فرهنگ اصطلاحات اصول صفحه 4

از نوع اول معجم نگاری نیز می توان به کتاب«رساله الحدود و الحقایق»اثر شریف مرتضی(متوفای464ه-.ق)اشاره نمود که در آن غالباً اصطلاحات کلامی مورد تفسیر قرار گرفته است.

اصطلاحات علم اصول

علم اصول فقه،از علوم کلیدی جهت استنباط احکام شرعی از کتاب وسنت است.در این علم،پژوهشگر قواعدی را می آموزد که رعایت آن قواعد،دریافت حکم الهی از منابع آن را آسان تر می سازد.

علم اصول از قرن دوم هجری به حوزه فقه شیعه وارد شد.تدوین و تألیف رساله ها و کتاب های کوچک و بزرگ اصولی به دست علمای شیعه،همگی بیانگر اهمیت و جایگاه ویژه این علم در استنباط احکام شرعی است.

وجود ریشه های علم اصول در کلمات امام باقر و امام صادق علیه السلام و سایر پیشوایان معصوم شیعه و اثبات و حفظ این حقیقت،برخی اندیشمندان شیعه را برآن داشته تا در صدد گردآوری بخشی از قواعد اصولی موجود در روایات منقول از معصومین علیهم السلام برآیند که از جمله می توان به کتاب هایی نظیر«الفصول المهمه فی اصول الائمه»تألیف محدث بزرگوار،شیخ حر عاملی(1023.1104)و«اصول آل الرسول»سید محمد هاشم خوانساری اشاره نمود.

اوج رشد و شکوفایی علم اصول در میان علمای شیعه مربوط به عصر محقق ارجمند،فقیه بهبانی(12061118)تا به امروز می باشد.این در حالی است که علم اصول در میان اهل سنت از زمان فخر رازی(م606)و ابن حاجب(م641)تا به امروز رشد چشمگیری نداشته است.اعتقاد شیعه به مفتوح بودن باب اجتهاد و ناگزیری از پرورش مبادی استنباط و در مقابل،مسدود انگاشتن باب اجتهاد توسط اهل سنت و در نتیجه احساس عدم نیاز به علم اصول از عوامل مهم گسترش مباحث اصولی در حوزه های علمی شیعه و عدم گسترش آن در میان اهل سنت به شمار می رود.

علم اصول فقه،به خصوص پس از بسط و گسترش مباحث آن در سه قرن اخیر،اصطلاحات فراوانی به دست آورده است که وظیفه مدرس است قبل از ورود به هر