فرهنگ اصطلاحات اصول صفحه 387

کراهت

«کراهت»،یکی از اقسام حکم شرعی تکلیفی است که در آن،مکلّف از انجام دادن متعلّق آن منع شده است ولی این منع،الزام آور نیست.به عبارت دیگر:هر گاه ترک کردن،رجحان و برتری داشته باشد،انجام دادن آن عمل کراهت دارد.«تهانوی»می گوید:کراهت از دیدگاه شرعی،فعلی است که ترک آن برتر است ولی انجام دادن آن ممنوع نیست و بر دو قسم است:1.کراهت تحریم.2.کراهت تنزیه.«کراهت تحریم»،کراهتی است که به حرمت نزدیک تر است و«کراهت تنزیه»،کراهتی است که به حلیت نزدیک تر است.معنی نزدیک تر بودن به حرمت و حلیت این است که گاهی به انجام دهندۀ فعل،محذوری غیر از استحقاق عقوبت به عذاب آخرت تعلّق می گیرد مانند محروم شدن از شفاعت که نتیجه ترک مستحبّات مؤکّد است.چنین کراهتی به حرمت نزدیک تر است.و گاهی فعل به گونه ای است که فاعل آن به هیچ وجه مورد ملامت قرار نمی گیرد و محرومیتی نیز برای او منظور نمی گردد اما در مقابل انجام دادن این فعل،کمترین ثواب به او داده می شود. (1)مانند روزه گرفتن در روز عاشورا.این قسم از کراهت به حلیت نزدیک تر است.

کشف

-2

«کشف»در اصطلاح شاعران و شعر شناسان عبارت است از حذف حرف متحرّک هفتم،مانند حذف«تا»از مفعولات.در اصطلاح عرفا،عبارت از مکاشفه یعنی برداشته شدن حجاب و بینا و روشن شدن چشم حقیقت بین انسان است.«مشاهده»را نیز«مکاشفه»گویند.هر گاه انسان پا در عرصۀ اصلاح درون و تقویت جنبۀ روحانی خویش گذاشت و غبار مادیات و تعلّقات دنیایی را از چشم دل زدود و خانۀ دل را از آلودگی ها و زباله های روحی،مانند کینه،حسد،ریا،تکبّر و...پاک گردانید و منفذهای چشمۀ دل را لایروبی کرد،شریان های زلال حکمت و معرفت در دل او جاری می گردد و چشم حقیقت بین دل او روشن و بینا می گردد و آن گاه به مرتبه ای می رسد که نور