فرهنگ اصطلاحات اصول صفحه 403

متجزّی

در بحث«اجتهاد و تقلید»،از عنوان«مجتهد متجزّی»نام برده می شود.مقصود چیست؟آیا تجزّی در اجتهاد ممکن است یا خیر؟اجتهاد مجتهد متجزّی تا چه حد از اعتبار برخوردار است؟آیا می توان از او تقلید نمود؟آیا مجتهد متجزّی نیز مانند مجتهد مطلق می تواند عهده دار منصب قضا شود؟به عنوان«اجتهاد»رجوع شود.

مترادف

«ترادف»در لغت به معنی سواری یکی پشت سر دیگری و در اصطلاح،عبارت است از دلالت وضعی دو یا چند لفظ بر یک معنا از جهت واحد.این الفاظ را«مترادف»گویند.

-آیا در زبان عربی ترادف واقع شده است؟بلی!در زبان عربی نیز مانند سایر زبان ها وقوع ترادف کاملاً مشهود است،مانند الفاظ«قعود»،«جلوس»،«اسد»و«لیث»که دو لفظ اوّل برای نشستن و دو لفظ بعدی،اسم هستند برای حیوان درنده(شیر).

-فایده ترادف چیست؟توسعه در تعبیر،سهولت نظم و نثر،سهولت انواع بدیع،مانند تجنیس و تقابل و...از جمله کاربردهای ترادف هستند.به عنوان«اشتراک»رجوع شود.

متشابه

«متشابه»در مقابل«محکم»به کار رفته است.خداوند در قرآن کریم می فرماید: هُوَ الَّذِی أَنزَلَ عَلَیکَ الکِتابَ مِنهُ آیاتٌ مُحکَماتٌ هُنَّ أُمُّ الکِتابِ وَ أُخَرُ مُتَشابِهاتٌ . (1)؛اوست خدایی که قرآن را بر تو فرستاد که برخی از آن آیات محکم است که آنها اصل و مرجع سایر آیات خواهند بود و برخی دیگر،آیات متشابه هستند.مقصود از«متشابه»چیست؟حکم آیات متشابه چیست؟به عنوان«محکم»رجوع شود.

متشرّعه

اهل شرع را«متشرّعه»گویند.آیا عادت و روش اهل شرع(سیرۀ متشرّعه)حجّت است؟اگر سیرعۀ متشرّعه از زمان معصوم علیه السلام استمرار داشته باشد به گونه ای که به نوعی کشف از تأیید