و عزیمت 249
- سبب 251
- رفع و دفع 251
- سبر و تقسیم 253
- سدّ ذرایع و فتح ذرایع 254
- سنّت 256
- سیره 260
- سیرۀ عقلا 260
- اشاره 260
- سیرۀ متشرّعه 260
- شبهۀ بدوی 261
- اشاره 261
- شبهۀ ابن قبّه 261
- شبهۀ حکمی 262
- شبهۀ تحریمی 262
- شبهۀ کعبی 263
- شبهۀ مقرون به علم اجمالی 264
- شبهۀ محصور 264
- شبهۀ مفهومی 264
- شبهۀ مصداقی 264
- اشاره 265
- شرط 265
- شبهۀ موضوعی 265
- شرایط جعل و مجعول 265
- شبهۀ وجوبی 265
- شرط اتّصاف 266
- شرط ترتّب 266
- شرط متقدّم،متأخّر و مقارن 266
- شک 267
- شرع 267
- شک بین جزئیت و مانعیت 267
- اشاره 267
- شک در رافع 268
- شک در تکلیف 268
- شک در حجیت 268
- شک در محصّل 269
- شک در مقتضی 269
- شک در مکلّفٌ به 269
- شک ساری 269
- شک سببی 270
- شک مسبّبی 270
- شک طاری 270
- شهرت 271
- شهرت روایی 271
- اشاره 271
- شهرت عملی 272
- صحّت حمل 272
- شهرت فتوایی 272
- صحیح و اعم 273
- صدق در قضایای حملی 277
- اشاره 278
- ضدّ 278
- طریقۀ عقلا 279
- ضدّ عام 279
- ضرر و ضرار 279
- طلب و اراده 279
- ظاهر 279
- طریقیت 279
- اشاره 282
- ظنّ 282
- ظنّ اطمینانی 283
- ظنّ خاص 283
- ظنّ غالب 284
- ظنّ قوی 284
- ظنّ طریقی 284
- ظنّ مطلق 284
- ظنّ متأخّم به علم 284
- ظنّ ممنوع 284
- ظنّ مانع 284
- ظنّ موضوعی 285
- ظنّی الدّلالت 285
- ظواهر الفاظ 285
- ظنّ نوعی 285
- اشاره 286
- ظهور اقتضائی 286
- ظهور تصدیقی 286
- ظهور تضمّنی 287
- ظهور موضوعی 287
- عام اصولی 287
- عام استغراقی 287
- ظهور ذاتی 287
- عام مجموعی 288
- عام بدلی 288
- عام افرادی 288
- عام و خاص 288
- عام و خاص من وجه 292
- عدالت 292
- عدم ازلی 293
- عدم ابتلا 293
- عدم اطّراد 294
- عدم الدّلیل دلیل العدم 294
- عدم القول بالفصل 295
- عدم صحّت حمل 296
- عدم صحّت سلب 296
- عدم محمولی 296
- عدم و ملکه 296
- عرض ذاتی 297
- عَرَض غریب 297
- عدم وصفی 297
- عَرَض 297
- اشاره 297
- عرض و عرضی 297
- عُرف 298
- اشاره 298
- عرف خاص 301
- عرف عام 302
- عرف فاسد 302
- عرف قولی 302
- عرف عملی 302
- عصمت 303
- عصیان 303
- عزیمت 303
- اشاره 304
- عقل عملی 307
- عقلیات غیر مستقل 307
- عقل نظری 307
- علّت 307
- عقلیات مستقل 307
- علّت و حکمت 310
- اشاره 311
- علم اجمالی 313
- علم تفصیلی 314
- علم فقه 314
- عموم 314
- علم اجمالی در تدریجیات 314
- عموم استغراقی 314
- علم اصول فقه 314
- اشاره 314
- عموم سیاقی 315
- عموم زمانی 315
- عموم فوقانی 315
- غایت 316
- عموم و خصوص 316
- عموم و خصوص من وجه 316
- عموم و خصوص مطلق 316
- غیر مستقلاّت عقلی 317
- فحوی الخطاب 317
- فتح ذرایع 317
- فقه 318
- فقیه 319
- فور و تراخی 319
- قاصر 320
- قاطع و مانع 321
- اشاره 322
- قاعدۀ استصحاب 323
- قاعدۀ استطاعت 323
- قاعدۀ تجاوز و فراغ 324
- قاعدۀ اصولی 324
- قاعدۀ الجمع مهما امکن اولی من الطّرح 324
- قاعدۀ تحسین و تقبیح عقلی 328
- قاعدۀ ترجیح بلا مرجّح 328
- قاعدۀ تسامح در ادلّۀ سنن 328
- قاعدۀ تقیه 329
- قاعده تعیین 329
- قاعدۀ قبح عقاب بلا بیان 335
- قاعدۀ فقهی 335
- قاعدۀ صحّت 335
- قاعدۀ طهارت 335
- قاعده فراغ 335
- قاعدۀ لاضرر و لاضرار 338
- قاعده لطف 343
- قاعدۀ ما لایدرک کلّه لایترک کلّه 345
- قاعدۀ مقتضی و مانع 345
- قاعدۀ ملازمه 346
- قاعدۀ میسور 348
- قاعدۀ نفی عُسر و حرج 349
- قاعدۀ ید 353
- قاعدۀ یقین 356
- قبح فعلی و قبح فاعلی 358
- قُبح عقاب بلابیان 358
- قدرت تکوینی به معنی اعم 359
- قرآن 360
- قرینه 364
- اشاره 364
- قرینۀ حالیه 364
- قرینۀ عقلی 365
- قرینۀ غیرلفظی 365
- قرینۀ عرفی 365
- قرینۀ لبّی 365
- قرینۀ لفظی 365
- قرینۀ مقالیه 366
- قرینۀ منفصل 366
- قصد وجه 366
- قضیۀ حقیقیه 367
- قضیۀ خارجیه 367
- قطع 367
- اشاره 367
- اشاره 367
- قطع تفصیلی 373
- قطع اجمالی 373
- قطع تعبّدی 373
- قطع شخصی 373
- قطع قطّاع 374
- قطع عرفی 374
- قطع موضوعی طریقی 374
- قطع موضوعی 374
- قطع طریقی 374
- قطع نوعی 375
- قطع واقعی 375
- قطع موضوعی وصفی 375
- قَلب 376
- قول لُغوی 377
- القول بعدم الفصل 377
- قیاس 379
- اشاره 379
- قیاس ادنی 382
- قیاس اخاله 382
- قیاس اصولی 383
- قیاس خفی 383
- قیاس اولویت 383
- قیاس جلی 383
- قیاس مستنبط العلّه 384
- قیام اصول مقام قطع 384
- قیاس علّت 384
- قیاس مصرّح العلّه 384
- قیاس منصوص العلّه 384
- قیام اماره مقام قطع موضوعی صفتی 385
- کان تامّه و ناقصه 385
- قیام اماره مقام قطع موضوعی طریقی 385
- کشف 387
- کشف انسدادی 389
- کُفر 389
- کلّ 389
- کلّی 390
- کلّما حکم به الشّرع حکم به العقل 390
- اشاره 390
- کلّما حکم به العقل حکم به الشّرع 390
- کلام 390
- کلّی طبیعی 391
- کلّی منطقی 391
- کلّی عقلی 391
- کنایه 393
- کِیف 394
- کَون 394
- لای نفی جنس 395
- لُبّ 396
- لزوم بین و غیر بین 396
- لحن الخطاب 396
- لمّی 397
- لغت 397
- مادّه 398
- اشاره 399
- ماهیت 399
- ماهیت لا به شرط قسمی 399
- مانع شرعی 399
- ماهیت مجرّده 400
- ماهیت مخلوطه 400
- ماهیت مهمله 400
- ماهیت مطلقه 400
- ماهیت لا به شرط مقسمی 400
- اشاره 401
- مبادی تصدیقیه 401
- مبادی تصوّریه 401
- مبادی احکامیه 401
- مبادی عالیه 401
- مُبیح 402
- متأخّری متأخّرین 402
- متجرّی 402
- متأخّرین 402
- متشابه 403
- مترادف 403
- متشرّعه 403
- متعلّق احکام 404
- متواتر 404
- اشاره 405
- مجاری اصول 405
- مثبتات اماره و اصل 405
- مَجاز 405
- مجاز به زیاده و نقصان 406
- مجاز عقلی 406
- مَجاز لغوی 407
- مجاز مشهور 407
- مجهول 408
- محمول بالضّمیمه 409
- مخالفت قطعی التزامی 410
- مخالفت احتمالی عملی 410
- مخالفت قطعی عملی 410
- اشاره 411
- مخصّص قطعی الدّلالت 412
- مخصّص عقلی 412
- مخصِّص لُبّی 413
- مخصّص متّصل 414
- مخصِّص لفظی 414
- مخصِّص مبین 414
- مخصّص متّصل لُبّی 414
- مخصّص مجمل 415
- مخصّص متّصل لفظی 415
- مخصّص منفصل لُبّی 416
- مخصّص منفصل 416
- مخطّئه 417
- مراتب حکم 417
- مُرجِّح 418
- مرّه و تکرار 418
- مستقلّات عقلیه 419
- مسئلۀ فقهی 419
- مسئلۀ اصولی 419
- مستحب 419
- مسقطات تکلیف 420
- مسلّمات 420
- مشهور 421
- مشترک 421
- مصالح مرسله 422
- مصلحت 426
- مضیق 428
- مطلق 428
- معقولات اوّلیه 429
- مظنونات 429
- معقولات ثانویه 429
- اشاره 430
- مفهوم 430
- مفاهیم اعتباری 430
- مفاهیم انتزاعی 430
- مفاهیم حقیقی 430
- مفهوم حصر 433
- مفهوم استثناء 433
- مفهوم غایت 435
- مفهوم لقب 437
- مفهوم موافق 438
- مفهوم مردّد 438
- مفهوم وصف 438
- مقدّمات تولیدیه 439
- مقدّمات حکمت 439
- مقدّمه 441
- مقدّمات دلیل انسداد 441
- اشاره 441
- مقدّمۀ شرط 444
- مقدّمۀ سبب 444
- مقدّمۀ شرعی 445
- مقدّمۀ صحّت 445
- مقدّمۀ عبادی 446
- مقدّمۀ عدم مانع 447
- مقدّمۀ عقلی 447
- مقدّمۀ غیر موصل 448
- مقدّمۀ متأخّر 448
- مقدّمۀ علم 448
- مقدّمۀ معدّ 449
- مقدّمۀ مفوّته 449
- مقدّمۀ متقدّم 449
- مقدّمۀ موصل 450
- مقدّمۀ مقارن 450
- مقدّمۀ واجب 451
- مقدّمۀ وجود 453
- مقدّمۀ وجوب 453
- مقرّر 453
- ملاک اقتضایی 454
- مقید 454
- ملازمه بین حکم شرع و عقل 454
- ملاکات احکام 454
- ملکه 455
- منجّز 455
- مناسب 455
- مَناط 455
- موافقت قطعی عملی 456
- موافقت و مخالفت 456
- منطوق 456
- موافقت احتمالی عملی 456
- موافقت قطعی التزامی 456
- موافقت احتمالی التزامی 456
- موضوع 458
- اشاره 458
- موضوع علم اصول 459
- موضوع مستنبط 459
- اشاره 460
- نسخ 460
- نسخ وجوب 462
- نصّ 463
- نصّ اهل لغت 463
- اشاره 463
- نظر 464
- نفس الامر 465
- نَعت 465
- نفی حکم به لسان موضوع 466
- نَفل 466
- اشاره 467
- نهی ارشادی 469
- نهی تنزیهی 470
- نهی تحریمی 470
- نهی در عبادت 470
- نهی در معامله 470
- واجب 471
- نهی نفسی 471
- نهی غیری 471
- اشاره 471
- واجب تبعی 472
- واجب تخییری 472
- واجب تعبّدی 473
- واجب تعیینی 473
- واجب توصّلی 473
- واجب کفایی 474
- واجب مضیق 474
- واجب غیری 474
- واجب مشروط 474
- واجب مطلق 475
- واجب معلّق 475
- واجب موسّع 476
- واجب منجّز 476
- واجب نفسی 476
- واجب موقّت 476
- واجب مقید 476
- واضع 477
- واسطه در عروض 477
- وجوب 478
- وجود نعتی 480
- وجود محمولی 480
- وحدت مطلوب و تعدّد مطلوب 480
- ورود 481
- وصف 482
- اشاره 483
- وضع 483
- وضع تخصّصی 485
- وضع شخصی 486
- وضع جزئی 486
- وضع تخصیصی 486
- وضع تعیینی 486
- وضع تعینی 486
- وضع عینی 486
- وضع نوعی 487
- وضع مرکّبات 487
- یقین منطقی و یقین اصولی 489
- اشاره 489
- هل مرکّبه 489
- یقین 489
- یقین استقرائی 489
دلیل انسداد
به عنوان«انسداد»رجوع شود.
دلیل انّی
به عنوان«استدلال»رجوع شود.
دلیل تأسیسی
اگر دلیل مجعول از طرف شارع دلیلی باشد که قبلاً عقلا به آن عمل نمی کرده اند و شارع ابتداءً آن را جعل کرده باشد،آن را«تأسیسی»گویند.
دلیل شرعی
اگر کسی که دلیل را معتبر می کند شارع باشد،آن دلیل را«دلیل شرعی»یا«امارۀ شرعی»گویند.مانند خبر راوی مورد وثوق و خبر عادل.
دلیل عقلی
اگر اعتبار دلیل به وسیلۀ عقل باشد،آن را«دلیل عقلی»یا«امارۀ عقلی»می گویند.مانند ظنّ انسدادی بنا بر حکومت.به عنوان«حکومت»رجوع شود.دلیل عقلی،خود به«عقلی مستقل»و«عقلی غیر مستقل»تقسیم می شود.به عنوان«استدلال»رجوع شود.
دلیل فقاهتی
«دلیل فقاهتی»یا«اصل عملی»،دلیلی را گویند که برای استخراج احکام ظاهری مورد استفاده قرار می گیرد و عبارت است از برائت،احتیاط،تخییر و استصحاب.به عنوان«اصول عملیه»و«حکم»رجوع شود.
دلیل لبّی
-1
دلیل غیر لفظی مانند اجماع،عقل،سیره و ضرورت را«دلیل لبّی»گویند.
1- (1) .الکفایه:343/1؛مطارح الانظار:194؛اصول الفقه مظفّر:150/1؛معجم الفروق اللّغویه:461.