- سخن ناشر 1
- کاربرد اصطلاح در علوم 3
- اصطلاحات علم اصول 4
- اباحۀ اخص 8
- اباحۀ اضطراری 8
- اشاره 8
- اباحۀ ظاهری 9
- اباحۀ اقتضایی 9
- اباحۀ اعم 9
- اباحۀ شرعی 9
- اباحۀ غیر اقتضایی 10
- اباحۀ عقلی 10
- اباحۀ واقعی 10
- ابتلا و عدم ابتلا 10
- اتّصال زمان شک به زمان یقین 13
- اثبات و ثبوت 13
- اثر شرعی 14
- اجتماع امر و نهی 14
- اجتهاد 16
- اشاره 16
- اجتهاد در عصر ائمه علیهم السلام 21
- اجتهاد خاص 21
- اجتهاد تجزّئی 21
- اجزاء در اصول با کشف خلاف ظنّی 22
- اجتهاد عام 22
- اجزاء در اصول با کشف خلاف قطعی 23
- اشاره 24
- اجزاء در امارات با کشف خلاف ظنّی 24
- اجزاء در امارات با کشف خلاف قطعی 24
- اجزاء 24
- اجزاء در تبدّل قطع 24
- اجزای مأموربه امر واقعی ثانوی 26
- اشاره 27
- اجماع 27
- اجماع بسیط 29
- اجماع دخولی 30
- اجماع تشرّفی 30
- اجماع حدسی 30
- اجماع عملی 31
- اجماع سکوتی 31
- اجماع لطفی 32
- اجماع کشفی 32
- اجماع لبّی 32
- اجماع مرکّب 33
- اجماع مدرکی 33
- اجماع محصّل 33
- اجمال 34
- اشاره 34
- اجماع منقول 34
- اجمال مخصّص لبّی 35
- اجمال مخصّص لفظی 36
- اجمال نصّ 36
- احترازی بودن قیود 37
- اشاره 38
- احتمال و محتمل 38
- احتیاط 38
- احتیاط شرعی 39
- احتیاط عقلی 40
- اخباریین 42
- اختیار 44
- اشاره 45
- اراده 45
- اراده استعمالی 46
- ارادۀ تفهیمی 47
- ارادۀ الهی 47
- ارادۀ تشریعی 47
- ارادۀ تکوینی 47
- ارادۀ انشایی 47
- ارادۀ فعلی 48
- ارادۀ حقیقی 48
- استثنا 49
- استحباب 50
- استحسان 50
- اشاره 52
- استصحاب 52
- استصحاب استقبالی 56
- استصحاب تنجیزی 57
- استصحاب جزئی 58
- استصحاب حال شرع 58
- استصحاب حال عقل 58
- استصحاب حکم مخصّص در عموم زمانی 59
- استصحاب در امور تدریجی 60
- استصحاب حکمی 60
- استصحاب در اطراف علم اجمالی 60
- استصحاب در شبهۀ حکمی 61
- استصحاب در زمانیات 61
- استصحاب در شبهۀ موضوعی 62
- استصحاب سببی 62
- استصحاب صحّت هنگام شک در مانع 63
- استصحاب کلّی 64
- استصحاب عدمی 64
- استصحاب قهقرایی 64
- استصحاب وجودی 66
- استصحاب مسبّبی 66
- استصحاب موضوعی 66
- اشاره 67
- استعمال حقیقی 67
- استعمال 67
- استعمال مجازی 68
- استلزامات عقلی 68
- اسم جنس 69
- اشتراک 69
- اشاره 69
- اشتراک لفظی 70
- اشتراک معنوی 70
- اصل اباحه 71
- اشاره 71
- اصل اجتهادی 73
- اصل احتیاط 73
- اصل اباحۀ عقلی 73
- اصل اباحۀ شرعی 73
- اصل اطلاق 74
- اصل اشتغال 74
- اصل برائت 75
- اصل تأخّر حادث 75
- اصل تخییر 76
- اصل تطابق 78
- اصل تنزیلی 79
- اصل ثبات 79
- اصل حسّ 80
- اصل صحّت 82
- اصل حلیت 82
- اصل حقیقت 82
- اصل شرعی 82
- اصل طهارت 84
- اصل ظهور 85
- اصل عدم 86
- اشاره 86
- اصل عدم استخدام 86
- اصل عدم اضمار 88
- اصل عدم اشتراک 88
- اصل عدم تزکیه 88
- اصل عدم اعتبار ظنّ 88
- اصل عدم قرینه 89
- اصل عدم تقدیر 89
- اصل عملی 90
- اصل عقلی 90
- اصل عدم نقل 90
- اصل عموم 92
- اصل غیر تنزیلی 93
- اصل غیر محرز 93
- اصل لفظی 93
- اصل غیر مثبت 93
- اصل مثبت 94
- اصل موضوعی 97
- اصل نفی 97
- اصل وقف 98
- اصول فقه 98
- اصول فقاهتی 98
- اصول مؤمَّنه 100
- اطّراد 101
- اشاره 102
- اطلاق 102
- اطلاق شمولی 105
- اطلاق بدلی 105
- اطمینان 106
- اعتبار 106
- اقتضا 109
- اشاره 109
- اقلّ و اکثر 109
- اماره 111
- اشاره 111
- اقلّ و اکثر استقلالی 111
- اقلّ و اکثر ارتباطی 111
- اشاره 112
- امتثال 112
- امارۀ حکمی 112
- امارۀ موضوعی 112
- امتثال احتمالی 113
- امثتال ظنّی 113
- امتناع 114
- امتثال علمی تفصیلی 114
- اشاره 115
- امر 115
- امر ارشادی 118
- امر به امر 119
- امر بعد از حَظر 119
- امر به شیء مقتضی نهی از ضدّ آن هست یا خیر؟ 120
- امر تخییری 122
- امر تعیینی 122
- امر تعبّدی 122
- امر کفایی 123
- امر عینی 123
- امر ثانوی اضطراری 123
- امر مولوی 123
- امر ثانوی ظاهری 123
- امر غیری 123
- امکان 124
- امر واقعی 124
- اشاره 124
- امکان اخصّ 126
- امکان استعدادی 127
- امکان عام 127
- امکان استقبالی 127
- امکان وقوعی 127
- امکان تعبّد به ظنّ 127
- اشاره 127
- امکان خاص 127
- انحلال 127
- انحلال حکم وضعی 130
- انحلال حکمی 130
- اشاره 130
- انحلال حقیقی 130
- انحلال حکم تکلیفی 130
- انسداد 130
- انسداد حکومتی 132
- انسداد کبیر 133
- انسداد کشفی 133
- انصراف 133
- انسدادی 133
- انفتاح 134
- انقلاب نسبت 134
- انفتاحی 134
- انقیاد 135
- ایجاب 135
- برائت اصلی 136
- برائت 136
- برائت شرعی 136
- بالجمله و فی الجمله 136
- اشاره 136
- برائت عقلی 138
- اشاره 139
- بنای عقلا 141
- بسیط بودن مشتق 141
- برهان انّی 141
- برهان لمّی 141
- تأخیر بیان از وقت خطاب 142
- تأخیر بیان از وقت حاجت 142
- تجرّی 143
- تبادر 143
- تحقیق مناط 145
- تجزّی 145
- تخریج مناط 146
- تخصّص 146
- تخطئه 147
- تخصیص 147
- تخییر بین اقلّ و اکثر 150
- اشاره 150
- تخییر عقلی 151
- تخییر شرعی 151
- تداخل اسباب و مسبّبات 152
- تراخی 154
- تراجیح 154
- ترادف 155
- ترتّب 155
- تزاحم 161
- اشاره 161
- ترک استکشاف 161
- تزاحم در مستحبّات 163
- تسلسل 164
- تسامح در ادلّۀ سنن 164
- تشریع عملی 166
- تصویب اشعری 166
- تصویب معتزلی 166
- اشاره 166
- اشاره 166
- تصویب 166
- تعارض 167
- تعادل و تراجیح 167
- تعبّدی 172
- تعلیق حکم بر وصف مشعر علیت است ؟ 174
- تعیینی و تعینی 174
- تعدّد مطلوب 174
- تقلید 175
- تقابل بین اطلاق و تقیید 175
- تقیید 184
- تقیه 184
- تکرار 184
- اشاره 184
- تقیه مداراتی 184
- تنجیز و تعذیر 185
- تمثیل 185
- تناقض 185
- تنقیح مناط 186
- تنجیز و تعلیق 186
- تواتر 187
- اشاره 187
- تواتر معنوی 188
- تواتر لفظی 188
- تواتر اجمالی 188
- جامع ذاتی 189
- جامع انتزاعی 189
- جامع عرضی 189
- اشاره 190
- جزء خارجی 190
- جزء 190
- جزء ذهنی 190
- جمع دلالی 191
- جمع تبرّعی 191
- جعل بسیط 191
- جمع عرفی 191
- جعل مرکّب 191
- جمع موضوعی 192
- الجمع مهما امکن اولی من الطّرح 192
- جمع مقبول 192
- جمع محمولی 192
- حاظر و مبیح 195
- حجّت 195
- حجیت اصولی 196
- حجیت ذاتی 196
- حرمت 197
- حرمت ذاتی 197
- اشاره 197
- حُسن و قبح عقلی 198
- حقیقت شرعیه 206
- حقیقت متشرّعه 207
- حقیقت و مجاز 207
- حکم 210
- اشاره 210
- حکم ارشادی 216
- حکم امضایی 216
- حکم اقتضایی 216
- حکم ثانوی 217
- حکم تنجیزی 217
- حکم تکلیفی 217
- حکم تأسیسی 217
- حکم اوّلی 217
- حکم عدمی 218
- حکم ظاهری 218
- حکم شأنی 218
- حکم شرعی 218
- حکم فعلی 218
- حکمت 219
- حکم واقعی ثانوی 219
- حکم وضعی 219
- اشاره 219
- حکم واقعی اوّلی 219
- حکم مولوی 219
- اشاره 220
- حکمت الهی 220
- حکومت 220
- حکومت عرفی 222
- حکومت ظاهری 222
- حمل 223
- حمل شایع صناعی 223
- اشاره 223
- حمل ذاتی اوّلی 223
- حیثیت اطلاقیه 224
- حیثیت تعلیلیه 224
- اشاره 225
- خاص 225
- حیثیت تقییدیه 225
- خبر 225
- خبر حسّی 231
- خبر عزیز 231
- خبر ضعیف 231
- خبر حدسی 231
- خبر صحیح 231
- خبر حسن 231
- خبر موثوق 232
- خبر مستفیض 232
- خبر متواتر 232
- خبر متواتر اجمالی 232
- خبر موثّق 232
- خبر متواتر معنوی 232
- خبر متواتر لفظی 232
- خرق اجماع 233
- خطاب های شفاهی 233
- دفع مفسده مقدّم بر جلب منفعت 233
- دلالت استعمالی 234
- اشاره 234
- دلالت اقتضا 235
- دلالت التزامی 236
- دلات ایماء 236
- دلالت ترک 236
- دلالت انّی 236
- دلالت تصدیقی 236
- دلالت تفهیمی 237
- دلالت تضّمنی 237
- دلالت تصوّری 237
- دلالت تقریر 237
- دلالت تنبیه 238
- دلالت جدّی 238
- دلالت طبعی 238
- دلالت سکوت 238
- دلالت فعل 239
- دلالت عقلی 239
- دلالت قول 240
- دلالت لمّی 240
- دلالت مطابقی 240
- دلالت منطوق 241
- دلیل 241
- اشاره 241
- دلالت وضعی 241
- دلیل اجتهادی 242
- دلیل امضایی 242
- دلیل الخطاب 242
- دلیل شرعی 243
- دلیل عقلی 243
- دلیل لبّی 243
- دلیل انّی 243
- دلیل فقاهتی 243
- دلیل تأسیسی 243
- دلیل لفظی 244
- دلیل لمّی 244
- دلیل محرز 244
- دوام نسبت 244
- دلیل نقلی 244
- دور 244
- دوران امر بین اقلّ و اکثر ارتباطی 245
- دوران امر بین تخصیص و نسخ 245
- دوران امر بین جزئیت،شرطیت و مانعیت 245
- دوران امر بین اقلّ و اکثر استقلالی 245
- دوران امر بین متباینین 246
- دوران امر بین محذورین 246
- دون اثباطه خرط القتاد 246
- ذات 246
- ذاتی و عرضی 247
- ذهن 248
- رافع و مانع 248
- رخصت و عزیمت 249
- رفع و دفع 251
- سبب 251
- سبر و تقسیم 253
- سدّ ذرایع و فتح ذرایع 254
- سنّت 256
- سیره 260
- سیرۀ عقلا 260
- اشاره 260
- سیرۀ متشرّعه 260
- اشاره 261
- شبهۀ بدوی 261
- شبهۀ ابن قبّه 261
- شبهۀ حکمی 262
- شبهۀ تحریمی 262
- شبهۀ کعبی 263
- شبهۀ محصور 264
- شبهۀ مقرون به علم اجمالی 264
- شبهۀ مصداقی 264
- شبهۀ مفهومی 264
- اشاره 265
- شبهۀ وجوبی 265
- شرایط جعل و مجعول 265
- شبهۀ موضوعی 265
- شرط 265
- شرط ترتّب 266
- شرط اتّصاف 266
- شرط متقدّم،متأخّر و مقارن 266
- اشاره 267
- شک 267
- شرع 267
- شک بین جزئیت و مانعیت 267
- شک در تکلیف 268
- شک در رافع 268
- شک در حجیت 268
- شک در محصّل 269
- شک ساری 269
- شک در مکلّفٌ به 269
- شک در مقتضی 269
- شک مسبّبی 270
- شک طاری 270
- شک سببی 270
- شهرت 271
- اشاره 271
- شهرت روایی 271
- صحّت حمل 272
- شهرت عملی 272
- شهرت فتوایی 272
- صحیح و اعم 273
- صدق در قضایای حملی 277
- ضدّ 278
- اشاره 278
- ضرر و ضرار 279
- طلب و اراده 279
- ظاهر 279
- طریقیت 279
- ضدّ عام 279
- طریقۀ عقلا 279
- اشاره 282
- ظنّ 282
- ظنّ خاص 283
- ظنّ اطمینانی 283
- ظنّ مطلق 284
- ظنّ غالب 284
- ظنّ قوی 284
- ظنّ مانع 284
- ظنّ طریقی 284
- ظنّ متأخّم به علم 284
- ظنّ ممنوع 284
- ظنّ موضوعی 285
- ظواهر الفاظ 285
- ظنّی الدّلالت 285
- ظنّ نوعی 285
- ظهور اقتضائی 286
- اشاره 286
- ظهور تصدیقی 286
- ظهور تضمّنی 287
- ظهور موضوعی 287
- عام استغراقی 287
- ظهور ذاتی 287
- عام اصولی 287
- عام بدلی 288
- عام مجموعی 288
- عام و خاص 288
- عام افرادی 288
- عام و خاص من وجه 292
- عدالت 292
- عدم ازلی 293
- عدم ابتلا 293
- عدم الدّلیل دلیل العدم 294
- عدم اطّراد 294
- عدم القول بالفصل 295
- عدم صحّت حمل 296
- عدم صحّت سلب 296
- عدم محمولی 296
- عدم و ملکه 296
- عرض و عرضی 297
- عَرَض غریب 297
- عدم وصفی 297
- عرض ذاتی 297
- عَرَض 297
- اشاره 297
- عُرف 298
- اشاره 298
- عرف خاص 301
- عرف فاسد 302
- عرف عام 302
- عرف قولی 302
- عرف عملی 302
- عصمت 303
- عصیان 303
- عزیمت 303
- اشاره 304
- عقلیات مستقل 307
- عقل نظری 307
- علّت 307
- عقلیات غیر مستقل 307
- عقل عملی 307
- علّت و حکمت 310
- اشاره 311
- علم اجمالی 313
- علم تفصیلی 314
- عموم 314
- علم اجمالی در تدریجیات 314
- علم فقه 314
- اشاره 314
- عموم استغراقی 314
- علم اصول فقه 314
- عموم زمانی 315
- عموم فوقانی 315
- عموم سیاقی 315
- غایت 316
- عموم و خصوص 316
- عموم و خصوص من وجه 316
- عموم و خصوص مطلق 316
- غیر مستقلاّت عقلی 317
- فحوی الخطاب 317
- فتح ذرایع 317
- فقه 318
- فور و تراخی 319
- فقیه 319
- قاصر 320
- قاطع و مانع 321
- اشاره 322
- قاعدۀ استصحاب 323
- قاعدۀ استطاعت 323
- قاعدۀ اصولی 324
- قاعدۀ تجاوز و فراغ 324
- قاعدۀ الجمع مهما امکن اولی من الطّرح 324
- قاعدۀ تحسین و تقبیح عقلی 328
- قاعدۀ ترجیح بلا مرجّح 328
- قاعدۀ تسامح در ادلّۀ سنن 328
- قاعدۀ تقیه 329
- قاعده تعیین 329
- قاعدۀ قبح عقاب بلا بیان 335
- قاعدۀ صحّت 335
- قاعدۀ فقهی 335
- قاعدۀ طهارت 335
- قاعده فراغ 335
- قاعدۀ لاضرر و لاضرار 338
- قاعده لطف 343
- قاعدۀ ما لایدرک کلّه لایترک کلّه 345
- قاعدۀ مقتضی و مانع 345
- قاعدۀ ملازمه 346
- قاعدۀ میسور 348
- قاعدۀ نفی عُسر و حرج 349
- قاعدۀ ید 353
- قاعدۀ یقین 356
- قبح فعلی و قبح فاعلی 358
- قُبح عقاب بلابیان 358
- قدرت تکوینی به معنی اعم 359
- قرآن 360
- قرینه 364
- قرینۀ حالیه 364
- اشاره 364
- قرینۀ عقلی 365
- قرینۀ عرفی 365
- قرینۀ لبّی 365
- قرینۀ غیرلفظی 365
- قرینۀ لفظی 365
- قرینۀ مقالیه 366
- قرینۀ منفصل 366
- قصد وجه 366
- قضیۀ خارجیه 367
- اشاره 367
- قطع 367
- اشاره 367
- قضیۀ حقیقیه 367
- قطع شخصی 373
- قطع تعبّدی 373
- قطع اجمالی 373
- قطع تفصیلی 373
- قطع طریقی 374
- قطع موضوعی 374
- قطع موضوعی طریقی 374
- قطع قطّاع 374
- قطع عرفی 374
- قطع نوعی 375
- قطع واقعی 375
- قطع موضوعی وصفی 375
- قَلب 376
- قول لُغوی 377
- القول بعدم الفصل 377
- قیاس 379
- اشاره 379
- قیاس ادنی 382
- قیاس اخاله 382
- قیاس اولویت 383
- قیاس جلی 383
- قیاس اصولی 383
- قیاس خفی 383
- قیام اصول مقام قطع 384
- قیاس مستنبط العلّه 384
- قیاس علّت 384
- قیاس مصرّح العلّه 384
- قیاس منصوص العلّه 384
- قیام اماره مقام قطع موضوعی صفتی 385
- کان تامّه و ناقصه 385
- قیام اماره مقام قطع موضوعی طریقی 385
- کشف 387
- کُفر 389
- کشف انسدادی 389
- کلّ 389
- کلّی 390
- کلّما حکم به الشّرع حکم به العقل 390
- کلّما حکم به العقل حکم به الشّرع 390
- کلام 390
- اشاره 390
- کلّی منطقی 391
- کلّی طبیعی 391
- کلّی عقلی 391
- کنایه 393
- کِیف 394
- کَون 394
- لای نفی جنس 395
- لُبّ 396
- لزوم بین و غیر بین 396
- لحن الخطاب 396
- لمّی 397
- لغت 397
- مادّه 398
- اشاره 399
- ماهیت لا به شرط قسمی 399
- مانع شرعی 399
- ماهیت 399
- ماهیت مجرّده 400
- ماهیت مخلوطه 400
- ماهیت لا به شرط مقسمی 400
- ماهیت مطلقه 400
- ماهیت مهمله 400
- مبادی تصدیقیه 401
- مبادی تصوّریه 401
- مبادی عالیه 401
- اشاره 401
- مبادی احکامیه 401
- مُبیح 402
- متأخّری متأخّرین 402
- متجرّی 402
- متأخّرین 402
- متشابه 403
- متشرّعه 403
- مترادف 403
- متعلّق احکام 404
- متواتر 404
- مثبتات اماره و اصل 405
- مجاری اصول 405
- اشاره 405
- مَجاز 405
- مجاز به زیاده و نقصان 406
- مجاز عقلی 406
- مَجاز لغوی 407
- مجاز مشهور 407
- مجهول 408
- محمول بالضّمیمه 409
- مخالفت قطعی عملی 410
- مخالفت قطعی التزامی 410
- مخالفت احتمالی عملی 410
- اشاره 411
- مخصّص قطعی الدّلالت 412
- مخصّص عقلی 412
- مخصِّص لُبّی 413
- مخصِّص مبین 414
- مخصِّص لفظی 414
- مخصّص متّصل 414
- مخصّص متّصل لُبّی 414
- مخصّص متّصل لفظی 415
- مخصّص مجمل 415
- مخصّص منفصل 416
- مخصّص منفصل لُبّی 416
- مخطّئه 417
- مراتب حکم 417
- مرّه و تکرار 418
- مُرجِّح 418
- مسئلۀ فقهی 419
- مستقلّات عقلیه 419
- مسئلۀ اصولی 419
- مستحب 419
- مسلّمات 420
- مسقطات تکلیف 420
- مشهور 421
- مشترک 421
- مصالح مرسله 422
- مصلحت 426
- مضیق 428
- مطلق 428
- مظنونات 429
- معقولات ثانویه 429
- معقولات اوّلیه 429
- مفاهیم حقیقی 430
- مفاهیم اعتباری 430
- اشاره 430
- مفاهیم انتزاعی 430
- مفهوم 430
- مفهوم استثناء 433
- مفهوم حصر 433
- مفهوم غایت 435
- مفهوم لقب 437
- مفهوم وصف 438
- مفهوم موافق 438
- مفهوم مردّد 438
- مقدّمات تولیدیه 439
- مقدّمات حکمت 439
- مقدّمه 441
- مقدّمات دلیل انسداد 441
- اشاره 441
- مقدّمۀ شرط 444
- مقدّمۀ سبب 444
- مقدّمۀ شرعی 445
- مقدّمۀ صحّت 445
- مقدّمۀ عبادی 446
- مقدّمۀ عقلی 447
- مقدّمۀ عدم مانع 447
- مقدّمۀ متأخّر 448
- مقدّمۀ علم 448
- مقدّمۀ غیر موصل 448
- مقدّمۀ معدّ 449
- مقدّمۀ مفوّته 449
- مقدّمۀ متقدّم 449
- مقدّمۀ موصل 450
- مقدّمۀ مقارن 450
- مقدّمۀ واجب 451
- مقدّمۀ وجود 453
- مقدّمۀ وجوب 453
- مقرّر 453
- ملاک اقتضایی 454
- مقید 454
- ملازمه بین حکم شرع و عقل 454
- ملاکات احکام 454
- مَناط 455
- ملکه 455
- مناسب 455
- منجّز 455
- موافقت و مخالفت 456
- منطوق 456
- موافقت احتمالی عملی 456
- موافقت احتمالی التزامی 456
- موافقت قطعی التزامی 456
- موافقت قطعی عملی 456
- موضوع 458
- اشاره 458
- موضوع مستنبط 459
- موضوع علم اصول 459
- نسخ 460
- اشاره 460
- نسخ وجوب 462
- نصّ 463
- نصّ اهل لغت 463
- اشاره 463
- نظر 464
- نَعت 465
- نفس الامر 465
- نَفل 466
- نفی حکم به لسان موضوع 466
- اشاره 467
- نهی ارشادی 469
- نهی در عبادت 470
- نهی تحریمی 470
- نهی تنزیهی 470
- نهی در معامله 470
- واجب 471
- اشاره 471
- نهی غیری 471
- نهی نفسی 471
- واجب تبعی 472
- واجب تخییری 472
- واجب تعبّدی 473
- واجب تعیینی 473
- واجب توصّلی 473
- واجب مضیق 474
- واجب غیری 474
- واجب کفایی 474
- واجب مشروط 474
- واجب مطلق 475
- واجب معلّق 475
- واجب نفسی 476
- واجب منجّز 476
- واجب موسّع 476
- واجب مقید 476
- واجب موقّت 476
- واضع 477
- واسطه در عروض 477
- وجوب 478
- وجود نعتی 480
- وجود محمولی 480
- وحدت مطلوب و تعدّد مطلوب 480
- ورود 481
- وصف 482
- اشاره 483
- وضع 483
- وضع تخصّصی 485
- وضع تعینی 486
- وضع عینی 486
- وضع تخصیصی 486
- وضع تعیینی 486
- وضع جزئی 486
- وضع شخصی 486
- وضع مرکّبات 487
- وضع نوعی 487
- یقین استقرائی 489
- هل مرکّبه 489
- اشاره 489
- یقین منطقی و یقین اصولی 489
- یقین 489
باشد،حرام است؛و اجماع که یک دلیل خارجی است،این قطع را طریقی بداند.
-فرق بین قطع طریقی و قطع موضوعی طریقی:در«قطع طریقی محض»،هیچ توجّهی به قطع وجود ندارد و قطع هم هیچ نقشی در ترتّب حکم بر موضوع ندارد؛اما در«قطع موضوعی طریقی»،ترتّب حکم بر موضوع،بر وجود آن متوقّف است.بر همین اساس،قطع موضوعی طریقی،مقدّم بر حکم است.یعنی ثبوت حکم بر موضوع،متأخّر از قطع به آن است،اما در قطع طریقی محض،ثبوت حکم،مقدّم بر قطع است.
قطع موضوعی وصفی
«قطع موضوعی وصفی»در مقابل«قطع موضوعی طریقی»قرار دارد و آن قطعی است که به لحاظ صفت نفسانی بودنش در موضوع اخذ شده باشد.به عبارت دیگر:هرگاه قطع مأخوذ در حکم شارع به لحاظ و اعتبار رابطه اش با قاطع مورد بررسی قرار گیرد،آن را«قطع موضوعی وصفی»گویند.زیرا چنین قطعی به اعتبارصفت نفسانی بودن که در نفس قاطع به وجود می آید و یک صفت حقیقی است که با قاطع رابطه دارد،در موضوع اخذ شده است.مانند این که شارع بگوید:هنگام صبح دو رکعت نماز قطعی واجب است.به عنوان«قطع موضوعی طریقی»رجوع شود.
قطع نوعی
«قطع نوعی»در مقابل«قطع شخصی»قرار دارد و آن قطعی است که متّکی بر امور فطری عقلا بوده و هر گاه اسباب و مقدّمات آن برای عقلا فراهم شود،قطع حاصل گردد.
قطع واقعی
«قطع واقعی»یا«قطع وجدانی»در مقابل«قطع عرفی»قرار دارد و عبارت است از علم بدون احتمال و بدون اعتقاد به احتمال خلاف.تعریف قطع واقعی به:علم بدون اعتقاد به احتمال خلاف،شامل علم و جهل مرکّب می شود.