فرهنگ اصطلاحات اصول صفحه 391

به عبارت دیگر:تصوّری است که از نظر عقل می تواند بر افراد فراوان صدق کند،خواه در خارج نیز مصداقی داشته باشد؛خواه مصداقی نداشته باشد؛خواه مصداق خارجی آن تنها یک فرد باشد و تحقّق افراد دیگر بر آن ممتنع باشد،مانند«واجب الوجود»؛خواه تحقّق افراد دیگر برای آن ممتنع نباشد،مانند خورشید؛خواه امکان تحقّق مصداق خارجی برای آن باشد،مانند سیمرغ؛خواه تحقّق مصداق خارجی برای آن ممکن نباشد،مانند اجتماع دو نقیض؛و خواه مصادیق خارجی آن فراوان باشد،مانند مفهوم عقلی انسان.

-اقسام کلّی:1.کلّی طبیعی.2.کلّی عقلی.3.کلّی منطقی.به عنوان هر کدام رجوع شود.

کلّی طبیعی

ماهیتی که از هر قید وجودی و یا عدمی رها است و حتّی مقید به اطلاق نیز نیست.یعنی ماهیتی که مَقسَم اعتبارات سه گانه(به شرط شیء،به شرط لا و لا بشرط)است«کلّی طبیعی»نام دارد.کلّی طبیعی،همان نفس طبیعت و ماهیت است که اگر در ذهن موجود شود،متّصف به کلیت می گردد و اگر در خارج تحقّق یابد،جزئی و متشخّص خواهد بود؛در مقابل کلّی منطقی که همان وصف کلیت است،یعنی قابلیت صدق و انطباق بر بیش از یک مصداق دارد،و کلّی عقلی که عبارت از مجموع موصوف و صفت است.پس ماهیت انسان،خودش کلّی طبیعی و کلیت که در ذهن بر آن عارض می شود،کلّی منطقی و انسان کلّی بما هو کلّی،کلّی عقلی است. (1)تفسیرهای دیگر هم از کلّی طبیعی شده است. (2)

کلّی عقلی

به عنوان«کلّی طبیعی»رجوع شود.

کلّی منطقی

به عنوان«کلّی طبیعی»رجوع شود.