فرهنگ اصطلاحات اصول صفحه 272

احادیث قطعی می داند زیرا علما معتقدند شهرت،سبب قطع به صدور آن از معصوم علیه السلام است. (1)

شهرت عملی

«شهرت عملی»یا«شهرت در استناد»،جایی است که فقها در مقام استنباط،به روایتی استناد کنند و آن روایت را مورد عمل قرار دهند؛هر چند روایت ضعیف هم باشد.چنین شهرتی اگر موجب حصول اطمینان شود حجّت است.شهرت عملی،ضعف سند روایت را جبران می کند،کما این که اعراض(روی گرداندن)فقها از یک روایت،موجب وهن و سستی آن می شود هر چند صحیح باشد.

شهرت فتوایی

«شهرت فتوایی»وقتی است که فتوایی بین فقها شیوع و رواج پیدا کند ولی به حدّ اجماع نرسد و مستند به دلیل مشخّصی نیز نباشد.این قسم از شهرت در مباحث حجیت امارات مورد بحث است.

صحّت حمل

-2

برای تشخیص حقیقت از مجاز،معیارهایی ذکر شده که عبارتند از:1.تصریح واضع؛2.تبادر و عدم تبادر؛3.اطّراد و عدم اطّراد؛4.صحّت حمل و عدم صحّت حمل،یا صحّت سلب و عدم صحّت سلب.به عنوان«حقیقت و مجاز»رجوع شود.اگر لفظ در معنایی استعمال شود و در حقیقت یا مجاز بودن استعمال تردید کنیم،باید دید حمل لفظ بر معنای مشکوک صحیح است یا خیر؟اگر صحیح بود،علامت حقیقت است و اگر صحیح نبود،علامت مجاز.مثلاً اطلاق لفظ انسان بر یک موجود خارجی دارای دو دست،دو پا،قامتی راست و...صحیح است و حقیقت.اما اطلاق این لفظ بر یک دست کت و شلوار آویزان در ویترین مغازه،صحیح نیست و این نشانه مجاز بودن استعمال است.