- سخن ناشر 1
- کاربرد اصطلاح در علوم 3
- اصطلاحات علم اصول 4
- اشاره 8
- اباحۀ اخص 8
- اباحۀ اضطراری 8
- اباحۀ اقتضایی 9
- اباحۀ شرعی 9
- اباحۀ اعم 9
- اباحۀ ظاهری 9
- ابتلا و عدم ابتلا 10
- اباحۀ واقعی 10
- اباحۀ عقلی 10
- اباحۀ غیر اقتضایی 10
- اتّصال زمان شک به زمان یقین 13
- اثبات و ثبوت 13
- اجتماع امر و نهی 14
- اثر شرعی 14
- اجتهاد 16
- اشاره 16
- اجتهاد تجزّئی 21
- اجتهاد خاص 21
- اجتهاد در عصر ائمه علیهم السلام 21
- اجزاء در اصول با کشف خلاف ظنّی 22
- اجتهاد عام 22
- اجزاء در اصول با کشف خلاف قطعی 23
- اجزاء در امارات با کشف خلاف ظنّی 24
- اشاره 24
- اجزاء 24
- اجزاء در امارات با کشف خلاف قطعی 24
- اجزاء در تبدّل قطع 24
- اجزای مأموربه امر واقعی ثانوی 26
- اشاره 27
- اجماع 27
- اجماع بسیط 29
- اجماع دخولی 30
- اجماع تشرّفی 30
- اجماع حدسی 30
- اجماع عملی 31
- اجماع سکوتی 31
- اجماع لطفی 32
- اجماع لبّی 32
- اجماع کشفی 32
- اجماع مرکّب 33
- اجماع مدرکی 33
- اجماع محصّل 33
- اجمال 34
- اشاره 34
- اجماع منقول 34
- اجمال مخصّص لبّی 35
- اجمال نصّ 36
- اجمال مخصّص لفظی 36
- احترازی بودن قیود 37
- اشاره 38
- احتیاط 38
- احتمال و محتمل 38
- احتیاط شرعی 39
- احتیاط عقلی 40
- اخباریین 42
- اختیار 44
- اشاره 45
- اراده 45
- اراده استعمالی 46
- ارادۀ تفهیمی 47
- ارادۀ انشایی 47
- ارادۀ تکوینی 47
- ارادۀ الهی 47
- ارادۀ تشریعی 47
- ارادۀ فعلی 48
- ارادۀ حقیقی 48
- استثنا 49
- استحباب 50
- استحسان 50
- اشاره 52
- استصحاب 52
- استصحاب استقبالی 56
- استصحاب تنجیزی 57
- استصحاب حال شرع 58
- استصحاب حال عقل 58
- استصحاب جزئی 58
- استصحاب حکم مخصّص در عموم زمانی 59
- استصحاب در امور تدریجی 60
- استصحاب حکمی 60
- استصحاب در اطراف علم اجمالی 60
- استصحاب در شبهۀ حکمی 61
- استصحاب در زمانیات 61
- استصحاب سببی 62
- استصحاب در شبهۀ موضوعی 62
- استصحاب صحّت هنگام شک در مانع 63
- استصحاب کلّی 64
- استصحاب عدمی 64
- استصحاب قهقرایی 64
- استصحاب وجودی 66
- استصحاب موضوعی 66
- استصحاب مسبّبی 66
- استعمال 67
- استعمال حقیقی 67
- اشاره 67
- استلزامات عقلی 68
- استعمال مجازی 68
- اسم جنس 69
- اشتراک 69
- اشاره 69
- اشتراک معنوی 70
- اشتراک لفظی 70
- اشاره 71
- اصل اباحه 71
- اصل اجتهادی 73
- اصل احتیاط 73
- اصل اباحۀ عقلی 73
- اصل اباحۀ شرعی 73
- اصل اشتغال 74
- اصل اطلاق 74
- اصل برائت 75
- اصل تأخّر حادث 75
- اصل تخییر 76
- اصل تطابق 78
- اصل تنزیلی 79
- اصل ثبات 79
- اصل حسّ 80
- اصل صحّت 82
- اصل حلیت 82
- اصل حقیقت 82
- اصل شرعی 82
- اصل طهارت 84
- اصل ظهور 85
- اصل عدم 86
- اصل عدم استخدام 86
- اشاره 86
- اصل عدم اعتبار ظنّ 88
- اصل عدم تزکیه 88
- اصل عدم اضمار 88
- اصل عدم اشتراک 88
- اصل عدم قرینه 89
- اصل عدم تقدیر 89
- اصل عقلی 90
- اصل عدم نقل 90
- اصل عملی 90
- اصل عموم 92
- اصل غیر تنزیلی 93
- اصل غیر محرز 93
- اصل لفظی 93
- اصل غیر مثبت 93
- اصل مثبت 94
- اصل موضوعی 97
- اصل نفی 97
- اصل وقف 98
- اصول فقاهتی 98
- اصول فقه 98
- اصول مؤمَّنه 100
- اطّراد 101
- اطلاق 102
- اشاره 102
- اطلاق بدلی 105
- اطلاق شمولی 105
- اعتبار 106
- اطمینان 106
- اقلّ و اکثر 109
- اشاره 109
- اقتضا 109
- اقلّ و اکثر ارتباطی 111
- اماره 111
- اشاره 111
- اقلّ و اکثر استقلالی 111
- امارۀ حکمی 112
- امتثال 112
- اشاره 112
- امارۀ موضوعی 112
- امتثال احتمالی 113
- امثتال ظنّی 113
- امتناع 114
- امتثال علمی تفصیلی 114
- امر 115
- اشاره 115
- امر ارشادی 118
- امر به امر 119
- امر بعد از حَظر 119
- امر به شیء مقتضی نهی از ضدّ آن هست یا خیر؟ 120
- امر تخییری 122
- امر تعیینی 122
- امر تعبّدی 122
- امر ثانوی ظاهری 123
- امر کفایی 123
- امر مولوی 123
- امر ثانوی اضطراری 123
- امر غیری 123
- امر عینی 123
- امر واقعی 124
- امکان 124
- اشاره 124
- امکان اخصّ 126
- اشاره 127
- امکان وقوعی 127
- انحلال 127
- امکان تعبّد به ظنّ 127
- امکان استعدادی 127
- امکان عام 127
- امکان استقبالی 127
- امکان خاص 127
- اشاره 130
- انسداد 130
- انحلال حکم تکلیفی 130
- انحلال حکم وضعی 130
- انحلال حقیقی 130
- انحلال حکمی 130
- انسداد حکومتی 132
- انسداد کبیر 133
- انسداد کشفی 133
- انسدادی 133
- انصراف 133
- انفتاح 134
- انفتاحی 134
- انقلاب نسبت 134
- انقیاد 135
- ایجاب 135
- بالجمله و فی الجمله 136
- برائت شرعی 136
- اشاره 136
- برائت 136
- برائت اصلی 136
- برائت عقلی 138
- اشاره 139
- بنای عقلا 141
- برهان لمّی 141
- برهان انّی 141
- بسیط بودن مشتق 141
- تأخیر بیان از وقت حاجت 142
- تأخیر بیان از وقت خطاب 142
- تبادر 143
- تجرّی 143
- تجزّی 145
- تحقیق مناط 145
- تخصّص 146
- تخریج مناط 146
- تخطئه 147
- تخصیص 147
- اشاره 150
- تخییر بین اقلّ و اکثر 150
- تخییر عقلی 151
- تخییر شرعی 151
- تداخل اسباب و مسبّبات 152
- تراخی 154
- تراجیح 154
- ترتّب 155
- ترادف 155
- تزاحم 161
- اشاره 161
- ترک استکشاف 161
- تزاحم در مستحبّات 163
- تسامح در ادلّۀ سنن 164
- تسلسل 164
- تصویب معتزلی 166
- تصویب اشعری 166
- اشاره 166
- اشاره 166
- تصویب 166
- تشریع عملی 166
- تعادل و تراجیح 167
- تعارض 167
- تعبّدی 172
- تعیینی و تعینی 174
- تعلیق حکم بر وصف مشعر علیت است ؟ 174
- تعدّد مطلوب 174
- تقلید 175
- تقابل بین اطلاق و تقیید 175
- تقیید 184
- تقیه مداراتی 184
- تکرار 184
- اشاره 184
- تقیه 184
- تنجیز و تعذیر 185
- تمثیل 185
- تناقض 185
- تنقیح مناط 186
- تنجیز و تعلیق 186
- اشاره 187
- تواتر 187
- تواتر لفظی 188
- تواتر اجمالی 188
- تواتر معنوی 188
- جامع عرضی 189
- جامع انتزاعی 189
- جامع ذاتی 189
- جزء 190
- اشاره 190
- جزء خارجی 190
- جزء ذهنی 190
- جمع دلالی 191
- جعل مرکّب 191
- جمع تبرّعی 191
- جمع عرفی 191
- جعل بسیط 191
- جمع مقبول 192
- الجمع مهما امکن اولی من الطّرح 192
- جمع موضوعی 192
- جمع محمولی 192
- حاظر و مبیح 195
- حجّت 195
- حجیت اصولی 196
- حجیت ذاتی 196
- حرمت ذاتی 197
- اشاره 197
- حرمت 197
- حُسن و قبح عقلی 198
- حقیقت شرعیه 206
- حقیقت متشرّعه 207
- حقیقت و مجاز 207
- حکم 210
- اشاره 210
- حکم امضایی 216
- حکم اقتضایی 216
- حکم ارشادی 216
- حکم ثانوی 217
- حکم تکلیفی 217
- حکم تنجیزی 217
- حکم اوّلی 217
- حکم تأسیسی 217
- حکم ظاهری 218
- حکم عدمی 218
- حکم شأنی 218
- حکم شرعی 218
- حکم فعلی 218
- حکم واقعی ثانوی 219
- حکم وضعی 219
- حکمت 219
- اشاره 219
- حکم مولوی 219
- حکم واقعی اوّلی 219
- حکومت 220
- حکمت الهی 220
- اشاره 220
- حکومت عرفی 222
- حکومت ظاهری 222
- حمل 223
- اشاره 223
- حمل شایع صناعی 223
- حمل ذاتی اوّلی 223
- حیثیت تعلیلیه 224
- حیثیت اطلاقیه 224
- اشاره 225
- خبر 225
- حیثیت تقییدیه 225
- خاص 225
- خبر عزیز 231
- خبر حسن 231
- خبر حسّی 231
- خبر صحیح 231
- خبر حدسی 231
- خبر ضعیف 231
- خبر موثّق 232
- خبر مستفیض 232
- خبر متواتر معنوی 232
- خبر متواتر لفظی 232
- خبر موثوق 232
- خبر متواتر 232
- خبر متواتر اجمالی 232
- خطاب های شفاهی 233
- خرق اجماع 233
- دفع مفسده مقدّم بر جلب منفعت 233
- دلالت استعمالی 234
- اشاره 234
- دلالت اقتضا 235
- دلات ایماء 236
- دلالت التزامی 236
- دلالت انّی 236
- دلالت تصدیقی 236
- دلالت ترک 236
- دلالت تفهیمی 237
- دلالت تقریر 237
- دلالت تصوّری 237
- دلالت تضّمنی 237
- دلالت سکوت 238
- دلالت طبعی 238
- دلالت تنبیه 238
- دلالت جدّی 238
- دلالت فعل 239
- دلالت عقلی 239
- دلالت لمّی 240
- دلالت قول 240
- دلالت مطابقی 240
- دلالت وضعی 241
- دلالت منطوق 241
- دلیل 241
- اشاره 241
- دلیل اجتهادی 242
- دلیل الخطاب 242
- دلیل امضایی 242
- دلیل شرعی 243
- دلیل انّی 243
- دلیل تأسیسی 243
- دلیل فقاهتی 243
- دلیل لبّی 243
- دلیل عقلی 243
- دلیل نقلی 244
- دلیل لفظی 244
- دلیل محرز 244
- دلیل لمّی 244
- دور 244
- دوام نسبت 244
- دوران امر بین تخصیص و نسخ 245
- دوران امر بین جزئیت،شرطیت و مانعیت 245
- دوران امر بین اقلّ و اکثر ارتباطی 245
- دوران امر بین اقلّ و اکثر استقلالی 245
- دوران امر بین متباینین 246
- ذات 246
- دوران امر بین محذورین 246
- دون اثباطه خرط القتاد 246
- ذاتی و عرضی 247
- ذهن 248
- رافع و مانع 248
- رخصت و عزیمت 249
- رفع و دفع 251
- سبب 251
- سبر و تقسیم 253
- سدّ ذرایع و فتح ذرایع 254
- سنّت 256
- سیره 260
- سیرۀ عقلا 260
- اشاره 260
- سیرۀ متشرّعه 260
- اشاره 261
- شبهۀ بدوی 261
- شبهۀ ابن قبّه 261
- شبهۀ حکمی 262
- شبهۀ تحریمی 262
- شبهۀ کعبی 263
- شبهۀ مقرون به علم اجمالی 264
- شبهۀ محصور 264
- شبهۀ مفهومی 264
- شبهۀ مصداقی 264
- شبهۀ وجوبی 265
- شرایط جعل و مجعول 265
- اشاره 265
- شرط 265
- شبهۀ موضوعی 265
- شرط ترتّب 266
- شرط متقدّم،متأخّر و مقارن 266
- شرط اتّصاف 266
- اشاره 267
- شک 267
- شرع 267
- شک بین جزئیت و مانعیت 267
- شک در تکلیف 268
- شک در حجیت 268
- شک در رافع 268
- شک در محصّل 269
- شک ساری 269
- شک در مقتضی 269
- شک در مکلّفٌ به 269
- شک مسبّبی 270
- شک طاری 270
- شک سببی 270
- اشاره 271
- شهرت 271
- شهرت روایی 271
- صحّت حمل 272
- شهرت فتوایی 272
- شهرت عملی 272
- صحیح و اعم 273
- صدق در قضایای حملی 277
- ضدّ 278
- اشاره 278
- ضرر و ضرار 279
- طریقۀ عقلا 279
- طریقیت 279
- ظاهر 279
- طلب و اراده 279
- ضدّ عام 279
- اشاره 282
- ظنّ 282
- ظنّ اطمینانی 283
- ظنّ خاص 283
- ظنّ متأخّم به علم 284
- ظنّ غالب 284
- ظنّ قوی 284
- ظنّ طریقی 284
- ظنّ مانع 284
- ظنّ مطلق 284
- ظنّ ممنوع 284
- ظنّ موضوعی 285
- ظنّی الدّلالت 285
- ظواهر الفاظ 285
- ظنّ نوعی 285
- اشاره 286
- ظهور تصدیقی 286
- ظهور اقتضائی 286
- ظهور موضوعی 287
- ظهور تضمّنی 287
- عام اصولی 287
- عام استغراقی 287
- ظهور ذاتی 287
- عام مجموعی 288
- عام و خاص 288
- عام افرادی 288
- عام بدلی 288
- عدالت 292
- عام و خاص من وجه 292
- عدم ازلی 293
- عدم ابتلا 293
- عدم الدّلیل دلیل العدم 294
- عدم اطّراد 294
- عدم القول بالفصل 295
- عدم صحّت حمل 296
- عدم صحّت سلب 296
- عدم و ملکه 296
- عدم محمولی 296
- اشاره 297
- عَرَض 297
- عرض ذاتی 297
- عدم وصفی 297
- عَرَض غریب 297
- عرض و عرضی 297
- اشاره 298
- عُرف 298
- عرف خاص 301
- عرف فاسد 302
- عرف عام 302
- عرف قولی 302
- عرف عملی 302
- عصمت 303
- عزیمت 303
- عصیان 303
- اشاره 304
- عقلیات غیر مستقل 307
- علّت 307
- عقل عملی 307
- عقلیات مستقل 307
- عقل نظری 307
- علّت و حکمت 310
- اشاره 311
- علم اجمالی 313
- علم تفصیلی 314
- علم اصول فقه 314
- عموم استغراقی 314
- اشاره 314
- علم فقه 314
- عموم 314
- علم اجمالی در تدریجیات 314
- عموم زمانی 315
- عموم سیاقی 315
- عموم فوقانی 315
- عموم و خصوص مطلق 316
- عموم و خصوص 316
- عموم و خصوص من وجه 316
- غایت 316
- فتح ذرایع 317
- غیر مستقلاّت عقلی 317
- فحوی الخطاب 317
- فقه 318
- فقیه 319
- فور و تراخی 319
- قاصر 320
- قاطع و مانع 321
- اشاره 322
- قاعدۀ استصحاب 323
- قاعدۀ استطاعت 323
- قاعدۀ اصولی 324
- قاعدۀ تجاوز و فراغ 324
- قاعدۀ الجمع مهما امکن اولی من الطّرح 324
- قاعدۀ تحسین و تقبیح عقلی 328
- قاعدۀ ترجیح بلا مرجّح 328
- قاعدۀ تسامح در ادلّۀ سنن 328
- قاعدۀ تقیه 329
- قاعده تعیین 329
- قاعدۀ صحّت 335
- قاعدۀ فقهی 335
- قاعدۀ قبح عقاب بلا بیان 335
- قاعدۀ طهارت 335
- قاعده فراغ 335
- قاعدۀ لاضرر و لاضرار 338
- قاعده لطف 343
- قاعدۀ ما لایدرک کلّه لایترک کلّه 345
- قاعدۀ مقتضی و مانع 345
- قاعدۀ ملازمه 346
- قاعدۀ میسور 348
- قاعدۀ نفی عُسر و حرج 349
- قاعدۀ ید 353
- قاعدۀ یقین 356
- قبح فعلی و قبح فاعلی 358
- قُبح عقاب بلابیان 358
- قدرت تکوینی به معنی اعم 359
- قرآن 360
- قرینه 364
- اشاره 364
- قرینۀ حالیه 364
- قرینۀ عقلی 365
- قرینۀ عرفی 365
- قرینۀ غیرلفظی 365
- قرینۀ لفظی 365
- قرینۀ لبّی 365
- قرینۀ منفصل 366
- قصد وجه 366
- قرینۀ مقالیه 366
- قضیۀ حقیقیه 367
- اشاره 367
- قضیۀ خارجیه 367
- اشاره 367
- قطع 367
- قطع تفصیلی 373
- قطع اجمالی 373
- قطع تعبّدی 373
- قطع شخصی 373
- قطع قطّاع 374
- قطع عرفی 374
- قطع موضوعی طریقی 374
- قطع موضوعی 374
- قطع طریقی 374
- قطع واقعی 375
- قطع موضوعی وصفی 375
- قطع نوعی 375
- قَلب 376
- قول لُغوی 377
- القول بعدم الفصل 377
- اشاره 379
- قیاس 379
- قیاس اخاله 382
- قیاس ادنی 382
- قیاس اولویت 383
- قیاس جلی 383
- قیاس اصولی 383
- قیاس خفی 383
- قیاس منصوص العلّه 384
- قیاس مصرّح العلّه 384
- قیام اصول مقام قطع 384
- قیاس علّت 384
- قیاس مستنبط العلّه 384
- کان تامّه و ناقصه 385
- قیام اماره مقام قطع موضوعی صفتی 385
- قیام اماره مقام قطع موضوعی طریقی 385
- کشف 387
- کلّ 389
- کُفر 389
- کشف انسدادی 389
- کلّما حکم به الشّرع حکم به العقل 390
- کلّما حکم به العقل حکم به الشّرع 390
- اشاره 390
- کلام 390
- کلّی 390
- کلّی عقلی 391
- کلّی منطقی 391
- کلّی طبیعی 391
- کنایه 393
- کِیف 394
- کَون 394
- لای نفی جنس 395
- لحن الخطاب 396
- لزوم بین و غیر بین 396
- لُبّ 396
- لغت 397
- لمّی 397
- مادّه 398
- اشاره 399
- ماهیت لا به شرط قسمی 399
- ماهیت 399
- مانع شرعی 399
- ماهیت مهمله 400
- ماهیت مخلوطه 400
- ماهیت مجرّده 400
- ماهیت مطلقه 400
- ماهیت لا به شرط مقسمی 400
- مبادی عالیه 401
- اشاره 401
- مبادی احکامیه 401
- مبادی تصدیقیه 401
- مبادی تصوّریه 401
- متأخّرین 402
- متأخّری متأخّرین 402
- مُبیح 402
- متجرّی 402
- مترادف 403
- متشابه 403
- متشرّعه 403
- متعلّق احکام 404
- متواتر 404
- مثبتات اماره و اصل 405
- اشاره 405
- مجاری اصول 405
- مَجاز 405
- مجاز به زیاده و نقصان 406
- مجاز عقلی 406
- مَجاز لغوی 407
- مجاز مشهور 407
- مجهول 408
- محمول بالضّمیمه 409
- مخالفت قطعی التزامی 410
- مخالفت احتمالی عملی 410
- مخالفت قطعی عملی 410
- اشاره 411
- مخصّص قطعی الدّلالت 412
- مخصّص عقلی 412
- مخصِّص لُبّی 413
- مخصِّص لفظی 414
- مخصّص متّصل 414
- مخصّص متّصل لُبّی 414
- مخصِّص مبین 414
- مخصّص مجمل 415
- مخصّص متّصل لفظی 415
- مخصّص منفصل لُبّی 416
- مخصّص منفصل 416
- مراتب حکم 417
- مخطّئه 417
- مُرجِّح 418
- مرّه و تکرار 418
- مستقلّات عقلیه 419
- مسئلۀ فقهی 419
- مسئلۀ اصولی 419
- مستحب 419
- مسلّمات 420
- مسقطات تکلیف 420
- مشترک 421
- مشهور 421
- مصالح مرسله 422
- مصلحت 426
- مضیق 428
- مطلق 428
- معقولات اوّلیه 429
- مظنونات 429
- معقولات ثانویه 429
- مفهوم 430
- مفاهیم انتزاعی 430
- مفاهیم اعتباری 430
- اشاره 430
- مفاهیم حقیقی 430
- مفهوم حصر 433
- مفهوم استثناء 433
- مفهوم غایت 435
- مفهوم لقب 437
- مفهوم وصف 438
- مفهوم موافق 438
- مفهوم مردّد 438
- مقدّمات تولیدیه 439
- مقدّمات حکمت 439
- مقدّمات دلیل انسداد 441
- مقدّمه 441
- اشاره 441
- مقدّمۀ سبب 444
- مقدّمۀ شرط 444
- مقدّمۀ شرعی 445
- مقدّمۀ صحّت 445
- مقدّمۀ عبادی 446
- مقدّمۀ عدم مانع 447
- مقدّمۀ عقلی 447
- مقدّمۀ متأخّر 448
- مقدّمۀ علم 448
- مقدّمۀ غیر موصل 448
- مقدّمۀ مفوّته 449
- مقدّمۀ معدّ 449
- مقدّمۀ متقدّم 449
- مقدّمۀ مقارن 450
- مقدّمۀ موصل 450
- مقدّمۀ واجب 451
- مقرّر 453
- مقدّمۀ وجود 453
- مقدّمۀ وجوب 453
- ملاکات احکام 454
- مقید 454
- ملازمه بین حکم شرع و عقل 454
- ملاک اقتضایی 454
- ملکه 455
- مَناط 455
- منجّز 455
- مناسب 455
- موافقت و مخالفت 456
- منطوق 456
- موافقت قطعی عملی 456
- موافقت قطعی التزامی 456
- موافقت احتمالی التزامی 456
- موافقت احتمالی عملی 456
- موضوع 458
- اشاره 458
- موضوع مستنبط 459
- موضوع علم اصول 459
- اشاره 460
- نسخ 460
- نسخ وجوب 462
- نصّ اهل لغت 463
- نصّ 463
- اشاره 463
- نظر 464
- نفس الامر 465
- نَعت 465
- نَفل 466
- نفی حکم به لسان موضوع 466
- اشاره 467
- نهی ارشادی 469
- نهی در عبادت 470
- نهی تنزیهی 470
- نهی تحریمی 470
- نهی در معامله 470
- اشاره 471
- نهی غیری 471
- نهی نفسی 471
- واجب 471
- واجب تخییری 472
- واجب تبعی 472
- واجب تعیینی 473
- واجب توصّلی 473
- واجب تعبّدی 473
- واجب کفایی 474
- واجب مضیق 474
- واجب غیری 474
- واجب مشروط 474
- واجب مطلق 475
- واجب معلّق 475
- واجب موسّع 476
- واجب منجّز 476
- واجب نفسی 476
- واجب موقّت 476
- واجب مقید 476
- واسطه در عروض 477
- واضع 477
- وجوب 478
- وحدت مطلوب و تعدّد مطلوب 480
- وجود محمولی 480
- وجود نعتی 480
- ورود 481
- وصف 482
- اشاره 483
- وضع 483
- وضع تخصّصی 485
- وضع تخصیصی 486
- وضع جزئی 486
- وضع شخصی 486
- وضع عینی 486
- وضع تعینی 486
- وضع تعیینی 486
- وضع مرکّبات 487
- وضع نوعی 487
- یقین استقرائی 489
- یقین 489
- اشاره 489
- یقین منطقی و یقین اصولی 489
- هل مرکّبه 489
مقدمه
کاربرد اصطلاح در علوم
هدف از جعل«اصطلاح»در هر علمی،بازگویی مفهوم گسترده با کوتاه ترین عبارت است.اگر«جعل اصطلاح»در کار نبود،لازم بود در هر مورد با طولانی ترین عبارت مقصود ادا گردد،که هم وقت گوینده و نویسنده تلف می شود و هم وقت مخاطب و خواننده.
به خاطر همین صرفه جویی و هزینه نکردن وقت زیاد و دیگر مایه ها،علما و دانشمندان هر علمی،بر مفاهیمی که بیشتر در آن علم به کار می روند،جعل اصطلاح نموده و به عنوان اصطلاح آن علم معروف می باشد.
در طول زمان،پژوهشگران به تدوین اصطلاح یک علم،یا چند دانش متقارب و یا همه علوم دست زده اند و این نوع فرهنگ های سه گانه،خمیرمایۀ دایره المعارف های متداول زبان های گوناگون می باشند.
کتاب هایی مانند«کشّاف اصطلاحات الفنون و العلوم»اثر محمد علی بن علی تهانوی که در سال1158ه-.ق نگارش آن پایان یافته و«التعریفات»اثر شریف جرجانی(متوفای816ه-.ق)و«مصباح السعاده و مفتاح السیاده»اثر تاش کبری زاده(901968)از نوع سوم معجم نگاری است که مؤلفین به تفسیر و توضیح اصطلاحات همه علوم پرداخته اند.