فرهنگ اصطلاحات اصول صفحه 421

اصول موضوعه است؛هر چند این اصول موضوعه،در علم دیگری مورد بحث و اثبات قرار گرفته باشند.ولی اگر تسلیم و قبول این قضایا از سوی دانش آموز باشد و او صرفاً از باب شرایط خاص حاکم بین معلّم و شاگرد این قضایا را پذیرفته باشد در حالی که واقعاً قبول ندارد،یا نسبت به درستی آنها شک دارد،قضایا را«مصادرات»گویند. (1)

مشترک

آیا اصولاً در لغت عربی و سایر لغت ها اشتراک واقع شده است یا خیر؟آیا مشترک اقسام مختلفی دارد؟چه نیازی سبب پیدایش مشترک شده است؟به عنوان«اشتراک»رجوع شود.

مشهور

«مشهور»عبارت است از آن چه که شهرت پیدا کند.به عنوان«شهرت»رجوع شود.برخی از علمای اهل سنّت،«خبر مشهور»را عبارت از آن خبری می دانند که در اصل(قرن اوّل هجری قمری)واحد بوده و سپس در قرن دوم هجری قمری انتشار یافته و شهرت پیدا کرده است و گروه زیادی که امکان ندارد نسبت به کذب هماهنگی کرده باشند،آن را روایت کرده اند و نسبت به بعد از قرن اوّل،مانند خبر متواتر است.برخی نیز گفته اند:مشهور،آن خبری است که مورد قبول علما واقع شده است.برخی نیز گفته اند:مشهور،آن خبری است که راه ها و سندهای آن محصور در بیش از دو راه و سند باشد ولی به حد تواتر نرسد.چنین خبری را«مستفیض»نیز گفته اند.سیوطی گفته:«قرائت مشهور»،قرائتی است که سند آن صحیح باشد،به حدّ تواتر نرسد،موافق قواعد زبان عربی باشد،از دیدگاه قرائت غلط به شمار نیاید و نادر نباشد. (2)برخی دیگر گفته اند:مشهور،آن خبری است که تنها نزد اهل حدیث شهرت داشته باشد یا این که:مشهور،خبری است که نزد محدّثین و غیر محدّثین شهرت داشته باشد،مانند حدیث«انّما الاعمالُ بالنیات»که نزد محدّثین،مفسّرین،فقها و عرفا شهرت دارد.ولی اگر حدیثی نزد غیر اهل فن حدیث شهرت داشته باشد در حالی که اصلی ندارد،این داخل در قسم حدیث ضعیف می شود. (3)

1- (1) .المنطق:339.
2- (2) .کشّاف اصطلاحات الفنون و العلوم:1551/2.
3- (3) .اصول الحدیث و احکامه:63.