- سخن ناشر 1
- کاربرد اصطلاح در علوم 3
- اصطلاحات علم اصول 4
- اباحۀ اخص 8
- اشاره 8
- اباحۀ اضطراری 8
- اباحۀ اقتضایی 9
- اباحۀ ظاهری 9
- اباحۀ اعم 9
- اباحۀ شرعی 9
- ابتلا و عدم ابتلا 10
- اباحۀ واقعی 10
- اباحۀ عقلی 10
- اباحۀ غیر اقتضایی 10
- اتّصال زمان شک به زمان یقین 13
- اثبات و ثبوت 13
- اثر شرعی 14
- اجتماع امر و نهی 14
- اجتهاد 16
- اشاره 16
- اجتهاد تجزّئی 21
- اجتهاد خاص 21
- اجتهاد در عصر ائمه علیهم السلام 21
- اجزاء در اصول با کشف خلاف ظنّی 22
- اجتهاد عام 22
- اجزاء در اصول با کشف خلاف قطعی 23
- اشاره 24
- اجزاء در امارات با کشف خلاف ظنّی 24
- اجزاء 24
- اجزاء در امارات با کشف خلاف قطعی 24
- اجزاء در تبدّل قطع 24
- اجزای مأموربه امر واقعی ثانوی 26
- اشاره 27
- اجماع 27
- اجماع بسیط 29
- اجماع دخولی 30
- اجماع حدسی 30
- اجماع تشرّفی 30
- اجماع عملی 31
- اجماع سکوتی 31
- اجماع لبّی 32
- اجماع لطفی 32
- اجماع کشفی 32
- اجماع محصّل 33
- اجماع مدرکی 33
- اجماع مرکّب 33
- اجمال 34
- اشاره 34
- اجماع منقول 34
- اجمال مخصّص لبّی 35
- اجمال مخصّص لفظی 36
- اجمال نصّ 36
- احترازی بودن قیود 37
- احتیاط 38
- اشاره 38
- احتمال و محتمل 38
- احتیاط شرعی 39
- احتیاط عقلی 40
- اخباریین 42
- اختیار 44
- اراده 45
- اشاره 45
- اراده استعمالی 46
- ارادۀ تفهیمی 47
- ارادۀ انشایی 47
- ارادۀ تکوینی 47
- ارادۀ الهی 47
- ارادۀ تشریعی 47
- ارادۀ فعلی 48
- ارادۀ حقیقی 48
- استثنا 49
- استحباب 50
- استحسان 50
- اشاره 52
- استصحاب 52
- استصحاب استقبالی 56
- استصحاب تنجیزی 57
- استصحاب حال شرع 58
- استصحاب جزئی 58
- استصحاب حال عقل 58
- استصحاب حکم مخصّص در عموم زمانی 59
- استصحاب در امور تدریجی 60
- استصحاب حکمی 60
- استصحاب در اطراف علم اجمالی 60
- استصحاب در شبهۀ حکمی 61
- استصحاب در زمانیات 61
- استصحاب در شبهۀ موضوعی 62
- استصحاب سببی 62
- استصحاب صحّت هنگام شک در مانع 63
- استصحاب کلّی 64
- استصحاب عدمی 64
- استصحاب قهقرایی 64
- استصحاب مسبّبی 66
- استصحاب وجودی 66
- استصحاب موضوعی 66
- استعمال حقیقی 67
- اشاره 67
- استعمال 67
- استعمال مجازی 68
- استلزامات عقلی 68
- اشاره 69
- اسم جنس 69
- اشتراک 69
- اشتراک لفظی 70
- اشتراک معنوی 70
- اشاره 71
- اصل اباحه 71
- اصل اجتهادی 73
- اصل احتیاط 73
- اصل اباحۀ عقلی 73
- اصل اباحۀ شرعی 73
- اصل اطلاق 74
- اصل اشتغال 74
- اصل برائت 75
- اصل تأخّر حادث 75
- اصل تخییر 76
- اصل تطابق 78
- اصل تنزیلی 79
- اصل ثبات 79
- اصل حسّ 80
- اصل صحّت 82
- اصل حلیت 82
- اصل شرعی 82
- اصل حقیقت 82
- اصل طهارت 84
- اصل ظهور 85
- اصل عدم 86
- اصل عدم استخدام 86
- اشاره 86
- اصل عدم اعتبار ظنّ 88
- اصل عدم تزکیه 88
- اصل عدم اضمار 88
- اصل عدم اشتراک 88
- اصل عدم قرینه 89
- اصل عدم تقدیر 89
- اصل عقلی 90
- اصل عدم نقل 90
- اصل عملی 90
- اصل عموم 92
- اصل غیر محرز 93
- اصل غیر تنزیلی 93
- اصل لفظی 93
- اصل غیر مثبت 93
- اصل مثبت 94
- اصل موضوعی 97
- اصل نفی 97
- اصل وقف 98
- اصول فقاهتی 98
- اصول فقه 98
- اصول مؤمَّنه 100
- اطّراد 101
- اطلاق 102
- اشاره 102
- اطلاق بدلی 105
- اطلاق شمولی 105
- اعتبار 106
- اطمینان 106
- اشاره 109
- اقلّ و اکثر 109
- اقتضا 109
- اقلّ و اکثر ارتباطی 111
- اماره 111
- اشاره 111
- اقلّ و اکثر استقلالی 111
- امارۀ حکمی 112
- امتثال 112
- اشاره 112
- امارۀ موضوعی 112
- امتثال احتمالی 113
- امثتال ظنّی 113
- امتناع 114
- امتثال علمی تفصیلی 114
- امر 115
- اشاره 115
- امر ارشادی 118
- امر به امر 119
- امر بعد از حَظر 119
- امر به شیء مقتضی نهی از ضدّ آن هست یا خیر؟ 120
- امر تخییری 122
- امر تعیینی 122
- امر تعبّدی 122
- امر ثانوی ظاهری 123
- امر کفایی 123
- امر مولوی 123
- امر ثانوی اضطراری 123
- امر غیری 123
- امر عینی 123
- امر واقعی 124
- امکان 124
- اشاره 124
- امکان اخصّ 126
- اشاره 127
- امکان وقوعی 127
- انحلال 127
- امکان تعبّد به ظنّ 127
- امکان استعدادی 127
- امکان عام 127
- امکان استقبالی 127
- امکان خاص 127
- اشاره 130
- انحلال حکم تکلیفی 130
- انسداد 130
- انحلال حکم وضعی 130
- انحلال حقیقی 130
- انحلال حکمی 130
- انسداد حکومتی 132
- انسداد کبیر 133
- انسداد کشفی 133
- انسدادی 133
- انصراف 133
- انقلاب نسبت 134
- انفتاح 134
- انفتاحی 134
- ایجاب 135
- انقیاد 135
- برائت شرعی 136
- بالجمله و فی الجمله 136
- برائت 136
- برائت اصلی 136
- اشاره 136
- برائت عقلی 138
- اشاره 139
- بنای عقلا 141
- برهان لمّی 141
- برهان انّی 141
- بسیط بودن مشتق 141
- تأخیر بیان از وقت حاجت 142
- تأخیر بیان از وقت خطاب 142
- تبادر 143
- تجرّی 143
- تجزّی 145
- تحقیق مناط 145
- تخصّص 146
- تخریج مناط 146
- تخطئه 147
- تخصیص 147
- اشاره 150
- تخییر بین اقلّ و اکثر 150
- تخییر عقلی 151
- تخییر شرعی 151
- تداخل اسباب و مسبّبات 152
- تراخی 154
- تراجیح 154
- ترتّب 155
- ترادف 155
- اشاره 161
- تزاحم 161
- ترک استکشاف 161
- تزاحم در مستحبّات 163
- تسلسل 164
- تسامح در ادلّۀ سنن 164
- تشریع عملی 166
- تصویب معتزلی 166
- تصویب اشعری 166
- تصویب 166
- اشاره 166
- اشاره 166
- تعادل و تراجیح 167
- تعارض 167
- تعبّدی 172
- تعلیق حکم بر وصف مشعر علیت است ؟ 174
- تعیینی و تعینی 174
- تعدّد مطلوب 174
- تقابل بین اطلاق و تقیید 175
- تقلید 175
- تقیه مداراتی 184
- تکرار 184
- اشاره 184
- تقیه 184
- تقیید 184
- تمثیل 185
- تناقض 185
- تنجیز و تعذیر 185
- تنجیز و تعلیق 186
- تنقیح مناط 186
- اشاره 187
- تواتر 187
- تواتر لفظی 188
- تواتر اجمالی 188
- تواتر معنوی 188
- جامع عرضی 189
- جامع ذاتی 189
- جامع انتزاعی 189
- جزء 190
- اشاره 190
- جزء خارجی 190
- جزء ذهنی 190
- جمع دلالی 191
- جعل مرکّب 191
- جمع تبرّعی 191
- جمع عرفی 191
- جعل بسیط 191
- جمع مقبول 192
- الجمع مهما امکن اولی من الطّرح 192
- جمع موضوعی 192
- جمع محمولی 192
- حاظر و مبیح 195
- حجّت 195
- حجیت اصولی 196
- حجیت ذاتی 196
- حرمت ذاتی 197
- اشاره 197
- حرمت 197
- حُسن و قبح عقلی 198
- حقیقت شرعیه 206
- حقیقت متشرّعه 207
- حقیقت و مجاز 207
- حکم 210
- اشاره 210
- حکم امضایی 216
- حکم اقتضایی 216
- حکم ارشادی 216
- حکم ثانوی 217
- حکم تنجیزی 217
- حکم تکلیفی 217
- حکم تأسیسی 217
- حکم اوّلی 217
- حکم عدمی 218
- حکم ظاهری 218
- حکم شأنی 218
- حکم شرعی 218
- حکم فعلی 218
- حکم واقعی اوّلی 219
- حکم وضعی 219
- حکم واقعی ثانوی 219
- حکمت 219
- اشاره 219
- حکم مولوی 219
- حکومت 220
- حکمت الهی 220
- اشاره 220
- حکومت عرفی 222
- حکومت ظاهری 222
- حمل 223
- اشاره 223
- حمل شایع صناعی 223
- حمل ذاتی اوّلی 223
- حیثیت اطلاقیه 224
- حیثیت تعلیلیه 224
- اشاره 225
- خبر 225
- حیثیت تقییدیه 225
- خاص 225
- خبر عزیز 231
- خبر حسن 231
- خبر حسّی 231
- خبر صحیح 231
- خبر ضعیف 231
- خبر حدسی 231
- خبر موثّق 232
- خبر متواتر لفظی 232
- خبر متواتر معنوی 232
- خبر متواتر اجمالی 232
- خبر مستفیض 232
- خبر موثوق 232
- خبر متواتر 232
- خطاب های شفاهی 233
- دفع مفسده مقدّم بر جلب منفعت 233
- خرق اجماع 233
- اشاره 234
- دلالت استعمالی 234
- دلالت اقتضا 235
- دلات ایماء 236
- دلالت التزامی 236
- دلالت تصدیقی 236
- دلالت ترک 236
- دلالت انّی 236
- دلالت تفهیمی 237
- دلالت تقریر 237
- دلالت تصوّری 237
- دلالت تضّمنی 237
- دلالت تنبیه 238
- دلالت جدّی 238
- دلالت سکوت 238
- دلالت طبعی 238
- دلالت فعل 239
- دلالت عقلی 239
- دلالت قول 240
- دلالت لمّی 240
- دلالت مطابقی 240
- دلالت وضعی 241
- دلالت منطوق 241
- دلیل 241
- اشاره 241
- دلیل اجتهادی 242
- دلیل الخطاب 242
- دلیل امضایی 242
- دلیل شرعی 243
- دلیل انّی 243
- دلیل تأسیسی 243
- دلیل لبّی 243
- دلیل عقلی 243
- دلیل فقاهتی 243
- دلیل نقلی 244
- دلیل لفظی 244
- دلیل لمّی 244
- دلیل محرز 244
- دور 244
- دوام نسبت 244
- دوران امر بین تخصیص و نسخ 245
- دوران امر بین جزئیت،شرطیت و مانعیت 245
- دوران امر بین اقلّ و اکثر ارتباطی 245
- دوران امر بین اقلّ و اکثر استقلالی 245
- دوران امر بین متباینین 246
- ذات 246
- دوران امر بین محذورین 246
- دون اثباطه خرط القتاد 246
- ذاتی و عرضی 247
- ذهن 248
- رافع و مانع 248
- رخصت و عزیمت 249
- رفع و دفع 251
- سبب 251
- سبر و تقسیم 253
- سدّ ذرایع و فتح ذرایع 254
- سنّت 256
- سیرۀ عقلا 260
- سیره 260
- اشاره 260
- سیرۀ متشرّعه 260
- اشاره 261
- شبهۀ بدوی 261
- شبهۀ ابن قبّه 261
- شبهۀ حکمی 262
- شبهۀ تحریمی 262
- شبهۀ کعبی 263
- شبهۀ محصور 264
- شبهۀ مقرون به علم اجمالی 264
- شبهۀ مفهومی 264
- شبهۀ مصداقی 264
- شبهۀ وجوبی 265
- شرایط جعل و مجعول 265
- شرط 265
- اشاره 265
- شبهۀ موضوعی 265
- شرط ترتّب 266
- شرط متقدّم،متأخّر و مقارن 266
- شرط اتّصاف 266
- شک 267
- اشاره 267
- شرع 267
- شک بین جزئیت و مانعیت 267
- شک در تکلیف 268
- شک در حجیت 268
- شک در رافع 268
- شک ساری 269
- شک در محصّل 269
- شک در مقتضی 269
- شک در مکلّفٌ به 269
- شک طاری 270
- شک مسبّبی 270
- شک سببی 270
- اشاره 271
- شهرت 271
- شهرت روایی 271
- صحّت حمل 272
- شهرت فتوایی 272
- شهرت عملی 272
- صحیح و اعم 273
- صدق در قضایای حملی 277
- ضدّ 278
- اشاره 278
- ضرر و ضرار 279
- طریقۀ عقلا 279
- طریقیت 279
- ظاهر 279
- طلب و اراده 279
- ضدّ عام 279
- اشاره 282
- ظنّ 282
- ظنّ اطمینانی 283
- ظنّ خاص 283
- ظنّ قوی 284
- ظنّ متأخّم به علم 284
- ظنّ غالب 284
- ظنّ مانع 284
- ظنّ طریقی 284
- ظنّ مطلق 284
- ظنّ ممنوع 284
- ظنّ موضوعی 285
- ظواهر الفاظ 285
- ظنّی الدّلالت 285
- ظنّ نوعی 285
- اشاره 286
- ظهور اقتضائی 286
- ظهور تصدیقی 286
- عام اصولی 287
- ظهور موضوعی 287
- ظهور تضمّنی 287
- عام استغراقی 287
- ظهور ذاتی 287
- عام مجموعی 288
- عام و خاص 288
- عام بدلی 288
- عام افرادی 288
- عدالت 292
- عام و خاص من وجه 292
- عدم ازلی 293
- عدم ابتلا 293
- عدم اطّراد 294
- عدم الدّلیل دلیل العدم 294
- عدم القول بالفصل 295
- عدم صحّت حمل 296
- عدم صحّت سلب 296
- عدم محمولی 296
- عدم و ملکه 296
- عَرَض 297
- اشاره 297
- عرض ذاتی 297
- عدم وصفی 297
- عَرَض غریب 297
- عرض و عرضی 297
- اشاره 298
- عُرف 298
- عرف خاص 301
- عرف فاسد 302
- عرف عام 302
- عرف قولی 302
- عرف عملی 302
- عصمت 303
- عصیان 303
- عزیمت 303
- اشاره 304
- عقلیات غیر مستقل 307
- عقل نظری 307
- علّت 307
- عقل عملی 307
- عقلیات مستقل 307
- علّت و حکمت 310
- اشاره 311
- علم اجمالی 313
- علم تفصیلی 314
- علم اصول فقه 314
- اشاره 314
- عموم استغراقی 314
- علم فقه 314
- علم اجمالی در تدریجیات 314
- عموم 314
- عموم زمانی 315
- عموم سیاقی 315
- عموم فوقانی 315
- عموم و خصوص مطلق 316
- عموم و خصوص من وجه 316
- غایت 316
- عموم و خصوص 316
- فتح ذرایع 317
- فحوی الخطاب 317
- غیر مستقلاّت عقلی 317
- فقه 318
- فور و تراخی 319
- فقیه 319
- قاصر 320
- قاطع و مانع 321
- اشاره 322
- قاعدۀ استصحاب 323
- قاعدۀ استطاعت 323
- قاعدۀ اصولی 324
- قاعدۀ تجاوز و فراغ 324
- قاعدۀ الجمع مهما امکن اولی من الطّرح 324
- قاعدۀ تحسین و تقبیح عقلی 328
- قاعدۀ تسامح در ادلّۀ سنن 328
- قاعدۀ ترجیح بلا مرجّح 328
- قاعدۀ تقیه 329
- قاعده تعیین 329
- قاعدۀ فقهی 335
- قاعدۀ صحّت 335
- قاعدۀ قبح عقاب بلا بیان 335
- قاعدۀ طهارت 335
- قاعده فراغ 335
- قاعدۀ لاضرر و لاضرار 338
- قاعده لطف 343
- قاعدۀ ما لایدرک کلّه لایترک کلّه 345
- قاعدۀ مقتضی و مانع 345
- قاعدۀ ملازمه 346
- قاعدۀ میسور 348
- قاعدۀ نفی عُسر و حرج 349
- قاعدۀ ید 353
- قاعدۀ یقین 356
- قُبح عقاب بلابیان 358
- قبح فعلی و قبح فاعلی 358
- قدرت تکوینی به معنی اعم 359
- قرآن 360
- قرینه 364
- قرینۀ حالیه 364
- اشاره 364
- قرینۀ عرفی 365
- قرینۀ عقلی 365
- قرینۀ غیرلفظی 365
- قرینۀ لفظی 365
- قرینۀ لبّی 365
- قرینۀ مقالیه 366
- قرینۀ منفصل 366
- قصد وجه 366
- قضیۀ حقیقیه 367
- اشاره 367
- قطع 367
- قضیۀ خارجیه 367
- اشاره 367
- قطع اجمالی 373
- قطع تفصیلی 373
- قطع تعبّدی 373
- قطع شخصی 373
- قطع عرفی 374
- قطع قطّاع 374
- قطع موضوعی طریقی 374
- قطع طریقی 374
- قطع موضوعی 374
- قطع واقعی 375
- قطع موضوعی وصفی 375
- قطع نوعی 375
- قَلب 376
- القول بعدم الفصل 377
- قول لُغوی 377
- قیاس 379
- اشاره 379
- قیاس اخاله 382
- قیاس ادنی 382
- قیاس خفی 383
- قیاس اصولی 383
- قیاس جلی 383
- قیاس اولویت 383
- قیام اصول مقام قطع 384
- قیاس علّت 384
- قیاس مستنبط العلّه 384
- قیاس منصوص العلّه 384
- قیاس مصرّح العلّه 384
- قیام اماره مقام قطع موضوعی طریقی 385
- کان تامّه و ناقصه 385
- قیام اماره مقام قطع موضوعی صفتی 385
- کشف 387
- کُفر 389
- کشف انسدادی 389
- کلّ 389
- کلّی 390
- کلّما حکم به الشّرع حکم به العقل 390
- کلّما حکم به العقل حکم به الشّرع 390
- اشاره 390
- کلام 390
- کلّی منطقی 391
- کلّی طبیعی 391
- کلّی عقلی 391
- کنایه 393
- کِیف 394
- کَون 394
- لای نفی جنس 395
- لحن الخطاب 396
- لزوم بین و غیر بین 396
- لُبّ 396
- لغت 397
- لمّی 397
- مادّه 398
- اشاره 399
- ماهیت لا به شرط قسمی 399
- ماهیت 399
- مانع شرعی 399
- ماهیت مجرّده 400
- ماهیت مخلوطه 400
- ماهیت مهمله 400
- ماهیت مطلقه 400
- ماهیت لا به شرط مقسمی 400
- مبادی تصدیقیه 401
- مبادی تصوّریه 401
- اشاره 401
- مبادی احکامیه 401
- مبادی عالیه 401
- مُبیح 402
- متأخّرین 402
- متأخّری متأخّرین 402
- متجرّی 402
- مترادف 403
- متشابه 403
- متشرّعه 403
- متعلّق احکام 404
- متواتر 404
- مثبتات اماره و اصل 405
- اشاره 405
- مجاری اصول 405
- مَجاز 405
- مجاز به زیاده و نقصان 406
- مجاز عقلی 406
- مَجاز لغوی 407
- مجاز مشهور 407
- مجهول 408
- محمول بالضّمیمه 409
- مخالفت قطعی التزامی 410
- مخالفت احتمالی عملی 410
- مخالفت قطعی عملی 410
- اشاره 411
- مخصّص قطعی الدّلالت 412
- مخصّص عقلی 412
- مخصِّص لُبّی 413
- مخصّص متّصل 414
- مخصِّص لفظی 414
- مخصّص متّصل لُبّی 414
- مخصِّص مبین 414
- مخصّص مجمل 415
- مخصّص متّصل لفظی 415
- مخصّص منفصل لُبّی 416
- مخصّص منفصل 416
- مراتب حکم 417
- مخطّئه 417
- مُرجِّح 418
- مرّه و تکرار 418
- مستقلّات عقلیه 419
- مسئلۀ فقهی 419
- مسئلۀ اصولی 419
- مستحب 419
- مسقطات تکلیف 420
- مسلّمات 420
- مشترک 421
- مشهور 421
- مصالح مرسله 422
- مصلحت 426
- مضیق 428
- مطلق 428
- معقولات اوّلیه 429
- مظنونات 429
- معقولات ثانویه 429
- مفهوم 430
- اشاره 430
- مفاهیم اعتباری 430
- مفاهیم انتزاعی 430
- مفاهیم حقیقی 430
- مفهوم حصر 433
- مفهوم استثناء 433
- مفهوم غایت 435
- مفهوم لقب 437
- مفهوم وصف 438
- مفهوم مردّد 438
- مفهوم موافق 438
- مقدّمات تولیدیه 439
- مقدّمات حکمت 439
- مقدّمات دلیل انسداد 441
- اشاره 441
- مقدّمه 441
- مقدّمۀ سبب 444
- مقدّمۀ شرط 444
- مقدّمۀ شرعی 445
- مقدّمۀ صحّت 445
- مقدّمۀ عبادی 446
- مقدّمۀ عدم مانع 447
- مقدّمۀ عقلی 447
- مقدّمۀ متأخّر 448
- مقدّمۀ علم 448
- مقدّمۀ غیر موصل 448
- مقدّمۀ مفوّته 449
- مقدّمۀ معدّ 449
- مقدّمۀ متقدّم 449
- مقدّمۀ مقارن 450
- مقدّمۀ موصل 450
- مقدّمۀ واجب 451
- مقرّر 453
- مقدّمۀ وجود 453
- مقدّمۀ وجوب 453
- ملاکات احکام 454
- مقید 454
- ملاک اقتضایی 454
- ملازمه بین حکم شرع و عقل 454
- ملکه 455
- مَناط 455
- منجّز 455
- مناسب 455
- موافقت و مخالفت 456
- موافقت قطعی عملی 456
- منطوق 456
- موافقت احتمالی عملی 456
- موافقت قطعی التزامی 456
- موافقت احتمالی التزامی 456
- موضوع 458
- اشاره 458
- موضوع مستنبط 459
- موضوع علم اصول 459
- اشاره 460
- نسخ 460
- نسخ وجوب 462
- نصّ اهل لغت 463
- نصّ 463
- اشاره 463
- نظر 464
- نَعت 465
- نفس الامر 465
- نفی حکم به لسان موضوع 466
- نَفل 466
- اشاره 467
- نهی ارشادی 469
- نهی در عبادت 470
- نهی تنزیهی 470
- نهی تحریمی 470
- نهی در معامله 470
- اشاره 471
- نهی نفسی 471
- نهی غیری 471
- واجب 471
- واجب تخییری 472
- واجب تبعی 472
- واجب تعیینی 473
- واجب توصّلی 473
- واجب تعبّدی 473
- واجب کفایی 474
- واجب مضیق 474
- واجب غیری 474
- واجب مشروط 474
- واجب مطلق 475
- واجب معلّق 475
- واجب موسّع 476
- واجب منجّز 476
- واجب نفسی 476
- واجب موقّت 476
- واجب مقید 476
- واسطه در عروض 477
- واضع 477
- وجوب 478
- وحدت مطلوب و تعدّد مطلوب 480
- وجود محمولی 480
- وجود نعتی 480
- ورود 481
- وصف 482
- اشاره 483
- وضع 483
- وضع تخصّصی 485
- وضع تخصیصی 486
- وضع جزئی 486
- وضع شخصی 486
- وضع عینی 486
- وضع تعیینی 486
- وضع تعینی 486
- وضع مرکّبات 487
- وضع نوعی 487
- یقین استقرائی 489
- یقین 489
- اشاره 489
- یقین منطقی و یقین اصولی 489
- هل مرکّبه 489
علّت ممکن است کسی قائل به اصل اباحه باشد ولی در عین حال،اصل احتیاط را اختیار کند و به عکس.2.در اصل اباحه،بحث راجع به جواز بهره برداری و انتفاع از اشیاء خارجی به عنوان تصرّف در ملک خداوند است و در اصل برائت،بحث از ترخیص در فعل مکلّف از این جهت که فعل اوست می باشد،هر چند این فعل به اشیاء خارجی هم مرتبط نباشد.3.در اصل اباحه،حکم اشیاء با قطع نظر از بیان شرع مورد بحث است،اما اصل برائت،ناظر به حکم اشیاء با ملاحظۀ بیان شرع است. (1)
اصل اباحۀ شرعی
به عنوان«اباحه»و«اباحۀ شرعی»رجوع شود.
اصل اباحۀ عقلی
به عنوان«اباحه»و«اباحۀ عقلی»رجوع شود.
اصل اجتهادی
«اصل اجتهادی»یا«دلیل اجتهادی»در مقابل دلیل فقاهتی قرار دارد و عبارت است از دلیلی که برای استخراج احکام واقعی مورد استناد قرار می گیرد.ادلّۀ اجتهادی عبارتند از قرآن،سنّت،اجماع و عقل.به عنوان«اصول فقاهتی»و«اصل عملی»رجوع شود.
اصل احتیاط
-2
«اصل احتیاط»یکی از اصول عملی است که برای تعیین وظیفۀ فعلی مکلّفی که دچار تردید در مصداق مکلّف به است،جعل شده و آن را«اصل اشتغال»یا«قاعدۀ اشتغال»نیز می گویند.اصل احتیاط عبارت است از حکم عقل یا شرع به لزوم انجام دادن یا ترک نمودن همۀ احتمالات تکلیف در جایی که ترک نمودن یا انجام دادن همۀ اطراف و احتمالات،ضرر اخروی احتمالی را به دنبال داشته باشد.و انجام دادن یا ترک همه
1- (1) .فوائد الاصول:329/3.
2- (2) .الرّسائل:90؛الکفایه:208/2؛فوائد الاصول:4/4؛تهذیب الاصول سبزواری:174/2؛الاصول العامّه:521.495؛اصطلاحات الاصول:42.