- سخن ناشر 1
- کاربرد اصطلاح در علوم 3
- اصطلاحات علم اصول 4
- اباحۀ اخص 8
- اشاره 8
- اباحۀ اضطراری 8
- اباحۀ اقتضایی 9
- اباحۀ شرعی 9
- اباحۀ ظاهری 9
- اباحۀ اعم 9
- ابتلا و عدم ابتلا 10
- اباحۀ واقعی 10
- اباحۀ عقلی 10
- اباحۀ غیر اقتضایی 10
- اتّصال زمان شک به زمان یقین 13
- اثبات و ثبوت 13
- اجتماع امر و نهی 14
- اثر شرعی 14
- اشاره 16
- اجتهاد 16
- اجتهاد تجزّئی 21
- اجتهاد خاص 21
- اجتهاد در عصر ائمه علیهم السلام 21
- اجزاء در اصول با کشف خلاف ظنّی 22
- اجتهاد عام 22
- اجزاء در اصول با کشف خلاف قطعی 23
- اجزاء 24
- اجزاء در امارات با کشف خلاف قطعی 24
- اشاره 24
- اجزاء در امارات با کشف خلاف ظنّی 24
- اجزاء در تبدّل قطع 24
- اجزای مأموربه امر واقعی ثانوی 26
- اشاره 27
- اجماع 27
- اجماع بسیط 29
- اجماع دخولی 30
- اجماع تشرّفی 30
- اجماع حدسی 30
- اجماع عملی 31
- اجماع سکوتی 31
- اجماع لبّی 32
- اجماع کشفی 32
- اجماع لطفی 32
- اجماع مرکّب 33
- اجماع محصّل 33
- اجماع مدرکی 33
- اجمال 34
- اشاره 34
- اجماع منقول 34
- اجمال مخصّص لبّی 35
- اجمال مخصّص لفظی 36
- اجمال نصّ 36
- احترازی بودن قیود 37
- اشاره 38
- احتمال و محتمل 38
- احتیاط 38
- احتیاط شرعی 39
- احتیاط عقلی 40
- اخباریین 42
- اختیار 44
- اشاره 45
- اراده 45
- اراده استعمالی 46
- ارادۀ انشایی 47
- ارادۀ تفهیمی 47
- ارادۀ الهی 47
- ارادۀ تکوینی 47
- ارادۀ تشریعی 47
- ارادۀ فعلی 48
- ارادۀ حقیقی 48
- استثنا 49
- استحباب 50
- استحسان 50
- اشاره 52
- استصحاب 52
- استصحاب استقبالی 56
- استصحاب تنجیزی 57
- استصحاب حال شرع 58
- استصحاب حال عقل 58
- استصحاب جزئی 58
- استصحاب حکم مخصّص در عموم زمانی 59
- استصحاب در امور تدریجی 60
- استصحاب حکمی 60
- استصحاب در اطراف علم اجمالی 60
- استصحاب در شبهۀ حکمی 61
- استصحاب در زمانیات 61
- استصحاب در شبهۀ موضوعی 62
- استصحاب سببی 62
- استصحاب صحّت هنگام شک در مانع 63
- استصحاب کلّی 64
- استصحاب عدمی 64
- استصحاب قهقرایی 64
- استصحاب وجودی 66
- استصحاب موضوعی 66
- استصحاب مسبّبی 66
- استعمال 67
- استعمال حقیقی 67
- اشاره 67
- استلزامات عقلی 68
- استعمال مجازی 68
- اسم جنس 69
- اشتراک 69
- اشاره 69
- اشتراک معنوی 70
- اشتراک لفظی 70
- اشاره 71
- اصل اباحه 71
- اصل اجتهادی 73
- اصل احتیاط 73
- اصل اباحۀ عقلی 73
- اصل اباحۀ شرعی 73
- اصل اطلاق 74
- اصل اشتغال 74
- اصل برائت 75
- اصل تأخّر حادث 75
- اصل تخییر 76
- اصل تطابق 78
- اصل تنزیلی 79
- اصل ثبات 79
- اصل حسّ 80
- اصل صحّت 82
- اصل حلیت 82
- اصل شرعی 82
- اصل حقیقت 82
- اصل طهارت 84
- اصل ظهور 85
- اصل عدم 86
- اصل عدم استخدام 86
- اشاره 86
- اصل عدم اعتبار ظنّ 88
- اصل عدم تزکیه 88
- اصل عدم اضمار 88
- اصل عدم اشتراک 88
- اصل عدم قرینه 89
- اصل عدم تقدیر 89
- اصل عدم نقل 90
- اصل عملی 90
- اصل عقلی 90
- اصل عموم 92
- اصل غیر تنزیلی 93
- اصل غیر محرز 93
- اصل لفظی 93
- اصل غیر مثبت 93
- اصل مثبت 94
- اصل موضوعی 97
- اصل نفی 97
- اصل وقف 98
- اصول فقه 98
- اصول فقاهتی 98
- اصول مؤمَّنه 100
- اطّراد 101
- اطلاق 102
- اشاره 102
- اطلاق بدلی 105
- اطلاق شمولی 105
- اعتبار 106
- اطمینان 106
- اشاره 109
- اقلّ و اکثر 109
- اقتضا 109
- اقلّ و اکثر ارتباطی 111
- اماره 111
- اشاره 111
- اقلّ و اکثر استقلالی 111
- امارۀ حکمی 112
- اشاره 112
- امتثال 112
- امارۀ موضوعی 112
- امتثال احتمالی 113
- امثتال ظنّی 113
- امتناع 114
- امتثال علمی تفصیلی 114
- امر 115
- اشاره 115
- امر ارشادی 118
- امر به امر 119
- امر بعد از حَظر 119
- امر به شیء مقتضی نهی از ضدّ آن هست یا خیر؟ 120
- امر تخییری 122
- امر تعیینی 122
- امر تعبّدی 122
- امر ثانوی ظاهری 123
- امر کفایی 123
- امر مولوی 123
- امر ثانوی اضطراری 123
- امر غیری 123
- امر عینی 123
- امر واقعی 124
- اشاره 124
- امکان 124
- امکان اخصّ 126
- امکان عام 127
- انحلال 127
- امکان تعبّد به ظنّ 127
- اشاره 127
- امکان وقوعی 127
- امکان استعدادی 127
- امکان استقبالی 127
- امکان خاص 127
- اشاره 130
- انسداد 130
- انحلال حکم تکلیفی 130
- انحلال حکم وضعی 130
- انحلال حکمی 130
- انحلال حقیقی 130
- انسداد حکومتی 132
- انسداد کبیر 133
- انسداد کشفی 133
- انسدادی 133
- انصراف 133
- انفتاحی 134
- انقلاب نسبت 134
- انفتاح 134
- انقیاد 135
- ایجاب 135
- بالجمله و فی الجمله 136
- برائت شرعی 136
- اشاره 136
- برائت اصلی 136
- برائت 136
- برائت عقلی 138
- اشاره 139
- بنای عقلا 141
- برهان لمّی 141
- برهان انّی 141
- بسیط بودن مشتق 141
- تأخیر بیان از وقت حاجت 142
- تأخیر بیان از وقت خطاب 142
- تبادر 143
- تجرّی 143
- تجزّی 145
- تحقیق مناط 145
- تخصّص 146
- تخریج مناط 146
- تخطئه 147
- تخصیص 147
- اشاره 150
- تخییر بین اقلّ و اکثر 150
- تخییر عقلی 151
- تخییر شرعی 151
- تداخل اسباب و مسبّبات 152
- تراخی 154
- تراجیح 154
- ترتّب 155
- ترادف 155
- ترک استکشاف 161
- اشاره 161
- تزاحم 161
- تزاحم در مستحبّات 163
- تسلسل 164
- تسامح در ادلّۀ سنن 164
- تصویب معتزلی 166
- تصویب اشعری 166
- اشاره 166
- تصویب 166
- اشاره 166
- تشریع عملی 166
- تعارض 167
- تعادل و تراجیح 167
- تعبّدی 172
- تعلیق حکم بر وصف مشعر علیت است ؟ 174
- تعیینی و تعینی 174
- تعدّد مطلوب 174
- تقلید 175
- تقابل بین اطلاق و تقیید 175
- تقیید 184
- تقیه مداراتی 184
- تکرار 184
- اشاره 184
- تقیه 184
- تنجیز و تعذیر 185
- تمثیل 185
- تناقض 185
- تنقیح مناط 186
- تنجیز و تعلیق 186
- اشاره 187
- تواتر 187
- تواتر اجمالی 188
- تواتر لفظی 188
- تواتر معنوی 188
- جامع عرضی 189
- جامع ذاتی 189
- جامع انتزاعی 189
- جزء 190
- اشاره 190
- جزء ذهنی 190
- جزء خارجی 190
- جمع دلالی 191
- جعل مرکّب 191
- جمع تبرّعی 191
- جمع عرفی 191
- جعل بسیط 191
- جمع مقبول 192
- الجمع مهما امکن اولی من الطّرح 192
- جمع موضوعی 192
- جمع محمولی 192
- حاظر و مبیح 195
- حجّت 195
- حجیت اصولی 196
- حجیت ذاتی 196
- حرمت ذاتی 197
- اشاره 197
- حرمت 197
- حُسن و قبح عقلی 198
- حقیقت شرعیه 206
- حقیقت متشرّعه 207
- حقیقت و مجاز 207
- حکم 210
- اشاره 210
- حکم اقتضایی 216
- حکم امضایی 216
- حکم ارشادی 216
- حکم تنجیزی 217
- حکم تکلیفی 217
- حکم اوّلی 217
- حکم ثانوی 217
- حکم تأسیسی 217
- حکم عدمی 218
- حکم ظاهری 218
- حکم شرعی 218
- حکم شأنی 218
- حکم فعلی 218
- حکم واقعی اوّلی 219
- حکم وضعی 219
- حکم واقعی ثانوی 219
- حکمت 219
- اشاره 219
- حکم مولوی 219
- حکومت 220
- حکمت الهی 220
- اشاره 220
- حکومت ظاهری 222
- حکومت عرفی 222
- حمل 223
- حمل شایع صناعی 223
- اشاره 223
- حمل ذاتی اوّلی 223
- حیثیت تعلیلیه 224
- حیثیت اطلاقیه 224
- اشاره 225
- خبر 225
- خاص 225
- حیثیت تقییدیه 225
- خبر عزیز 231
- خبر حسن 231
- خبر حسّی 231
- خبر ضعیف 231
- خبر صحیح 231
- خبر حدسی 231
- خبر متواتر لفظی 232
- خبر مستفیض 232
- خبر موثّق 232
- خبر متواتر معنوی 232
- خبر متواتر اجمالی 232
- خبر موثوق 232
- خبر متواتر 232
- خطاب های شفاهی 233
- خرق اجماع 233
- دفع مفسده مقدّم بر جلب منفعت 233
- دلالت استعمالی 234
- اشاره 234
- دلالت اقتضا 235
- دلات ایماء 236
- دلالت التزامی 236
- دلالت تصدیقی 236
- دلالت ترک 236
- دلالت انّی 236
- دلالت تفهیمی 237
- دلالت تقریر 237
- دلالت تصوّری 237
- دلالت تضّمنی 237
- دلالت سکوت 238
- دلالت جدّی 238
- دلالت طبعی 238
- دلالت تنبیه 238
- دلالت فعل 239
- دلالت عقلی 239
- دلالت لمّی 240
- دلالت قول 240
- دلالت مطابقی 240
- دلالت منطوق 241
- دلالت وضعی 241
- دلیل 241
- اشاره 241
- دلیل اجتهادی 242
- دلیل امضایی 242
- دلیل الخطاب 242
- دلیل شرعی 243
- دلیل انّی 243
- دلیل تأسیسی 243
- دلیل فقاهتی 243
- دلیل عقلی 243
- دلیل لبّی 243
- دلیل نقلی 244
- دلیل لفظی 244
- دلیل محرز 244
- دلیل لمّی 244
- دوام نسبت 244
- دور 244
- دوران امر بین تخصیص و نسخ 245
- دوران امر بین جزئیت،شرطیت و مانعیت 245
- دوران امر بین اقلّ و اکثر ارتباطی 245
- دوران امر بین اقلّ و اکثر استقلالی 245
- دوران امر بین متباینین 246
- ذات 246
- دوران امر بین محذورین 246
- دون اثباطه خرط القتاد 246
- ذاتی و عرضی 247
- ذهن 248
- رافع و مانع 248
- رخصت و عزیمت 249
- رفع و دفع 251
- سبب 251
- سبر و تقسیم 253
- سدّ ذرایع و فتح ذرایع 254
- سنّت 256
- سیرۀ عقلا 260
- سیره 260
- اشاره 260
- سیرۀ متشرّعه 260
- اشاره 261
- شبهۀ بدوی 261
- شبهۀ ابن قبّه 261
- شبهۀ تحریمی 262
- شبهۀ حکمی 262
- شبهۀ کعبی 263
- شبهۀ محصور 264
- شبهۀ مقرون به علم اجمالی 264
- شبهۀ مفهومی 264
- شبهۀ مصداقی 264
- شرایط جعل و مجعول 265
- شبهۀ وجوبی 265
- شرط 265
- اشاره 265
- شبهۀ موضوعی 265
- شرط ترتّب 266
- شرط متقدّم،متأخّر و مقارن 266
- شرط اتّصاف 266
- اشاره 267
- شک 267
- شک بین جزئیت و مانعیت 267
- شرع 267
- شک در تکلیف 268
- شک در حجیت 268
- شک در رافع 268
- شک در محصّل 269
- شک ساری 269
- شک در مقتضی 269
- شک در مکلّفٌ به 269
- شک مسبّبی 270
- شک طاری 270
- شک سببی 270
- اشاره 271
- شهرت 271
- شهرت روایی 271
- شهرت فتوایی 272
- صحّت حمل 272
- شهرت عملی 272
- صحیح و اعم 273
- صدق در قضایای حملی 277
- ضدّ 278
- اشاره 278
- ضرر و ضرار 279
- طریقۀ عقلا 279
- طریقیت 279
- طلب و اراده 279
- ضدّ عام 279
- ظاهر 279
- اشاره 282
- ظنّ 282
- ظنّ خاص 283
- ظنّ اطمینانی 283
- ظنّ ممنوع 284
- ظنّ متأخّم به علم 284
- ظنّ قوی 284
- ظنّ غالب 284
- ظنّ مانع 284
- ظنّ مطلق 284
- ظنّ طریقی 284
- ظنّ موضوعی 285
- ظنّی الدّلالت 285
- ظواهر الفاظ 285
- ظنّ نوعی 285
- اشاره 286
- ظهور تصدیقی 286
- ظهور اقتضائی 286
- ظهور موضوعی 287
- ظهور تضمّنی 287
- عام استغراقی 287
- عام اصولی 287
- ظهور ذاتی 287
- عام مجموعی 288
- عام و خاص 288
- عام بدلی 288
- عام افرادی 288
- عدالت 292
- عام و خاص من وجه 292
- عدم ازلی 293
- عدم ابتلا 293
- عدم اطّراد 294
- عدم الدّلیل دلیل العدم 294
- عدم القول بالفصل 295
- عدم صحّت حمل 296
- عدم محمولی 296
- عدم صحّت سلب 296
- عدم و ملکه 296
- عَرَض 297
- اشاره 297
- عدم وصفی 297
- عَرَض غریب 297
- عرض ذاتی 297
- عرض و عرضی 297
- عُرف 298
- اشاره 298
- عرف خاص 301
- عرف عام 302
- عرف فاسد 302
- عرف قولی 302
- عرف عملی 302
- عصمت 303
- عصیان 303
- عزیمت 303
- اشاره 304
- علّت 307
- عقلیات غیر مستقل 307
- عقل نظری 307
- عقل عملی 307
- عقلیات مستقل 307
- علّت و حکمت 310
- اشاره 311
- علم اجمالی 313
- علم تفصیلی 314
- علم اصول فقه 314
- اشاره 314
- عموم استغراقی 314
- عموم 314
- علم فقه 314
- علم اجمالی در تدریجیات 314
- عموم زمانی 315
- عموم سیاقی 315
- عموم فوقانی 315
- عموم و خصوص مطلق 316
- عموم و خصوص من وجه 316
- غایت 316
- عموم و خصوص 316
- فتح ذرایع 317
- غیر مستقلاّت عقلی 317
- فحوی الخطاب 317
- فقه 318
- فقیه 319
- فور و تراخی 319
- قاصر 320
- قاطع و مانع 321
- اشاره 322
- قاعدۀ استصحاب 323
- قاعدۀ استطاعت 323
- قاعدۀ اصولی 324
- قاعدۀ تجاوز و فراغ 324
- قاعدۀ الجمع مهما امکن اولی من الطّرح 324
- قاعدۀ تحسین و تقبیح عقلی 328
- قاعدۀ ترجیح بلا مرجّح 328
- قاعدۀ تسامح در ادلّۀ سنن 328
- قاعدۀ تقیه 329
- قاعده تعیین 329
- قاعدۀ صحّت 335
- قاعدۀ فقهی 335
- قاعدۀ قبح عقاب بلا بیان 335
- قاعدۀ طهارت 335
- قاعده فراغ 335
- قاعدۀ لاضرر و لاضرار 338
- قاعده لطف 343
- قاعدۀ ما لایدرک کلّه لایترک کلّه 345
- قاعدۀ مقتضی و مانع 345
- قاعدۀ ملازمه 346
- قاعدۀ میسور 348
- قاعدۀ نفی عُسر و حرج 349
- قاعدۀ ید 353
- قاعدۀ یقین 356
- قبح فعلی و قبح فاعلی 358
- قُبح عقاب بلابیان 358
- قدرت تکوینی به معنی اعم 359
- قرآن 360
- قرینه 364
- اشاره 364
- قرینۀ حالیه 364
- قرینۀ عرفی 365
- قرینۀ عقلی 365
- قرینۀ لفظی 365
- قرینۀ غیرلفظی 365
- قرینۀ لبّی 365
- قرینۀ مقالیه 366
- قصد وجه 366
- قرینۀ منفصل 366
- قضیۀ حقیقیه 367
- قطع 367
- اشاره 367
- قضیۀ خارجیه 367
- اشاره 367
- قطع اجمالی 373
- قطع تفصیلی 373
- قطع تعبّدی 373
- قطع شخصی 373
- قطع قطّاع 374
- قطع عرفی 374
- قطع موضوعی 374
- قطع موضوعی طریقی 374
- قطع طریقی 374
- قطع موضوعی وصفی 375
- قطع نوعی 375
- قطع واقعی 375
- قَلب 376
- القول بعدم الفصل 377
- قول لُغوی 377
- قیاس 379
- اشاره 379
- قیاس ادنی 382
- قیاس اخاله 382
- قیاس جلی 383
- قیاس اولویت 383
- قیاس اصولی 383
- قیاس خفی 383
- قیاس منصوص العلّه 384
- قیاس مصرّح العلّه 384
- قیاس علّت 384
- قیام اصول مقام قطع 384
- قیاس مستنبط العلّه 384
- کان تامّه و ناقصه 385
- قیام اماره مقام قطع موضوعی طریقی 385
- قیام اماره مقام قطع موضوعی صفتی 385
- کشف 387
- کشف انسدادی 389
- کُفر 389
- کلّ 389
- کلّی 390
- کلّما حکم به الشّرع حکم به العقل 390
- کلّما حکم به العقل حکم به الشّرع 390
- کلام 390
- اشاره 390
- کلّی منطقی 391
- کلّی طبیعی 391
- کلّی عقلی 391
- کنایه 393
- کَون 394
- کِیف 394
- لای نفی جنس 395
- لحن الخطاب 396
- لزوم بین و غیر بین 396
- لُبّ 396
- لغت 397
- لمّی 397
- مادّه 398
- ماهیت لا به شرط قسمی 399
- ماهیت 399
- اشاره 399
- مانع شرعی 399
- ماهیت مجرّده 400
- ماهیت مهمله 400
- ماهیت مخلوطه 400
- ماهیت مطلقه 400
- ماهیت لا به شرط مقسمی 400
- مبادی احکامیه 401
- مبادی عالیه 401
- مبادی تصدیقیه 401
- اشاره 401
- مبادی تصوّریه 401
- متأخّرین 402
- مُبیح 402
- متجرّی 402
- متأخّری متأخّرین 402
- مترادف 403
- متشابه 403
- متشرّعه 403
- متعلّق احکام 404
- متواتر 404
- مثبتات اماره و اصل 405
- اشاره 405
- مجاری اصول 405
- مَجاز 405
- مجاز به زیاده و نقصان 406
- مجاز عقلی 406
- مَجاز لغوی 407
- مجاز مشهور 407
- مجهول 408
- محمول بالضّمیمه 409
- مخالفت احتمالی عملی 410
- مخالفت قطعی عملی 410
- مخالفت قطعی التزامی 410
- اشاره 411
- مخصّص قطعی الدّلالت 412
- مخصّص عقلی 412
- مخصِّص لُبّی 413
- مخصِّص لفظی 414
- مخصّص متّصل 414
- مخصِّص مبین 414
- مخصّص متّصل لُبّی 414
- مخصّص مجمل 415
- مخصّص متّصل لفظی 415
- مخصّص منفصل لُبّی 416
- مخصّص منفصل 416
- مخطّئه 417
- مراتب حکم 417
- مُرجِّح 418
- مرّه و تکرار 418
- مستقلّات عقلیه 419
- مسئلۀ فقهی 419
- مسئلۀ اصولی 419
- مستحب 419
- مسقطات تکلیف 420
- مسلّمات 420
- مشترک 421
- مشهور 421
- مصالح مرسله 422
- مصلحت 426
- مضیق 428
- مطلق 428
- معقولات اوّلیه 429
- مظنونات 429
- معقولات ثانویه 429
- مفهوم 430
- مفاهیم انتزاعی 430
- مفاهیم اعتباری 430
- اشاره 430
- مفاهیم حقیقی 430
- مفهوم حصر 433
- مفهوم استثناء 433
- مفهوم غایت 435
- مفهوم لقب 437
- مفهوم وصف 438
- مفهوم مردّد 438
- مفهوم موافق 438
- مقدّمات تولیدیه 439
- مقدّمات حکمت 439
- مقدّمه 441
- اشاره 441
- مقدّمات دلیل انسداد 441
- مقدّمۀ سبب 444
- مقدّمۀ شرط 444
- مقدّمۀ شرعی 445
- مقدّمۀ صحّت 445
- مقدّمۀ عبادی 446
- مقدّمۀ عقلی 447
- مقدّمۀ عدم مانع 447
- مقدّمۀ علم 448
- مقدّمۀ متأخّر 448
- مقدّمۀ غیر موصل 448
- مقدّمۀ مفوّته 449
- مقدّمۀ معدّ 449
- مقدّمۀ متقدّم 449
- مقدّمۀ مقارن 450
- مقدّمۀ موصل 450
- مقدّمۀ واجب 451
- مقرّر 453
- مقدّمۀ وجود 453
- مقدّمۀ وجوب 453
- ملاکات احکام 454
- مقید 454
- ملازمه بین حکم شرع و عقل 454
- ملاک اقتضایی 454
- ملکه 455
- منجّز 455
- مَناط 455
- مناسب 455
- موافقت و مخالفت 456
- موافقت قطعی عملی 456
- منطوق 456
- موافقت قطعی التزامی 456
- موافقت احتمالی التزامی 456
- موافقت احتمالی عملی 456
- موضوع 458
- اشاره 458
- موضوع مستنبط 459
- موضوع علم اصول 459
- اشاره 460
- نسخ 460
- نسخ وجوب 462
- نصّ اهل لغت 463
- نصّ 463
- اشاره 463
- نظر 464
- نفس الامر 465
- نَعت 465
- نَفل 466
- نفی حکم به لسان موضوع 466
- اشاره 467
- نهی ارشادی 469
- نهی در عبادت 470
- نهی تنزیهی 470
- نهی در معامله 470
- نهی تحریمی 470
- اشاره 471
- نهی نفسی 471
- نهی غیری 471
- واجب 471
- واجب تخییری 472
- واجب تبعی 472
- واجب تعیینی 473
- واجب تعبّدی 473
- واجب توصّلی 473
- واجب غیری 474
- واجب کفایی 474
- واجب مضیق 474
- واجب مشروط 474
- واجب معلّق 475
- واجب مطلق 475
- واجب نفسی 476
- واجب موسّع 476
- واجب منجّز 476
- واجب موقّت 476
- واجب مقید 476
- واضع 477
- واسطه در عروض 477
- وجوب 478
- وجود محمولی 480
- وحدت مطلوب و تعدّد مطلوب 480
- وجود نعتی 480
- ورود 481
- وصف 482
- اشاره 483
- وضع 483
- وضع تخصّصی 485
- وضع تخصیصی 486
- وضع جزئی 486
- وضع شخصی 486
- وضع عینی 486
- وضع تعیینی 486
- وضع تعینی 486
- وضع مرکّبات 487
- وضع نوعی 487
- یقین استقرائی 489
- یقین 489
- اشاره 489
- هل مرکّبه 489
- یقین منطقی و یقین اصولی 489
کُتُب اربعه
چهار منبع اصلی احادیث و روایات معصومین علیهم السلام که مورد توجّه تمام فقهای شیعه در طول حدود هزار سال گذشته بوده و هست و مأخذ مهمّ استنباط ایشان قرار داشته و دارد را«کتب اربعه»می نامند.این چهار کتاب عبارتند از:1.کتاب کافی،اثر عالم و فقیه نامدار شیعه،مرحوم ثقه الاسلام محمد بن یعقوب بن اسحاق کلینی رازی رحمه الله متوفّای 329 ه-ق،و از معاصرین نوّاب اربعۀ حضرت حجه بن الحسن العسکری علیه السلام است.ایشان به این دلیل که محل مراجعۀ فرق مختلف اسلامی بود به«ثقه الاسلام»شهرت یافت و اوّلین کسی است که به این لقب مفتخر گردید.مرحوم کلینی رحمه الله در این کتاب ارزشمند بالغ بر شانزده هزار حدیث از معصومین علیهم السلام گردآوری کرده و در نقل این احادیث،مقید به ذکر کامل سند روایت تا امام معصوم علیه السلام است.2.کتاب ارزشمند من لا یحضره الفقیه اثر فقیه نامدار شیعه،مرحوم محمد بن علی بن حسین بن بابویه قمی،مشهور به شیخ صدوق رحمه الله متولد سال 305 ه-ق.ایشان این کتاب ارزشمند را بنا به درخواست یکی از سادات بزرگوار شهر بلخ،به نام«شریف الدین ابو عبدالله محمد بن حسین»معروف به«نعمت»نگاشته است.متن این کتاب که مشتمل بر حدود شش هزار حدیث می باشد،همگی یا روایت است و یا برگرفته از الفاظ روایات.ایشان در پایان این کتاب،بخشی را تحت عنوان«مشیخه»به ذکر اسناد روایات کتاب خود اختصاص داده است.3.کتاب گران بهای تهذیب الاحکام اثر عالم جلیل القدر شیعی،مرحوم ابوجعفر محمد بن حسن طوسی رحمه الله،معروف به شیخ طوسی و شیخ الطّایفه،از علمای قرن پنجم هجری قمری.این کتاب ارزشمند مشتمل بر سیزده هزار و پانصد و نود حدیث با موضوعیت فقه و احکام شرعی از معصومین علیهم السلام است.مرحوم شیخ طوسی رحمه الله نگارش این کتاب را که شرح و توضیح کتاب«مقنعه»اثر استاد گرانقدر خویش،مرحوم شیخ مفید رحمه الله است در سن 25 سالگی و قبل از کتاب استبصار شروع کرده است و در آخر کتاب نیز به ذکر سند کتاب هایی پرداخته که از آنها روایت نقل کرده است.4.کتاب نفیس الاستبصار اثر دیگر مرحوم شیخ طوسی رحمه الله.این کتاب مشتمل بر حدود پنج هزار و پانصد و یازده حدیث می باشد.ایشان در این کتاب،تمام روایات مربوط به مباحث گوناگون فقهی و روایات وارد شده بر خلاف آن را نیز جمع آوری کرده است.