فرهنگ اصطلاحات اصول صفحه 302

عرف صحیح

آن چه که بین مردم رایج است و مخالف نصّ قرآن و سنّت نبوده و موجب از بین رفتن منفعت و به وجود آمدن مفسده نباشد.مانند اطلاق لفظ بر معنایی عرفی،غیر از معنای لغوی آن،و مانند این که عرف است هنگام عقد،هدایایی از طرف داماد برای عروس می برند و آن را جزو مهریه او حساب نمی کنند.

عرف عام

«عرف عام»یا همان بنای عقلا عبارت است از چیزی که بین اغلب مردم در جوامع مختلف،از اقوام مختلف و در زمان های مختلف رواج داشته و بسیاری از امور عمومی اجتماع بر آن استوار است.مانند رجوع جاهل به عالم و عدم نقض یقین با شک.

عرف عملی

روشی را گویند که در قسمتی از کارهای خاص مردم رایج است،مانند بیع معاطاتی که معمولاً بین مردم شایع است و آن را قبول کرده اند.

عرف فاسد

آن چه بین گروهی از مردم رواج دارد و مخالف شرع است.مانند برخی از معاملات ربوی یا نوشیدن مشروبات الکلی که قبل از انقلاب اسلامی در بسیاری از محافل و مجالس رایج بود،و یا بسیاری از کشورهای غربی که نوشیدن مشروبات الکلی در آنها رواج دارد و روابط بین دختر و پسر و نوع گزینش همسر در برخی جوامع غربی که هر چند رواج یافته و احیاناً عرف معمول برخی از آن جوامع نیز به حساب می آید،ولی چون مخالف شرع محسوب می شود،به عنون عرف فاسد شناخته می شود.

عرف قولی

عرفی را گویند که در آن برخی الفاظ بر خلاف معنای لغوی خود،معنای خاصّی پیدا کرده و در آن معنای خاص استعمال می شود.مثلاً لفظ«ولد»در لغت برای پسر و