- سخن ناشر 1
- کاربرد اصطلاح در علوم 3
- اصطلاحات علم اصول 4
- اشاره 8
- اباحۀ اخص 8
- اباحۀ اضطراری 8
- اباحۀ شرعی 9
- اباحۀ اقتضایی 9
- اباحۀ ظاهری 9
- اباحۀ اعم 9
- اباحۀ عقلی 10
- اباحۀ غیر اقتضایی 10
- اباحۀ واقعی 10
- ابتلا و عدم ابتلا 10
- اتّصال زمان شک به زمان یقین 13
- اثبات و ثبوت 13
- اثر شرعی 14
- اجتماع امر و نهی 14
- اشاره 16
- اجتهاد 16
- اجتهاد تجزّئی 21
- اجتهاد خاص 21
- اجتهاد در عصر ائمه علیهم السلام 21
- اجزاء در اصول با کشف خلاف ظنّی 22
- اجتهاد عام 22
- اجزاء در اصول با کشف خلاف قطعی 23
- اشاره 24
- اجزاء 24
- اجزاء در امارات با کشف خلاف ظنّی 24
- اجزاء در امارات با کشف خلاف قطعی 24
- اجزاء در تبدّل قطع 24
- اجزای مأموربه امر واقعی ثانوی 26
- اجماع 27
- اشاره 27
- اجماع بسیط 29
- اجماع دخولی 30
- اجماع تشرّفی 30
- اجماع حدسی 30
- اجماع عملی 31
- اجماع سکوتی 31
- اجماع لطفی 32
- اجماع لبّی 32
- اجماع کشفی 32
- اجماع مدرکی 33
- اجماع مرکّب 33
- اجماع محصّل 33
- اجمال 34
- اشاره 34
- اجماع منقول 34
- اجمال مخصّص لبّی 35
- اجمال نصّ 36
- اجمال مخصّص لفظی 36
- احترازی بودن قیود 37
- اشاره 38
- احتمال و محتمل 38
- احتیاط 38
- احتیاط شرعی 39
- احتیاط عقلی 40
- اخباریین 42
- اختیار 44
- اشاره 45
- اراده 45
- اراده استعمالی 46
- ارادۀ تفهیمی 47
- ارادۀ تکوینی 47
- ارادۀ تشریعی 47
- ارادۀ الهی 47
- ارادۀ انشایی 47
- ارادۀ فعلی 48
- ارادۀ حقیقی 48
- استثنا 49
- استحباب 50
- استحسان 50
- اشاره 52
- استصحاب 52
- استصحاب استقبالی 56
- استصحاب تنجیزی 57
- استصحاب حال شرع 58
- استصحاب حال عقل 58
- استصحاب جزئی 58
- استصحاب حکم مخصّص در عموم زمانی 59
- استصحاب در امور تدریجی 60
- استصحاب در اطراف علم اجمالی 60
- استصحاب حکمی 60
- استصحاب در شبهۀ حکمی 61
- استصحاب در زمانیات 61
- استصحاب سببی 62
- استصحاب در شبهۀ موضوعی 62
- استصحاب صحّت هنگام شک در مانع 63
- استصحاب کلّی 64
- استصحاب عدمی 64
- استصحاب قهقرایی 64
- استصحاب وجودی 66
- استصحاب مسبّبی 66
- استصحاب موضوعی 66
- اشاره 67
- استعمال حقیقی 67
- استعمال 67
- استعمال مجازی 68
- استلزامات عقلی 68
- اشاره 69
- اسم جنس 69
- اشتراک 69
- اشتراک لفظی 70
- اشتراک معنوی 70
- اصل اباحه 71
- اشاره 71
- اصل اجتهادی 73
- اصل احتیاط 73
- اصل اباحۀ عقلی 73
- اصل اباحۀ شرعی 73
- اصل اشتغال 74
- اصل اطلاق 74
- اصل برائت 75
- اصل تأخّر حادث 75
- اصل تخییر 76
- اصل تطابق 78
- اصل تنزیلی 79
- اصل ثبات 79
- اصل حسّ 80
- اصل صحّت 82
- اصل حلیت 82
- اصل شرعی 82
- اصل حقیقت 82
- اصل طهارت 84
- اصل ظهور 85
- اصل عدم 86
- اصل عدم استخدام 86
- اشاره 86
- اصل عدم اعتبار ظنّ 88
- اصل عدم تزکیه 88
- اصل عدم اضمار 88
- اصل عدم اشتراک 88
- اصل عدم قرینه 89
- اصل عدم تقدیر 89
- اصل عقلی 90
- اصل عدم نقل 90
- اصل عملی 90
- اصل عموم 92
- اصل غیر تنزیلی 93
- اصل غیر محرز 93
- اصل لفظی 93
- اصل غیر مثبت 93
- اصل مثبت 94
- اصل موضوعی 97
- اصل نفی 97
- اصل وقف 98
- اصول فقه 98
- اصول فقاهتی 98
- اصول مؤمَّنه 100
- اطّراد 101
- اطلاق 102
- اشاره 102
- اطلاق شمولی 105
- اطلاق بدلی 105
- اعتبار 106
- اطمینان 106
- اشاره 109
- اقلّ و اکثر 109
- اقتضا 109
- اقلّ و اکثر ارتباطی 111
- اماره 111
- اشاره 111
- اقلّ و اکثر استقلالی 111
- امارۀ حکمی 112
- اشاره 112
- امتثال 112
- امارۀ موضوعی 112
- امتثال احتمالی 113
- امثتال ظنّی 113
- امتناع 114
- امتثال علمی تفصیلی 114
- امر 115
- اشاره 115
- امر ارشادی 118
- امر به امر 119
- امر بعد از حَظر 119
- امر به شیء مقتضی نهی از ضدّ آن هست یا خیر؟ 120
- امر تعیینی 122
- امر تخییری 122
- امر تعبّدی 122
- امر کفایی 123
- امر مولوی 123
- امر عینی 123
- امر ثانوی ظاهری 123
- امر غیری 123
- امر ثانوی اضطراری 123
- امر واقعی 124
- اشاره 124
- امکان 124
- امکان اخصّ 126
- امکان تعبّد به ظنّ 127
- امکان خاص 127
- امکان وقوعی 127
- اشاره 127
- امکان استعدادی 127
- امکان عام 127
- امکان استقبالی 127
- انحلال 127
- اشاره 130
- انحلال حقیقی 130
- انسداد 130
- انحلال حکم تکلیفی 130
- انحلال حکم وضعی 130
- انحلال حکمی 130
- انسداد حکومتی 132
- انسداد کبیر 133
- انسداد کشفی 133
- انصراف 133
- انسدادی 133
- انقلاب نسبت 134
- انفتاح 134
- انفتاحی 134
- ایجاب 135
- انقیاد 135
- برائت شرعی 136
- برائت 136
- برائت اصلی 136
- اشاره 136
- بالجمله و فی الجمله 136
- برائت عقلی 138
- اشاره 139
- بنای عقلا 141
- برهان لمّی 141
- برهان انّی 141
- بسیط بودن مشتق 141
- تأخیر بیان از وقت حاجت 142
- تأخیر بیان از وقت خطاب 142
- تبادر 143
- تجرّی 143
- تجزّی 145
- تحقیق مناط 145
- تخصّص 146
- تخریج مناط 146
- تخصیص 147
- تخطئه 147
- اشاره 150
- تخییر بین اقلّ و اکثر 150
- تخییر عقلی 151
- تخییر شرعی 151
- تداخل اسباب و مسبّبات 152
- تراخی 154
- تراجیح 154
- ترتّب 155
- ترادف 155
- تزاحم 161
- اشاره 161
- ترک استکشاف 161
- تزاحم در مستحبّات 163
- تسلسل 164
- تسامح در ادلّۀ سنن 164
- تشریع عملی 166
- تصویب معتزلی 166
- اشاره 166
- اشاره 166
- تصویب 166
- تصویب اشعری 166
- تعادل و تراجیح 167
- تعارض 167
- تعبّدی 172
- تعلیق حکم بر وصف مشعر علیت است ؟ 174
- تعیینی و تعینی 174
- تعدّد مطلوب 174
- تقلید 175
- تقابل بین اطلاق و تقیید 175
- اشاره 184
- تقیه مداراتی 184
- تقیه 184
- تکرار 184
- تقیید 184
- تمثیل 185
- تناقض 185
- تنجیز و تعذیر 185
- تنجیز و تعلیق 186
- تنقیح مناط 186
- اشاره 187
- تواتر 187
- تواتر لفظی 188
- تواتر اجمالی 188
- تواتر معنوی 188
- جامع عرضی 189
- جامع ذاتی 189
- جامع انتزاعی 189
- جزء 190
- اشاره 190
- جزء ذهنی 190
- جزء خارجی 190
- جعل مرکّب 191
- جمع دلالی 191
- جمع تبرّعی 191
- جمع عرفی 191
- جعل بسیط 191
- جمع مقبول 192
- الجمع مهما امکن اولی من الطّرح 192
- جمع محمولی 192
- جمع موضوعی 192
- حاظر و مبیح 195
- حجّت 195
- حجیت ذاتی 196
- حجیت اصولی 196
- حرمت 197
- حرمت ذاتی 197
- اشاره 197
- حُسن و قبح عقلی 198
- حقیقت شرعیه 206
- حقیقت متشرّعه 207
- حقیقت و مجاز 207
- حکم 210
- اشاره 210
- حکم ارشادی 216
- حکم اقتضایی 216
- حکم امضایی 216
- حکم اوّلی 217
- حکم تأسیسی 217
- حکم تکلیفی 217
- حکم تنجیزی 217
- حکم ثانوی 217
- حکم شرعی 218
- حکم شأنی 218
- حکم عدمی 218
- حکم ظاهری 218
- حکم فعلی 218
- حکم مولوی 219
- اشاره 219
- حکم واقعی اوّلی 219
- حکم واقعی ثانوی 219
- حکم وضعی 219
- حکمت 219
- حکمت الهی 220
- اشاره 220
- حکومت 220
- حکومت ظاهری 222
- حکومت عرفی 222
- حمل 223
- حمل ذاتی اوّلی 223
- حمل شایع صناعی 223
- اشاره 223
- حیثیت اطلاقیه 224
- حیثیت تعلیلیه 224
- خاص 225
- حیثیت تقییدیه 225
- اشاره 225
- خبر 225
- خبر حسّی 231
- خبر حدسی 231
- خبر عزیز 231
- خبر صحیح 231
- خبر ضعیف 231
- خبر حسن 231
- خبر مستفیض 232
- خبر موثوق 232
- خبر متواتر 232
- خبر متواتر اجمالی 232
- خبر متواتر لفظی 232
- خبر موثّق 232
- خبر متواتر معنوی 232
- دفع مفسده مقدّم بر جلب منفعت 233
- خرق اجماع 233
- خطاب های شفاهی 233
- اشاره 234
- دلالت استعمالی 234
- دلالت اقتضا 235
- دلالت التزامی 236
- دلالت ترک 236
- دلالت تصدیقی 236
- دلالت انّی 236
- دلات ایماء 236
- دلالت تضّمنی 237
- دلالت تفهیمی 237
- دلالت تقریر 237
- دلالت تصوّری 237
- دلالت تنبیه 238
- دلالت سکوت 238
- دلالت جدّی 238
- دلالت طبعی 238
- دلالت فعل 239
- دلالت عقلی 239
- دلالت لمّی 240
- دلالت قول 240
- دلالت مطابقی 240
- دلیل 241
- دلالت منطوق 241
- دلالت وضعی 241
- اشاره 241
- دلیل امضایی 242
- دلیل الخطاب 242
- دلیل اجتهادی 242
- دلیل عقلی 243
- دلیل لبّی 243
- دلیل انّی 243
- دلیل شرعی 243
- دلیل تأسیسی 243
- دلیل فقاهتی 243
- دلیل نقلی 244
- دلیل لفظی 244
- دلیل لمّی 244
- دور 244
- دوام نسبت 244
- دلیل محرز 244
- دوران امر بین اقلّ و اکثر ارتباطی 245
- دوران امر بین تخصیص و نسخ 245
- دوران امر بین جزئیت،شرطیت و مانعیت 245
- دوران امر بین اقلّ و اکثر استقلالی 245
- دوران امر بین متباینین 246
- دون اثباطه خرط القتاد 246
- دوران امر بین محذورین 246
- ذات 246
- ذاتی و عرضی 247
- رافع و مانع 248
- ذهن 248
- رخصت و عزیمت 249
- سبب 251
- رفع و دفع 251
- سبر و تقسیم 253
- سدّ ذرایع و فتح ذرایع 254
- سنّت 256
- سیرۀ عقلا 260
- سیره 260
- اشاره 260
- سیرۀ متشرّعه 260
- شبهۀ بدوی 261
- اشاره 261
- شبهۀ ابن قبّه 261
- شبهۀ حکمی 262
- شبهۀ تحریمی 262
- شبهۀ کعبی 263
- شبهۀ محصور 264
- شبهۀ مقرون به علم اجمالی 264
- شبهۀ مفهومی 264
- شبهۀ مصداقی 264
- شرایط جعل و مجعول 265
- شبهۀ وجوبی 265
- شرط 265
- اشاره 265
- شبهۀ موضوعی 265
- شرط ترتّب 266
- شرط متقدّم،متأخّر و مقارن 266
- شرط اتّصاف 266
- اشاره 267
- شرع 267
- شک 267
- شک بین جزئیت و مانعیت 267
- شک در تکلیف 268
- شک در حجیت 268
- شک در رافع 268
- شک ساری 269
- شک در محصّل 269
- شک در مقتضی 269
- شک در مکلّفٌ به 269
- شک مسبّبی 270
- شک طاری 270
- شک سببی 270
- اشاره 271
- شهرت روایی 271
- شهرت 271
- شهرت فتوایی 272
- صحّت حمل 272
- شهرت عملی 272
- صحیح و اعم 273
- صدق در قضایای حملی 277
- اشاره 278
- ضدّ 278
- ضرر و ضرار 279
- طریقۀ عقلا 279
- ضدّ عام 279
- طلب و اراده 279
- ظاهر 279
- طریقیت 279
- اشاره 282
- ظنّ 282
- ظنّ اطمینانی 283
- ظنّ خاص 283
- ظنّ غالب 284
- ظنّ قوی 284
- ظنّ طریقی 284
- ظنّ مانع 284
- ظنّ مطلق 284
- ظنّ متأخّم به علم 284
- ظنّ ممنوع 284
- ظنّ موضوعی 285
- ظواهر الفاظ 285
- ظنّی الدّلالت 285
- ظنّ نوعی 285
- اشاره 286
- ظهور تصدیقی 286
- ظهور اقتضائی 286
- عام اصولی 287
- ظهور تضمّنی 287
- ظهور موضوعی 287
- عام استغراقی 287
- ظهور ذاتی 287
- عام مجموعی 288
- عام افرادی 288
- عام بدلی 288
- عام و خاص 288
- عام و خاص من وجه 292
- عدالت 292
- عدم ازلی 293
- عدم ابتلا 293
- عدم الدّلیل دلیل العدم 294
- عدم اطّراد 294
- عدم القول بالفصل 295
- عدم صحّت حمل 296
- عدم صحّت سلب 296
- عدم محمولی 296
- عدم و ملکه 296
- اشاره 297
- عَرَض 297
- عَرَض غریب 297
- عدم وصفی 297
- عرض ذاتی 297
- عرض و عرضی 297
- اشاره 298
- عُرف 298
- عرف خاص 301
- عرف فاسد 302
- عرف عام 302
- عرف قولی 302
- عرف عملی 302
- عصیان 303
- عصمت 303
- عزیمت 303
- اشاره 304
- عقل عملی 307
- عقلیات غیر مستقل 307
- عقل نظری 307
- عقلیات مستقل 307
- علّت 307
- علّت و حکمت 310
- اشاره 311
- علم اجمالی 313
- علم تفصیلی 314
- علم اصول فقه 314
- علم اجمالی در تدریجیات 314
- علم فقه 314
- عموم 314
- عموم استغراقی 314
- اشاره 314
- عموم سیاقی 315
- عموم زمانی 315
- عموم فوقانی 315
- غایت 316
- عموم و خصوص من وجه 316
- عموم و خصوص 316
- عموم و خصوص مطلق 316
- فحوی الخطاب 317
- فتح ذرایع 317
- غیر مستقلاّت عقلی 317
- فقه 318
- فقیه 319
- فور و تراخی 319
- قاصر 320
- قاطع و مانع 321
- اشاره 322
- قاعدۀ استصحاب 323
- قاعدۀ استطاعت 323
- قاعدۀ تجاوز و فراغ 324
- قاعدۀ اصولی 324
- قاعدۀ الجمع مهما امکن اولی من الطّرح 324
- قاعدۀ تحسین و تقبیح عقلی 328
- قاعدۀ ترجیح بلا مرجّح 328
- قاعدۀ تسامح در ادلّۀ سنن 328
- قاعدۀ تقیه 329
- قاعده تعیین 329
- قاعدۀ قبح عقاب بلا بیان 335
- قاعدۀ فقهی 335
- قاعدۀ صحّت 335
- قاعدۀ طهارت 335
- قاعده فراغ 335
- قاعدۀ لاضرر و لاضرار 338
- قاعده لطف 343
- قاعدۀ ما لایدرک کلّه لایترک کلّه 345
- قاعدۀ مقتضی و مانع 345
- قاعدۀ ملازمه 346
- قاعدۀ میسور 348
- قاعدۀ نفی عُسر و حرج 349
- قاعدۀ ید 353
- قاعدۀ یقین 356
- قبح فعلی و قبح فاعلی 358
- قُبح عقاب بلابیان 358
- قدرت تکوینی به معنی اعم 359
- قرآن 360
- قرینه 364
- اشاره 364
- قرینۀ حالیه 364
- قرینۀ لفظی 365
- قرینۀ غیرلفظی 365
- قرینۀ عرفی 365
- قرینۀ عقلی 365
- قرینۀ لبّی 365
- قرینۀ مقالیه 366
- قرینۀ منفصل 366
- قصد وجه 366
- قضیۀ حقیقیه 367
- اشاره 367
- اشاره 367
- قطع 367
- قضیۀ خارجیه 367
- قطع تعبّدی 373
- قطع اجمالی 373
- قطع تفصیلی 373
- قطع شخصی 373
- قطع موضوعی طریقی 374
- قطع موضوعی 374
- قطع قطّاع 374
- قطع عرفی 374
- قطع طریقی 374
- قطع نوعی 375
- قطع واقعی 375
- قطع موضوعی وصفی 375
- قَلب 376
- قول لُغوی 377
- القول بعدم الفصل 377
- قیاس 379
- اشاره 379
- قیاس اخاله 382
- قیاس ادنی 382
- قیاس اصولی 383
- قیاس خفی 383
- قیاس جلی 383
- قیاس اولویت 383
- قیاس مستنبط العلّه 384
- قیاس علّت 384
- قیام اصول مقام قطع 384
- قیاس منصوص العلّه 384
- قیاس مصرّح العلّه 384
- قیام اماره مقام قطع موضوعی طریقی 385
- قیام اماره مقام قطع موضوعی صفتی 385
- کان تامّه و ناقصه 385
- کشف 387
- کلّ 389
- کُفر 389
- کشف انسدادی 389
- کلّما حکم به الشّرع حکم به العقل 390
- کلام 390
- کلّما حکم به العقل حکم به الشّرع 390
- اشاره 390
- کلّی 390
- کلّی عقلی 391
- کلّی منطقی 391
- کلّی طبیعی 391
- کنایه 393
- کِیف 394
- کَون 394
- لای نفی جنس 395
- لُبّ 396
- لزوم بین و غیر بین 396
- لحن الخطاب 396
- لمّی 397
- لغت 397
- مادّه 398
- اشاره 399
- ماهیت 399
- ماهیت لا به شرط قسمی 399
- مانع شرعی 399
- ماهیت مجرّده 400
- ماهیت مخلوطه 400
- ماهیت مطلقه 400
- ماهیت مهمله 400
- ماهیت لا به شرط مقسمی 400
- مبادی تصدیقیه 401
- اشاره 401
- مبادی تصوّریه 401
- مبادی عالیه 401
- مبادی احکامیه 401
- مُبیح 402
- متأخّری متأخّرین 402
- متجرّی 402
- متأخّرین 402
- متشرّعه 403
- مترادف 403
- متشابه 403
- متواتر 404
- متعلّق احکام 404
- اشاره 405
- مثبتات اماره و اصل 405
- مجاری اصول 405
- مَجاز 405
- مجاز به زیاده و نقصان 406
- مجاز عقلی 406
- مَجاز لغوی 407
- مجاز مشهور 407
- مجهول 408
- محمول بالضّمیمه 409
- مخالفت قطعی التزامی 410
- مخالفت احتمالی عملی 410
- مخالفت قطعی عملی 410
- اشاره 411
- مخصّص قطعی الدّلالت 412
- مخصّص عقلی 412
- مخصِّص لُبّی 413
- مخصِّص لفظی 414
- مخصّص متّصل 414
- مخصّص متّصل لُبّی 414
- مخصِّص مبین 414
- مخصّص مجمل 415
- مخصّص متّصل لفظی 415
- مخصّص منفصل لُبّی 416
- مخصّص منفصل 416
- مراتب حکم 417
- مخطّئه 417
- مرّه و تکرار 418
- مُرجِّح 418
- مستقلّات عقلیه 419
- مسئلۀ اصولی 419
- مسئلۀ فقهی 419
- مستحب 419
- مسقطات تکلیف 420
- مسلّمات 420
- مشهور 421
- مشترک 421
- مصالح مرسله 422
- مصلحت 426
- مضیق 428
- مطلق 428
- معقولات اوّلیه 429
- مظنونات 429
- معقولات ثانویه 429
- مفهوم 430
- اشاره 430
- مفاهیم اعتباری 430
- مفاهیم انتزاعی 430
- مفاهیم حقیقی 430
- مفهوم حصر 433
- مفهوم استثناء 433
- مفهوم غایت 435
- مفهوم لقب 437
- مفهوم وصف 438
- مفهوم موافق 438
- مفهوم مردّد 438
- مقدّمات تولیدیه 439
- مقدّمات حکمت 439
- مقدّمه 441
- اشاره 441
- مقدّمات دلیل انسداد 441
- مقدّمۀ سبب 444
- مقدّمۀ شرط 444
- مقدّمۀ صحّت 445
- مقدّمۀ شرعی 445
- مقدّمۀ عبادی 446
- مقدّمۀ عدم مانع 447
- مقدّمۀ عقلی 447
- مقدّمۀ غیر موصل 448
- مقدّمۀ متأخّر 448
- مقدّمۀ علم 448
- مقدّمۀ متقدّم 449
- مقدّمۀ معدّ 449
- مقدّمۀ مفوّته 449
- مقدّمۀ مقارن 450
- مقدّمۀ موصل 450
- مقدّمۀ واجب 451
- مقدّمۀ وجود 453
- مقرّر 453
- مقدّمۀ وجوب 453
- ملاکات احکام 454
- ملاک اقتضایی 454
- مقید 454
- ملازمه بین حکم شرع و عقل 454
- منجّز 455
- مَناط 455
- ملکه 455
- مناسب 455
- منطوق 456
- موافقت احتمالی عملی 456
- موافقت قطعی عملی 456
- موافقت و مخالفت 456
- موافقت احتمالی التزامی 456
- موافقت قطعی التزامی 456
- موضوع 458
- اشاره 458
- موضوع علم اصول 459
- موضوع مستنبط 459
- نسخ 460
- اشاره 460
- نسخ وجوب 462
- نصّ اهل لغت 463
- نصّ 463
- اشاره 463
- نظر 464
- نَعت 465
- نفس الامر 465
- نفی حکم به لسان موضوع 466
- نَفل 466
- اشاره 467
- نهی ارشادی 469
- نهی تنزیهی 470
- نهی در عبادت 470
- نهی تحریمی 470
- نهی در معامله 470
- اشاره 471
- نهی غیری 471
- نهی نفسی 471
- واجب 471
- واجب تخییری 472
- واجب تبعی 472
- واجب توصّلی 473
- واجب تعبّدی 473
- واجب تعیینی 473
- واجب کفایی 474
- واجب مضیق 474
- واجب غیری 474
- واجب مشروط 474
- واجب مطلق 475
- واجب معلّق 475
- واجب موسّع 476
- واجب منجّز 476
- واجب نفسی 476
- واجب موقّت 476
- واجب مقید 476
- واسطه در عروض 477
- واضع 477
- وجوب 478
- وجود نعتی 480
- وحدت مطلوب و تعدّد مطلوب 480
- وجود محمولی 480
- ورود 481
- وصف 482
- اشاره 483
- وضع 483
- وضع تخصّصی 485
- وضع تخصیصی 486
- وضع شخصی 486
- وضع جزئی 486
- وضع تعیینی 486
- وضع عینی 486
- وضع تعینی 486
- وضع نوعی 487
- وضع مرکّبات 487
- اشاره 489
- یقین منطقی و یقین اصولی 489
- هل مرکّبه 489
- یقین 489
- یقین استقرائی 489
او شنیدی،حمل بر بدی نکن در حالی که می توانی بر خوبی حمل کنی.» (1)ج)بنای عقلا:بنای عقلا در امور روزمره،براساس حمل افعال دیگران بر صحّت و ترتیب آثار صحّت استوار است.مگر این که دلیلی بر خلاف آن وجود داشته باشد.د)سیرۀ متشرّعه و اجماع قولی و عملی:از تتبّع کلمات و فتاوای علما در ابواب گوناگون فقه و هم چنین سیرۀ عملی مسلمانان به دست می آید که عمل دیگران حمل بر صحّت می شود مگر آن که خلاف آن ثابت شود.
-اصل صحّت اصل است یا اماره؟در اصل یا اماره بودن آن اختلاف است اما در هر صورت،اصل صحّت بر استصحاب مقدّم است و هم چنین،اگر امارۀ معتبری وجود داشته باشد،نوبت به این اصل نمی رسد.بلی!این اصل بر همۀ اصول موضوعی و حکمی که بر فساد دلالت می کنند مقدّم است. (2)
-اجرای اصل صحّت در عقود:اجرای این اصل در عقود شرایطی دارد از جمله:1.احراز موضوع که فعل به آن تعلّق گرفته و اثر بر آن مترتّب شود.2.موضوع قابلیت اتّصاف به صحّت و فساد را داشته باشد.3.دو طرف معامله شرایط معتبر در معامله را دارا باشند و ثمن و مثمن قابل تملیک و تملّک باشند.
-اجرای اصل صحّت در اقوال:این اصل در اقوال نیز جاری می شود مگر جایی که شک در انطباق کلام متکلّم بر واقع باشد.علّت جاری نشدن اصل صحّت در اقوال این است که هر خبری احتمال صدق و کذب دارد و هر رأیی ممکن است درست یا غلط باشد.ولی اجرای اصل صحّت به معنای صادق و درست بودن هر کلام و رأیی است.
اصل طهارت
از قواعد مشهوری که در باب طهارت مورد استفاده قرار می گرد،«قاعده طهارت»است.بر اساس این قاعده،نسبت به هر چیزی حکم به طهارت می کنیم مادامی که نجاست آن ثابت نشود.دلیل این قاعده روایاتی است که از معصومین علیهم السلام وارد شده از جمله:1.فرمایش امام صادق علیه السلام که می فرمایند:هر چیزی پاک است تا علم به نجاست آن پیدا
1- (1) .اصول کافی:کتاب ایمان و کفر؛باب 152؛حدیث 1،2،3.
2- (2) .تهذیب الاصول سبزواری:302/2.