فرهنگ اصطلاحات اصول صفحه 450

از ماه ذی الحجّه انجام شود.انجام دادن مناسک حجّ در آن ایام خاص،نیاز به مقدّماتی دارد که باید قبل از فرا رسیدن آن ایام،این مقدّمات را انجام داد.مثلاً کسی که در ایران زندگی می کند،باید قبل از فرا رسیدن ایام حجّ،مقدّمات آن از قبیل تهیۀ گذرنامه و پیمودن راه را انجام دهد تا بتواند مناسک حج را در زمان خود به جا آورد.انجام ندادن این مقدّمات،موجب فوت ذی المقدّمه(مناسک حج)می گردد.این قبیل مقدّمات را که ترک آنها موجب فوت ذی المقدّمه می گردد«مقدّمات مفوّته»گویند.تردیدی نیست که حتّی در صورت عدم وجوب شرعی این قبیل مقدّمات،عقل حکم می کند به لزوم انجام دادن آنها،زیرا ترک این قبیل مقدّمات موجب فوت ذی المقدّمه می شود.

مقدّمۀ مقارن

-1

مقدّماتی را که هم زمان با ذی المقدّمه است،«مقدّمۀ مقارن»گویند.مثل طهارت و رو به قبله بودن برای نماز.مقدّمۀ مقارن سه قسم است:1.مقدّمۀ مقارن برای حکم تکلیفی.مثل بلوغ و عقل نسبت به وجوب نماز و روزه.2.مقدّمۀ مقارن برای حکم وضعی.مثل شرایط دو طرف معامله از قبیل:عقل و بلوغ نسبت به حصول ملکیت.3.مقدّمۀ مقارن برای مأمورٌبه.مثل رو به قبل بودن و طهارت لباس و بدن نسبت به نماز.

مقدّمۀ موصل

-2

بین اصولیین اختلاف است که:بنابر قول به ملازمۀ بین وجوب ذی المقدّمه و وجوب مقدّمه،آیا مطلق مقدّمه واجب است،خواه موصل باشد؛خواه غیر موصل؟یا فقط مقدّمۀ موصل واجب است؟در مقصود از«مقدّمۀ موصل»نیز اختلاف در تعبیر وجود دارد.به عبارت دیگری که در بردارندۀ اختلاف در تعریف«مقدّمۀ موصل»نیز باشد:آیا مطلق مقدّمه واجب است آن گونه که مشهور می گویند؟یا آن گونه که به مرحوم صاحب معالم رحمه الله نسبت داده می شود،صرفاً مقدّمه ای واجب است که به قصد رسیدن به