- سخن ناشر 1
- کاربرد اصطلاح در علوم 3
- اصطلاحات علم اصول 4
- اباحۀ اخص 8
- اشاره 8
- اباحۀ اضطراری 8
- اباحۀ اعم 9
- اباحۀ ظاهری 9
- اباحۀ اقتضایی 9
- اباحۀ شرعی 9
- اباحۀ عقلی 10
- اباحۀ غیر اقتضایی 10
- اباحۀ واقعی 10
- ابتلا و عدم ابتلا 10
- اتّصال زمان شک به زمان یقین 13
- اثبات و ثبوت 13
- اثر شرعی 14
- اجتماع امر و نهی 14
- اشاره 16
- اجتهاد 16
- اجتهاد تجزّئی 21
- اجتهاد خاص 21
- اجتهاد در عصر ائمه علیهم السلام 21
- اجزاء در اصول با کشف خلاف ظنّی 22
- اجتهاد عام 22
- اجزاء در اصول با کشف خلاف قطعی 23
- اجزاء در امارات با کشف خلاف قطعی 24
- اجزاء در تبدّل قطع 24
- اجزاء 24
- اشاره 24
- اجزاء در امارات با کشف خلاف ظنّی 24
- اجزای مأموربه امر واقعی ثانوی 26
- اشاره 27
- اجماع 27
- اجماع بسیط 29
- اجماع تشرّفی 30
- اجماع حدسی 30
- اجماع دخولی 30
- اجماع عملی 31
- اجماع سکوتی 31
- اجماع لطفی 32
- اجماع کشفی 32
- اجماع لبّی 32
- اجماع محصّل 33
- اجماع مرکّب 33
- اجماع مدرکی 33
- اجمال 34
- اشاره 34
- اجماع منقول 34
- اجمال مخصّص لبّی 35
- اجمال مخصّص لفظی 36
- اجمال نصّ 36
- احترازی بودن قیود 37
- اشاره 38
- احتمال و محتمل 38
- احتیاط 38
- احتیاط شرعی 39
- احتیاط عقلی 40
- اخباریین 42
- اختیار 44
- اشاره 45
- اراده 45
- اراده استعمالی 46
- ارادۀ انشایی 47
- ارادۀ تفهیمی 47
- ارادۀ تکوینی 47
- ارادۀ تشریعی 47
- ارادۀ الهی 47
- ارادۀ فعلی 48
- ارادۀ حقیقی 48
- استثنا 49
- استحباب 50
- استحسان 50
- اشاره 52
- استصحاب 52
- استصحاب استقبالی 56
- استصحاب تنجیزی 57
- استصحاب حال شرع 58
- استصحاب حال عقل 58
- استصحاب جزئی 58
- استصحاب حکم مخصّص در عموم زمانی 59
- استصحاب در امور تدریجی 60
- استصحاب در اطراف علم اجمالی 60
- استصحاب حکمی 60
- استصحاب در شبهۀ حکمی 61
- استصحاب در زمانیات 61
- استصحاب در شبهۀ موضوعی 62
- استصحاب سببی 62
- استصحاب صحّت هنگام شک در مانع 63
- استصحاب کلّی 64
- استصحاب عدمی 64
- استصحاب قهقرایی 64
- استصحاب مسبّبی 66
- استصحاب وجودی 66
- استصحاب موضوعی 66
- استعمال حقیقی 67
- اشاره 67
- استعمال 67
- استلزامات عقلی 68
- استعمال مجازی 68
- اشاره 69
- اشتراک 69
- اسم جنس 69
- اشتراک لفظی 70
- اشتراک معنوی 70
- اصل اباحه 71
- اشاره 71
- اصل اجتهادی 73
- اصل احتیاط 73
- اصل اباحۀ عقلی 73
- اصل اباحۀ شرعی 73
- اصل اشتغال 74
- اصل اطلاق 74
- اصل برائت 75
- اصل تأخّر حادث 75
- اصل تخییر 76
- اصل تطابق 78
- اصل تنزیلی 79
- اصل ثبات 79
- اصل حسّ 80
- اصل صحّت 82
- اصل حلیت 82
- اصل شرعی 82
- اصل حقیقت 82
- اصل طهارت 84
- اصل ظهور 85
- اصل عدم 86
- اصل عدم استخدام 86
- اشاره 86
- اصل عدم اشتراک 88
- اصل عدم اضمار 88
- اصل عدم اعتبار ظنّ 88
- اصل عدم تزکیه 88
- اصل عدم تقدیر 89
- اصل عدم قرینه 89
- اصل عدم نقل 90
- اصل عملی 90
- اصل عقلی 90
- اصل عموم 92
- اصل غیر محرز 93
- اصل غیر تنزیلی 93
- اصل لفظی 93
- اصل غیر مثبت 93
- اصل مثبت 94
- اصل نفی 97
- اصل موضوعی 97
- اصل وقف 98
- اصول فقه 98
- اصول فقاهتی 98
- اصول مؤمَّنه 100
- اطّراد 101
- اطلاق 102
- اشاره 102
- اطلاق بدلی 105
- اطلاق شمولی 105
- اطمینان 106
- اعتبار 106
- اقتضا 109
- اقلّ و اکثر 109
- اشاره 109
- اماره 111
- اقلّ و اکثر استقلالی 111
- اشاره 111
- اقلّ و اکثر ارتباطی 111
- امارۀ موضوعی 112
- اشاره 112
- امارۀ حکمی 112
- امتثال 112
- امثتال ظنّی 113
- امتثال احتمالی 113
- امتناع 114
- امتثال علمی تفصیلی 114
- امر 115
- اشاره 115
- امر ارشادی 118
- امر به امر 119
- امر بعد از حَظر 119
- امر به شیء مقتضی نهی از ضدّ آن هست یا خیر؟ 120
- امر تعیینی 122
- امر تخییری 122
- امر تعبّدی 122
- امر غیری 123
- امر کفایی 123
- امر عینی 123
- امر ثانوی ظاهری 123
- امر مولوی 123
- امر ثانوی اضطراری 123
- اشاره 124
- امر واقعی 124
- امکان 124
- امکان اخصّ 126
- امکان استعدادی 127
- امکان عام 127
- امکان وقوعی 127
- امکان تعبّد به ظنّ 127
- امکان خاص 127
- اشاره 127
- انحلال 127
- امکان استقبالی 127
- اشاره 130
- انحلال حکم وضعی 130
- انحلال حکمی 130
- انحلال حکم تکلیفی 130
- انحلال حقیقی 130
- انسداد 130
- انسداد حکومتی 132
- انسداد کبیر 133
- انسداد کشفی 133
- انسدادی 133
- انصراف 133
- انفتاحی 134
- انفتاح 134
- انقلاب نسبت 134
- ایجاب 135
- انقیاد 135
- اشاره 136
- برائت شرعی 136
- بالجمله و فی الجمله 136
- برائت اصلی 136
- برائت 136
- برائت عقلی 138
- اشاره 139
- بنای عقلا 141
- برهان لمّی 141
- برهان انّی 141
- بسیط بودن مشتق 141
- تأخیر بیان از وقت حاجت 142
- تأخیر بیان از وقت خطاب 142
- تبادر 143
- تجرّی 143
- تجزّی 145
- تحقیق مناط 145
- تخصّص 146
- تخریج مناط 146
- تخصیص 147
- تخطئه 147
- اشاره 150
- تخییر بین اقلّ و اکثر 150
- تخییر شرعی 151
- تخییر عقلی 151
- تداخل اسباب و مسبّبات 152
- تراخی 154
- تراجیح 154
- ترادف 155
- ترتّب 155
- تزاحم 161
- اشاره 161
- ترک استکشاف 161
- تزاحم در مستحبّات 163
- تسلسل 164
- تسامح در ادلّۀ سنن 164
- اشاره 166
- تصویب 166
- اشاره 166
- تصویب اشعری 166
- تصویب معتزلی 166
- تشریع عملی 166
- تعارض 167
- تعادل و تراجیح 167
- تعبّدی 172
- تعلیق حکم بر وصف مشعر علیت است ؟ 174
- تعدّد مطلوب 174
- تعیینی و تعینی 174
- تقلید 175
- تقابل بین اطلاق و تقیید 175
- تقیه مداراتی 184
- اشاره 184
- تقیه 184
- تکرار 184
- تقیید 184
- تناقض 185
- تمثیل 185
- تنجیز و تعذیر 185
- تنقیح مناط 186
- تنجیز و تعلیق 186
- اشاره 187
- تواتر 187
- تواتر لفظی 188
- تواتر اجمالی 188
- تواتر معنوی 188
- جامع عرضی 189
- جامع ذاتی 189
- جامع انتزاعی 189
- جزء 190
- اشاره 190
- جزء خارجی 190
- جزء ذهنی 190
- جعل مرکّب 191
- جمع عرفی 191
- جمع دلالی 191
- جعل بسیط 191
- جمع تبرّعی 191
- جمع مقبول 192
- الجمع مهما امکن اولی من الطّرح 192
- جمع موضوعی 192
- جمع محمولی 192
- حاظر و مبیح 195
- حجّت 195
- حجیت اصولی 196
- حجیت ذاتی 196
- اشاره 197
- حرمت ذاتی 197
- حرمت 197
- حُسن و قبح عقلی 198
- حقیقت شرعیه 206
- حقیقت متشرّعه 207
- حقیقت و مجاز 207
- اشاره 210
- حکم 210
- حکم اقتضایی 216
- حکم ارشادی 216
- حکم امضایی 216
- حکم تأسیسی 217
- حکم اوّلی 217
- حکم تکلیفی 217
- حکم تنجیزی 217
- حکم ثانوی 217
- حکم ظاهری 218
- حکم فعلی 218
- حکم شأنی 218
- حکم شرعی 218
- حکم عدمی 218
- حکم واقعی ثانوی 219
- حکم وضعی 219
- حکمت 219
- حکم واقعی اوّلی 219
- حکم مولوی 219
- اشاره 219
- حکمت الهی 220
- حکومت 220
- اشاره 220
- حکومت ظاهری 222
- حکومت عرفی 222
- حمل ذاتی اوّلی 223
- حمل 223
- حمل شایع صناعی 223
- اشاره 223
- حیثیت تعلیلیه 224
- حیثیت اطلاقیه 224
- خاص 225
- خبر 225
- حیثیت تقییدیه 225
- اشاره 225
- خبر عزیز 231
- خبر حدسی 231
- خبر حسّی 231
- خبر صحیح 231
- خبر ضعیف 231
- خبر حسن 231
- خبر متواتر 232
- خبر موثوق 232
- خبر متواتر اجمالی 232
- خبر متواتر معنوی 232
- خبر موثّق 232
- خبر مستفیض 232
- خبر متواتر لفظی 232
- دفع مفسده مقدّم بر جلب منفعت 233
- خرق اجماع 233
- خطاب های شفاهی 233
- اشاره 234
- دلالت استعمالی 234
- دلالت اقتضا 235
- دلالت التزامی 236
- دلالت تصدیقی 236
- دلالت ترک 236
- دلات ایماء 236
- دلالت انّی 236
- دلالت تضّمنی 237
- دلالت تفهیمی 237
- دلالت تقریر 237
- دلالت تصوّری 237
- دلالت تنبیه 238
- دلالت طبعی 238
- دلالت جدّی 238
- دلالت سکوت 238
- دلالت فعل 239
- دلالت عقلی 239
- دلالت لمّی 240
- دلالت قول 240
- دلالت مطابقی 240
- دلیل 241
- دلالت وضعی 241
- دلالت منطوق 241
- اشاره 241
- دلیل امضایی 242
- دلیل الخطاب 242
- دلیل اجتهادی 242
- دلیل انّی 243
- دلیل عقلی 243
- دلیل لبّی 243
- دلیل شرعی 243
- دلیل تأسیسی 243
- دلیل فقاهتی 243
- دلیل نقلی 244
- دلیل لفظی 244
- دلیل محرز 244
- دور 244
- دوام نسبت 244
- دلیل لمّی 244
- دوران امر بین تخصیص و نسخ 245
- دوران امر بین اقلّ و اکثر ارتباطی 245
- دوران امر بین جزئیت،شرطیت و مانعیت 245
- دوران امر بین اقلّ و اکثر استقلالی 245
- دوران امر بین متباینین 246
- دوران امر بین محذورین 246
- ذات 246
- دون اثباطه خرط القتاد 246
- ذاتی و عرضی 247
- رافع و مانع 248
- ذهن 248
- رخصت و عزیمت 249
- سبب 251
- رفع و دفع 251
- سبر و تقسیم 253
- سدّ ذرایع و فتح ذرایع 254
- سنّت 256
- سیرۀ عقلا 260
- اشاره 260
- سیره 260
- سیرۀ متشرّعه 260
- شبهۀ بدوی 261
- اشاره 261
- شبهۀ ابن قبّه 261
- شبهۀ حکمی 262
- شبهۀ تحریمی 262
- شبهۀ کعبی 263
- شبهۀ محصور 264
- شبهۀ مقرون به علم اجمالی 264
- شبهۀ مفهومی 264
- شبهۀ مصداقی 264
- شبهۀ وجوبی 265
- شرایط جعل و مجعول 265
- شبهۀ موضوعی 265
- اشاره 265
- شرط 265
- شرط ترتّب 266
- شرط اتّصاف 266
- شرط متقدّم،متأخّر و مقارن 266
- شک بین جزئیت و مانعیت 267
- اشاره 267
- شرع 267
- شک 267
- شک در تکلیف 268
- شک در رافع 268
- شک در حجیت 268
- شک در مقتضی 269
- شک در مکلّفٌ به 269
- شک در محصّل 269
- شک ساری 269
- شک سببی 270
- شک مسبّبی 270
- شک طاری 270
- شهرت روایی 271
- شهرت 271
- اشاره 271
- شهرت عملی 272
- صحّت حمل 272
- شهرت فتوایی 272
- صحیح و اعم 273
- صدق در قضایای حملی 277
- اشاره 278
- ضدّ 278
- ضرر و ضرار 279
- طریقۀ عقلا 279
- ضدّ عام 279
- ظاهر 279
- طلب و اراده 279
- طریقیت 279
- ظنّ 282
- اشاره 282
- ظنّ اطمینانی 283
- ظنّ خاص 283
- ظنّ ممنوع 284
- ظنّ غالب 284
- ظنّ طریقی 284
- ظنّ قوی 284
- ظنّ متأخّم به علم 284
- ظنّ مطلق 284
- ظنّ مانع 284
- ظنّ موضوعی 285
- ظنّی الدّلالت 285
- ظواهر الفاظ 285
- ظنّ نوعی 285
- اشاره 286
- ظهور اقتضائی 286
- ظهور تصدیقی 286
- عام اصولی 287
- ظهور موضوعی 287
- ظهور تضمّنی 287
- عام استغراقی 287
- ظهور ذاتی 287
- عام مجموعی 288
- عام افرادی 288
- عام بدلی 288
- عام و خاص 288
- عام و خاص من وجه 292
- عدالت 292
- عدم ازلی 293
- عدم ابتلا 293
- عدم الدّلیل دلیل العدم 294
- عدم اطّراد 294
- عدم القول بالفصل 295
- عدم صحّت حمل 296
- عدم صحّت سلب 296
- عدم و ملکه 296
- عدم محمولی 296
- عرض ذاتی 297
- اشاره 297
- عَرَض غریب 297
- عدم وصفی 297
- عرض و عرضی 297
- عَرَض 297
- عُرف 298
- اشاره 298
- عرف خاص 301
- عرف فاسد 302
- عرف عام 302
- عرف قولی 302
- عرف عملی 302
- عصمت 303
- عصیان 303
- عزیمت 303
- اشاره 304
- عقل عملی 307
- عقلیات غیر مستقل 307
- عقل نظری 307
- علّت 307
- عقلیات مستقل 307
- علّت و حکمت 310
- اشاره 311
- علم اجمالی 313
- علم تفصیلی 314
- علم فقه 314
- علم اجمالی در تدریجیات 314
- علم اصول فقه 314
- عموم استغراقی 314
- اشاره 314
- عموم 314
- عموم سیاقی 315
- عموم زمانی 315
- عموم فوقانی 315
- غایت 316
- عموم و خصوص 316
- عموم و خصوص من وجه 316
- عموم و خصوص مطلق 316
- فتح ذرایع 317
- غیر مستقلاّت عقلی 317
- فحوی الخطاب 317
- فقه 318
- فور و تراخی 319
- فقیه 319
- قاصر 320
- قاطع و مانع 321
- اشاره 322
- قاعدۀ استصحاب 323
- قاعدۀ استطاعت 323
- قاعدۀ اصولی 324
- قاعدۀ تجاوز و فراغ 324
- قاعدۀ الجمع مهما امکن اولی من الطّرح 324
- قاعدۀ تحسین و تقبیح عقلی 328
- قاعدۀ تسامح در ادلّۀ سنن 328
- قاعدۀ ترجیح بلا مرجّح 328
- قاعده تعیین 329
- قاعدۀ تقیه 329
- قاعدۀ قبح عقاب بلا بیان 335
- قاعدۀ فقهی 335
- قاعدۀ صحّت 335
- قاعده فراغ 335
- قاعدۀ طهارت 335
- قاعدۀ لاضرر و لاضرار 338
- قاعده لطف 343
- قاعدۀ ما لایدرک کلّه لایترک کلّه 345
- قاعدۀ مقتضی و مانع 345
- قاعدۀ ملازمه 346
- قاعدۀ میسور 348
- قاعدۀ نفی عُسر و حرج 349
- قاعدۀ ید 353
- قاعدۀ یقین 356
- قبح فعلی و قبح فاعلی 358
- قُبح عقاب بلابیان 358
- قدرت تکوینی به معنی اعم 359
- قرآن 360
- قرینۀ حالیه 364
- اشاره 364
- قرینه 364
- قرینۀ عرفی 365
- قرینۀ لفظی 365
- قرینۀ لبّی 365
- قرینۀ غیرلفظی 365
- قرینۀ عقلی 365
- قرینۀ مقالیه 366
- قصد وجه 366
- قرینۀ منفصل 366
- اشاره 367
- قضیۀ خارجیه 367
- اشاره 367
- قطع 367
- قضیۀ حقیقیه 367
- قطع اجمالی 373
- قطع تفصیلی 373
- قطع تعبّدی 373
- قطع شخصی 373
- قطع طریقی 374
- قطع موضوعی طریقی 374
- قطع موضوعی 374
- قطع قطّاع 374
- قطع عرفی 374
- قطع موضوعی وصفی 375
- قطع نوعی 375
- قطع واقعی 375
- قَلب 376
- القول بعدم الفصل 377
- قول لُغوی 377
- اشاره 379
- قیاس 379
- قیاس ادنی 382
- قیاس اخاله 382
- قیاس اصولی 383
- قیاس جلی 383
- قیاس خفی 383
- قیاس اولویت 383
- قیاس مستنبط العلّه 384
- قیام اصول مقام قطع 384
- قیاس علّت 384
- قیاس مصرّح العلّه 384
- قیاس منصوص العلّه 384
- قیام اماره مقام قطع موضوعی صفتی 385
- قیام اماره مقام قطع موضوعی طریقی 385
- کان تامّه و ناقصه 385
- کشف 387
- کلّ 389
- کُفر 389
- کشف انسدادی 389
- کلّی 390
- کلام 390
- اشاره 390
- کلّما حکم به العقل حکم به الشّرع 390
- کلّما حکم به الشّرع حکم به العقل 390
- کلّی منطقی 391
- کلّی طبیعی 391
- کلّی عقلی 391
- کنایه 393
- کَون 394
- کِیف 394
- لای نفی جنس 395
- لحن الخطاب 396
- لزوم بین و غیر بین 396
- لُبّ 396
- لغت 397
- لمّی 397
- مادّه 398
- اشاره 399
- ماهیت لا به شرط قسمی 399
- ماهیت 399
- مانع شرعی 399
- ماهیت مخلوطه 400
- ماهیت مطلقه 400
- ماهیت مهمله 400
- ماهیت مجرّده 400
- ماهیت لا به شرط مقسمی 400
- اشاره 401
- مبادی تصوّریه 401
- مبادی عالیه 401
- مبادی احکامیه 401
- مبادی تصدیقیه 401
- مُبیح 402
- متأخّری متأخّرین 402
- متجرّی 402
- متأخّرین 402
- متشابه 403
- متشرّعه 403
- مترادف 403
- متواتر 404
- متعلّق احکام 404
- اشاره 405
- مجاری اصول 405
- مثبتات اماره و اصل 405
- مَجاز 405
- مجاز به زیاده و نقصان 406
- مجاز عقلی 406
- مَجاز لغوی 407
- مجاز مشهور 407
- مجهول 408
- محمول بالضّمیمه 409
- مخالفت احتمالی عملی 410
- مخالفت قطعی عملی 410
- مخالفت قطعی التزامی 410
- اشاره 411
- مخصّص قطعی الدّلالت 412
- مخصّص عقلی 412
- مخصِّص لُبّی 413
- مخصّص متّصل لُبّی 414
- مخصِّص مبین 414
- مخصِّص لفظی 414
- مخصّص متّصل 414
- مخصّص متّصل لفظی 415
- مخصّص مجمل 415
- مخصّص منفصل 416
- مخصّص منفصل لُبّی 416
- مراتب حکم 417
- مخطّئه 417
- مرّه و تکرار 418
- مُرجِّح 418
- مسئلۀ اصولی 419
- مستقلّات عقلیه 419
- مسئلۀ فقهی 419
- مستحب 419
- مسقطات تکلیف 420
- مسلّمات 420
- مشهور 421
- مشترک 421
- مصالح مرسله 422
- مصلحت 426
- مضیق 428
- مطلق 428
- معقولات اوّلیه 429
- مظنونات 429
- معقولات ثانویه 429
- اشاره 430
- مفهوم 430
- مفاهیم انتزاعی 430
- مفاهیم حقیقی 430
- مفاهیم اعتباری 430
- مفهوم حصر 433
- مفهوم استثناء 433
- مفهوم غایت 435
- مفهوم لقب 437
- مفهوم وصف 438
- مفهوم مردّد 438
- مفهوم موافق 438
- مقدّمات حکمت 439
- مقدّمات تولیدیه 439
- مقدّمه 441
- مقدّمات دلیل انسداد 441
- اشاره 441
- مقدّمۀ شرط 444
- مقدّمۀ سبب 444
- مقدّمۀ شرعی 445
- مقدّمۀ صحّت 445
- مقدّمۀ عبادی 446
- مقدّمۀ عقلی 447
- مقدّمۀ عدم مانع 447
- مقدّمۀ علم 448
- مقدّمۀ متأخّر 448
- مقدّمۀ غیر موصل 448
- مقدّمۀ معدّ 449
- مقدّمۀ مفوّته 449
- مقدّمۀ متقدّم 449
- مقدّمۀ مقارن 450
- مقدّمۀ موصل 450
- مقدّمۀ واجب 451
- مقرّر 453
- مقدّمۀ وجوب 453
- مقدّمۀ وجود 453
- ملاک اقتضایی 454
- ملازمه بین حکم شرع و عقل 454
- ملاکات احکام 454
- مقید 454
- منجّز 455
- ملکه 455
- مَناط 455
- مناسب 455
- موافقت و مخالفت 456
- موافقت احتمالی عملی 456
- موافقت احتمالی التزامی 456
- منطوق 456
- موافقت قطعی التزامی 456
- موافقت قطعی عملی 456
- اشاره 458
- موضوع 458
- موضوع مستنبط 459
- موضوع علم اصول 459
- اشاره 460
- نسخ 460
- نسخ وجوب 462
- نصّ اهل لغت 463
- نصّ 463
- اشاره 463
- نظر 464
- نفس الامر 465
- نَعت 465
- نَفل 466
- نفی حکم به لسان موضوع 466
- اشاره 467
- نهی ارشادی 469
- نهی تنزیهی 470
- نهی در عبادت 470
- نهی در معامله 470
- نهی تحریمی 470
- واجب 471
- اشاره 471
- نهی غیری 471
- نهی نفسی 471
- واجب تبعی 472
- واجب تخییری 472
- واجب توصّلی 473
- واجب تعیینی 473
- واجب تعبّدی 473
- واجب غیری 474
- واجب مضیق 474
- واجب کفایی 474
- واجب مشروط 474
- واجب معلّق 475
- واجب مطلق 475
- واجب منجّز 476
- واجب موسّع 476
- واجب نفسی 476
- واجب موقّت 476
- واجب مقید 476
- واسطه در عروض 477
- واضع 477
- وجوب 478
- وجود نعتی 480
- وحدت مطلوب و تعدّد مطلوب 480
- وجود محمولی 480
- ورود 481
- وصف 482
- اشاره 483
- وضع 483
- وضع تخصّصی 485
- وضع تخصیصی 486
- وضع جزئی 486
- وضع شخصی 486
- وضع تعیینی 486
- وضع تعینی 486
- وضع عینی 486
- وضع نوعی 487
- وضع مرکّبات 487
- اشاره 489
- هل مرکّبه 489
- یقین 489
- یقین منطقی و یقین اصولی 489
- یقین استقرائی 489
مقید به نقدی بودن و خواندن آن با لفظ عربی و...است؟در این صورت،با اجرای اصل اطلاق،این قبیل قیدها را منتفی دانسته و بیع نسیه ای و غیر عربی را نیز جایز و مشروع می داند.به عنوان«اطلاق»رجوع شود.
اصل برائت
-1
«اصل برائت»یکی از اصول عملی است در مقابل«اصول لفظی»و مورد آن جایی است که اصل تکلیف مورد تردید قرار گرفته باشد.اگر انسان در حکمی شرعی تردید کند و پس از مراجعه به ادلّۀ احکام،دلیلی بر آن تکلیف پیدا نشود،اصل برائت تکلیف را منتفی می داند.پس موضوع اصل برائت،تکلیف مشکوک است و محمول آن،اباحه و جواز ترک یا انجام دادن آن فعل.مثلاً انسان شک می کند که آیا هنگام دیدن هلال،دعا واجب است یا نه؟در منابع ادلّۀ احکام نیز دلیلی بر وجوب دعا نمی یابد.به استناد اصل برائت،دعا واجب نیست.
برائت دو قسم است:1.برائت عقلی:حکم عقل به برائت از تکلیف و در امان بودن از مؤاخذه و عقاب را«برائت عقلی»گویند.
-دلیل اعتبار برائت عقلی:دلیل برائت عقلی قاعده«قبح عقاب بلا بیان»است.توضیح:به مقتضای این قاعده،عقل حکم می کند که اگر در موردی مشکوک،حکم و بیان الزام آوری از سوی شارع نرسیده باشد،ترک یا انجام دادن آن مؤاخذه و مجازات نخواهد داشت.به عنوان«قاعدۀ قبح عقاب بلا بیان»و«برائت عقلی»رجوع شود.2.برائت شرعی:حکم شارع به برائت از تکلیف و عدم لزوم احتیاط را«برائت شرعی»گویند.به عنوان«برائت شرعی»رجوع شود.
اصل تأخّر حادث
-2
اصل«تأخّر حادث»شبیه استصحاب عدمی است.شک در حادث شدن هر چیزی چند
1- (1) .الرّسائل:192؛الکفایه:167/2؛تقریرات مجدّد شیرازی:5/4؛تهذیب الاصول:206/2؛حقایق الاصول:224/2؛نهایه الافکار:201/3؛نهایه الاصول:536؛علم اصول الفقه:256؛الاصول العامّه:513.481؛اصطلاحات الاصول:46؛تهذیب الاصول سبزواری:162/2؛اصول الاستنباط:209.
2- (2) .تهذیب الاصول سبزواری:278/2؛علم اصول الفقه:383؛اصول الاستنباط:284.