فرهنگ اصطلاحات اصول صفحه 361

بود ولی نبوّت آن حضرت مدّت سه سال مخفی بود تا این که آیه شریفه فَاصدَع بِما تُؤمَرُ وَ أَعرِض عَنِ المُشرِکِینَ 1 .نازل شد و آن حضرت مأمور به آشکار نمودن دعوت خویش شدند.از این زمان،نزول قرآن به صورت یک کتاب آسمانی بر پیامبر صلّی الله علیه و آله شروع شد.کاتبان وحی،به فرمان حضرت شروع به کتابت آیات نازل شده بر ایشان نمودند.شروع این مرحله از نزول قرآن در شب قدر(بیست و یکم یا بیست و سوم ماه رمضان)بوده است.بر همین اساس خداوند می فرماید:ما قرآن را در شب قدر نازل کردیم. (1)اما اوّلین سوره ای که به صورت کامل نازل شد،سوره«فاتحه الکتاب»است. (2)

2.تألیف قرآن:در این که نظم کلمات قرآن و ترکیب آنها ضمن جملات و آیات توسط شخص پیامبر صلّی الله علیه و آله و بر اساس وحی الهی بوده است،شکی نیست ولی در ترتیب آیات و قرار گرفتن آنها ضمن سُوَر و ترتیب سوره ها اختلاف است که:آیا این امر در زمان حیات رسول خدا صلّی الله علیه و آله و با نظر ایشان صورت گرفته و یا امری است که بعد از رحلت جانسوز آن حضرت و بر اساس نظر صحابه صورت گرفته است؟برخی طرفدار قول اوّل (3)و برخی طرفدار قول دوم هستند. (4)گروهی از محقّقین از جمله مرحوم خویی رحمه الله معتقدند که آن چه بعد از رحلت رسول خدا صلّی الله علیه و آله در زمان خلیفه سوم صورت گرفته،تنها ایجاد وحدت در قرائت و جمع آوری قرآن ها با قرائت های دیگر بوده است. (5)همه مسلمانان اجماع و اتّفاق نظر دارند که قرآن موجود و رایج بین مسلمانان،همان قرآن نازل شده بر پیامبر گرامی اسلام صلّی الله علیه و آله است.در روایات وارد شده از معصومین علیهم السلام نیز منعی از تلاوت همین قرآن موجود و کلامی دال بر مخالفت این قرآن با قرآن مُنزَل به چشم نمی خورد و بلکه ایشان در موارد متعدّد،مردم را به قرائت و فراگیری قرآن به همین صورت موجود،ترغیب و تشویق می نموده اند.

1- (2) . إِنّا أَنزَلناهُ فِی لَیلَهِ القَدرِ .القدر/1.
2- (3) .تلخیص التّمهید:70.
3- (4) .البیان:237.
4- (5) .تلخیص التّمهید:112.
5- (6) .البیان:256.