فرهنگ اصطلاحات اصول صفحه 441

مقام تخاطب» (1)(به عنوان«قدر متیقّن در مقام تخاطب»رجوع شود.)را به عنوان مقدّمۀ سوم از مقدّمات حکمت و برخی دیگر،«لزوم احراز بنای عرف بر استفادۀ اطلاق از کلام دارای مقدّمات حکمت»را شرط صحّت جریان اطلاق دانسته اند. (2)

مقدّمات دلیل انسداد

به عنوان«انسداد»رجوع شود.

مقدّمه

اشاره

-3

«مقدّمه»،هر آن چیزی را گویند که تحقّق چیز دیگری بر آن متوقّف باشد و در مقابل«ذی المقدّمه»است،یعنی آن چیزی که دارای مقدّمه است.یکی از مباحث اصول فقه،بحث«مقدّمه»است.آیا مقدّمۀ واجب نیز واجب است یا خیر؟آیا مقدّمۀ حرام نیز حرام است یا خیر؟به عبارت دیگر:آیا مقدّمه نیز در وجوب،حرمت،کراهت و یا استحباب،تابع ذی المقدّمه است و آیا بر اتیان و عدم اتیان مقدّمه نیز ثواب و عقاب و سایر آثار شرعی مترتّب می شود یا خیر؟توضیح مطلب و پاسخ به این پرسش ها را در عنوان«مقدّمۀ واجب»بیابید.

-اقسام مقدّمه:مقدّمه تقسیمات مختلفی دارد که عبارتند از: (4)1.مقدّمۀ داخلی و مقدّمۀ خارجی.2.مقدّمۀ عقلی،شرعی و عادی.3.مقدّمۀ وجود،مقدّمۀ صحّت،مقدّمۀ وجوب،مقدّمۀ علم.4.تقسیم مقدّمه به سبب،شرط،معدّ و عدم مانع.5.تقسیم مقدّمه به متقدّم،مقارن و متأخّر.توضیح هر کدام را در عنوان مربوط پیگیری نمایید.

1- (1) .الکفایه:384/1.
2- (2) .الکفایه با حواشی مرحوم مشکینی:492/2.
3- (3) .الذّریعه:83/1؛العدّه:186/1؛المعالم:57؛الوافیه:219؛الفصول:86؛مطارح الانظار:37؛الکفایه:139/1؛اصول الفقه مظفّر:235/1؛نهایه الاصول:153؛مناهج الوصول:323/2؛عنایه الاصول:281/1؛نهایه الافکار:258/1؛اجود التّقریرات:309/1؛المحاضرات:292/2؛بدایع الافکار:295؛انوار الاصول:350/1؛تهذیب الاصول سبزواری:204/1؛المحصول سبحانی:459/1؛الاصول العامّه:407؛اصطلاحات الاصول:255؛الموافقات:140/1؛المحصول رازی:289/1؛المعتمد:93/1؛.
4- (4) .المحصول سبحانی:468/1.