فرهنگ اصطلاحات اصول صفحه 285

صورت قول به انسداد باب علم و علمی می توان به آنها اعتماد کرد.مثال:برای کسی که قائل به انسداد است،از گفته شخص فاسقی ظنّ حاصل شد بر وجوب نماز جمعه.چنین ظنّی را«ظنّ ممنوع»گویند.اکنون برای همین شخص،ظنّ دیگری حاصل شد بر عدم حجیت ظنّ حاصل از قول فاسق؛این ظنّ دوّم را«ظنّ مانع»گویند.

-آیا ظنّ مانع و ممنوع حجّت هستند یا خیر؟سه قول است:1.ظنّ مانع حجّت است و ظنّ ممنوع حجّت نیست.2.ظنّ ممنوع حجّت است.3.هر کدام که قوی تر بود حجّت است،ولی اگر هر دو ظنّ مساوی بودند،هر دو از اعتبار ساقط می شوند.

ظنّ موضوعی

ظنّی را گویند که در موضوع حکم اخذ شده باشد در مقابل«ظنّ طریقی»که فقط طریق برای رسیدن به واقع است.مانند این که گفته شود:اگر ظنّ پیدا کردی که مایعی شراب است،از آن اجتناب کن.به عبارت دیگر:«ظنّ موضوعی»،ظنّی است که در ترتّب حکم بر موضوع دخالت دارد.ظنّ موضوعی و طریقی،از نظر تأثیر و عدم تأثیر ترتّب حکم بر موضوع همانند قطع موضوعی و طریقی است.به عنوان«قطع»رجوع شود.

ظنّ نوعی

ظنّی را گویند که برای نوع مردم از طریق خاصّی حاصل می شود در مقابل«ظنّ شخصی»،مانند ظنّی که از اظهار نظر کارشناس یک رشته حاصل می شود.به عبارت دیگر:«ظنّ نوعی»ظنّی است ناشی از عواملی که اگر این عوامل برای نوع مردم به وجود آید،برای آنها ظنّ حاصل می شود.

ظنّی الدّلالت

به عنوان«قطعی الصدور و ظنّی الدّلالت»رجوع شود.

ظواهر الفاظ

به عنوان«ظاهر»رجوع شود.