فرهنگ اصطلاحات اصول صفحه 471

ایجاب و قبول است متعلّق نهی باشد،معامله فاسد نیست.اما اگر متعلّق نهی،مسبّب(اثر مترتّب بر عقد و ایقاع)باشد و معلوم شود که اثر معامله مبغوض است،بین اصولیین اختلاف است.

نهی غیری

«نهی غیری»،آن نهیی است که مستقیماً متوجّه چیزی نشده است،بلکه ناشی از امر به شیء دیگر یا ناشی از نهی از چند چیز دیگر است.مثلاً بنا بر عقیدۀ کسانی که معتقدند:امر به چیزی مقتضی از نهی از ضد آن است،اگر کسی وارد مسجد شد و مشاهده کرد جایی از مسجد نجس شده است،امر به پاک کردن مسجد متوجّه او می شود و از طرف دیگر،نهیی به وجود می آید که می گوید:کاری را که ضد ازاله است ترک کن،حتّی نماز را.این نهی از نماز در وقت توجّه امر به پاک کردن مسجد،نهیی است غیری.در دلالت و عدم دلالت نهی غیری بر فساد،برخی معتقدند که این نهی نیز حکم همان نهی نفسی را دارد.به عنوان«امر به شیء مقتضی نهی از ضدّ آن هست یا خیر»رجوع شود.

نهی نفسی

«نهی نفسی»،آن نهیی است که مستقیماً به چیزی تعلّق گیرد و در مقابل«نهی غیری»است.مثلاً رباخواری به صورت مستقیم متعلّق نهی قرار گرفته و شارع از رباخواری نهی کرده است.

واجب

اشاره

هرگاه فعلی مورد طلب موکّد و بعث شدید قرار گیرد آن را«واجب»گویند.«واجب»،آن چیزی است که حکم تکلیفی وجوب به آن تعلّق می گیرد.پس وجوب،حکم است و واجب،متعلّق آن.واجب،اقسام مختلفی دارد از جمله:واجب اصلی؛واجب تبعی؛واجب تخییری؛واجب تعیینی؛واجب تعبّدی؛واجب توصّلی؛واجب عینی؛واجب کفایی؛واجب مشروط؛واجب موسّع؛واجب مضیق؛واجب مطلق؛واجب موقّت و....تعریف اقسام فوق را در عناوین مربوط و اقسام«وجوب»بیاید.