فرهنگ اصطلاحات اصول صفحه 396

شده باشد.هم چنین وقتی شارع مقدّس وجود حرج در دین را منتفی می داند، (1)مقصود این است که احکام حرجی در دین قرار داده نشده است.یعنی شارع مقدّس حکمی جعل نمی کند که امتثال آن مستلزم حرج باشد.

لُبّ

«لبّ»به معنای مغز،خالص،میانه،دل و عقل هر چیزی است.در اصطلاح صوفیه،«لبّ»عبارت است از عقلی که به نور قدسی منوّر است و از تاریکی تجلیات وهمی نفسانی خالی است.در اصطلاح اصولیین«لبّ»،صفت دلیل واقع می شود و آن را«دلیل لبّی»گویند.به عنوان«دلیل»رجوع شود.

لحن الخطاب

«لحن خطاب»اصطلاح دیگر«مفهوم موافقت»است.به عنوان«قیاس»و«مفهوم»رجوع شود.

لزوم بین و غیر بین

لوازم ذاتی سه گونه اند:1.لزوم بین به معنای اخص.اگر تنها تصوّر ملزوم کافی باشد تا لازم نیز تصوّر شود و جزم به ملازمه بین لازم و ملزوم حاصل گردد،آن را«لزوم بین به معنای اخص»گویند.مانند تصوّر آتش که از تصوّر آن به عنوان ملزوم،پی به حرارت و ملازمۀ بین آتش و حرارت می بریم.2.لزوم بین به معنای اعم.وقتی است که ادراک لزوم نیازمند تصوّر لازم،ملزوم و نسبت بین آن دو باشد.مانند لزوم فرد بودن برای عدد پنج که نیازمند تصوّر عدد پنج(ملزوم)،تصوّر فرد بودن(لازم)و تصوّر ملازمۀ بین آنها است تا جزم به ملازمه و ادراک آن حاصل شود.این قسم را«لزوم بین به معنای اعم»گویند.3.لزوم غیر بین.در لزوم غیر بین،علاوه بر تصوّر لازم،ملزوم و ملازمه،برای جزم به ملازمه و ادراک آن،اقامۀ برهان بر ملازمه نیز نیاز است.