فرهنگ اصطلاحات اصول صفحه 245

نخستین باز گردد و در اصطلاح عبارت از این است که وجود شیئی متوقّف باشد بر وجود چیزی که آن چیز وجودش متوقّف بر همان شیء اوّل باشد.مثل این که«الف»متوقّف باشد بر«ب»و«ب»متوقّف باشد بر«الف».تحقّق دور محال است زیرا مستلزم تقدّم شیء بر خودش می باشد.یعنی یک شیء در آنِ واحد هم موجود باشد و هم معدوم و این یعنی اجتماع نقیضین.دور بر دو قسم است:1.دور مصرّح؛«دور مصرّح»،یعنی توقّف شیء بر چیزی که آن چیز بدون واسطه،متوقّف بر همان شیء اوّل باشد؛مانند این که«الف»متوقّف بر«ب»باشد،و«ب»نیز بدون واسطه،متوقّف بر«الف»باشد.پس دور مصرّح یعنی دور بدون واسطه.2.دور غیر مصرّح یا دور مضمر.هر گاه یک یا چند واسطه در کار باشد،«دور مضمر»است.مثل این که«الف»متوقّف بر«ب»و«ب»متوقّف بر«ج»و«ج»متوقّف بر«الف»باشد.در این مثال،«الف»با یک واسطه،معلولِ معلولِ خودش است.

دوران امر بین اقلّ و اکثر ارتباطی

این عنوان از زیر مجموعه ها و حالت های مربوط به علم اجمالی که مجرای اصل احتیاط است می باشد.به عنوان«اقلّ و اکثر»رجوع شود.

دوران امر بین اقلّ و اکثر استقلالی

به عنوان«اقلّ و اکثر»رجوع شود.

دوران امر بین تخصیص و نسخ

اگر دو دلیل وارد شده بود که یکی عام یا خاص بود و از نظر زمانی متقدّم و آن دیگری،خاص یا اخصّ بود و از نظر زمانی متأخّر از دلیل اوّل،در این صورت امر دایر می شود بین این که دلیل مؤخّر را تخصیص برای دلیل اوّل بدانیم یا ناسخ آن دلیل؟

دوران امر بین جزئیت،شرطیت و مانعیت

-1

ممکن است مکلّف علم داشته باشد که چیزی در یک واجب مرکّب معتبر است،اما