- سخن ناشر 1
- کاربرد اصطلاح در علوم 3
- اصطلاحات علم اصول 4
- اباحۀ اخص 8
- اشاره 8
- اباحۀ اضطراری 8
- اباحۀ اقتضایی 9
- اباحۀ ظاهری 9
- اباحۀ شرعی 9
- اباحۀ اعم 9
- ابتلا و عدم ابتلا 10
- اباحۀ واقعی 10
- اباحۀ غیر اقتضایی 10
- اباحۀ عقلی 10
- اتّصال زمان شک به زمان یقین 13
- اثبات و ثبوت 13
- اثر شرعی 14
- اجتماع امر و نهی 14
- اجتهاد 16
- اشاره 16
- اجتهاد در عصر ائمه علیهم السلام 21
- اجتهاد تجزّئی 21
- اجتهاد خاص 21
- اجتهاد عام 22
- اجزاء در اصول با کشف خلاف ظنّی 22
- اجزاء در اصول با کشف خلاف قطعی 23
- اجزاء در امارات با کشف خلاف ظنّی 24
- اشاره 24
- اجزاء در تبدّل قطع 24
- اجزاء در امارات با کشف خلاف قطعی 24
- اجزاء 24
- اجزای مأموربه امر واقعی ثانوی 26
- اجماع 27
- اشاره 27
- اجماع بسیط 29
- اجماع دخولی 30
- اجماع تشرّفی 30
- اجماع حدسی 30
- اجماع عملی 31
- اجماع سکوتی 31
- اجماع کشفی 32
- اجماع لبّی 32
- اجماع لطفی 32
- اجماع محصّل 33
- اجماع مدرکی 33
- اجماع مرکّب 33
- اجمال 34
- اشاره 34
- اجماع منقول 34
- اجمال مخصّص لبّی 35
- اجمال مخصّص لفظی 36
- اجمال نصّ 36
- احترازی بودن قیود 37
- اشاره 38
- احتمال و محتمل 38
- احتیاط 38
- احتیاط شرعی 39
- احتیاط عقلی 40
- اخباریین 42
- اختیار 44
- اشاره 45
- اراده 45
- اراده استعمالی 46
- ارادۀ انشایی 47
- ارادۀ تفهیمی 47
- ارادۀ الهی 47
- ارادۀ تشریعی 47
- ارادۀ تکوینی 47
- ارادۀ فعلی 48
- ارادۀ حقیقی 48
- استثنا 49
- استحباب 50
- استحسان 50
- استصحاب 52
- اشاره 52
- استصحاب استقبالی 56
- استصحاب تنجیزی 57
- استصحاب حال شرع 58
- استصحاب جزئی 58
- استصحاب حال عقل 58
- استصحاب حکم مخصّص در عموم زمانی 59
- استصحاب در امور تدریجی 60
- استصحاب حکمی 60
- استصحاب در اطراف علم اجمالی 60
- استصحاب در شبهۀ حکمی 61
- استصحاب در زمانیات 61
- استصحاب سببی 62
- استصحاب در شبهۀ موضوعی 62
- استصحاب صحّت هنگام شک در مانع 63
- استصحاب کلّی 64
- استصحاب عدمی 64
- استصحاب قهقرایی 64
- استصحاب مسبّبی 66
- استصحاب موضوعی 66
- استصحاب وجودی 66
- اشاره 67
- استعمال حقیقی 67
- استعمال 67
- استعمال مجازی 68
- استلزامات عقلی 68
- اشاره 69
- اسم جنس 69
- اشتراک 69
- اشتراک لفظی 70
- اشتراک معنوی 70
- اشاره 71
- اصل اباحه 71
- اصل اجتهادی 73
- اصل احتیاط 73
- اصل اباحۀ عقلی 73
- اصل اباحۀ شرعی 73
- اصل اشتغال 74
- اصل اطلاق 74
- اصل تأخّر حادث 75
- اصل برائت 75
- اصل تخییر 76
- اصل تطابق 78
- اصل تنزیلی 79
- اصل ثبات 79
- اصل حسّ 80
- اصل صحّت 82
- اصل شرعی 82
- اصل حقیقت 82
- اصل حلیت 82
- اصل طهارت 84
- اصل ظهور 85
- اصل عدم 86
- اصل عدم استخدام 86
- اشاره 86
- اصل عدم اعتبار ظنّ 88
- اصل عدم اضمار 88
- اصل عدم اشتراک 88
- اصل عدم تزکیه 88
- اصل عدم قرینه 89
- اصل عدم تقدیر 89
- اصل عملی 90
- اصل عقلی 90
- اصل عدم نقل 90
- اصل عموم 92
- اصل غیر محرز 93
- اصل غیر تنزیلی 93
- اصل لفظی 93
- اصل غیر مثبت 93
- اصل مثبت 94
- اصل موضوعی 97
- اصل نفی 97
- اصل وقف 98
- اصول فقاهتی 98
- اصول فقه 98
- اصول مؤمَّنه 100
- اطّراد 101
- اشاره 102
- اطلاق 102
- اطلاق شمولی 105
- اطلاق بدلی 105
- اعتبار 106
- اطمینان 106
- اقلّ و اکثر 109
- اقتضا 109
- اشاره 109
- اقلّ و اکثر ارتباطی 111
- اماره 111
- اقلّ و اکثر استقلالی 111
- اشاره 111
- امارۀ حکمی 112
- اشاره 112
- امتثال 112
- امارۀ موضوعی 112
- امتثال احتمالی 113
- امثتال ظنّی 113
- امتثال علمی تفصیلی 114
- امتناع 114
- اشاره 115
- امر 115
- امر ارشادی 118
- امر به امر 119
- امر بعد از حَظر 119
- امر به شیء مقتضی نهی از ضدّ آن هست یا خیر؟ 120
- امر تعبّدی 122
- امر تخییری 122
- امر تعیینی 122
- امر عینی 123
- امر مولوی 123
- امر غیری 123
- امر ثانوی ظاهری 123
- امر کفایی 123
- امر ثانوی اضطراری 123
- اشاره 124
- امر واقعی 124
- امکان 124
- امکان اخصّ 126
- امکان تعبّد به ظنّ 127
- امکان عام 127
- امکان استعدادی 127
- امکان وقوعی 127
- اشاره 127
- انحلال 127
- امکان خاص 127
- امکان استقبالی 127
- انحلال حکمی 130
- اشاره 130
- انحلال حکم وضعی 130
- انحلال حقیقی 130
- انسداد 130
- انحلال حکم تکلیفی 130
- انسداد حکومتی 132
- انسداد کشفی 133
- انسداد کبیر 133
- انسدادی 133
- انصراف 133
- انفتاح 134
- انفتاحی 134
- انقلاب نسبت 134
- ایجاب 135
- انقیاد 135
- برائت 136
- برائت شرعی 136
- برائت اصلی 136
- بالجمله و فی الجمله 136
- اشاره 136
- برائت عقلی 138
- اشاره 139
- بسیط بودن مشتق 141
- برهان انّی 141
- برهان لمّی 141
- بنای عقلا 141
- تأخیر بیان از وقت خطاب 142
- تأخیر بیان از وقت حاجت 142
- تجرّی 143
- تبادر 143
- تجزّی 145
- تحقیق مناط 145
- تخریج مناط 146
- تخصّص 146
- تخطئه 147
- تخصیص 147
- تخییر بین اقلّ و اکثر 150
- اشاره 150
- تخییر شرعی 151
- تخییر عقلی 151
- تداخل اسباب و مسبّبات 152
- تراخی 154
- تراجیح 154
- ترادف 155
- ترتّب 155
- تزاحم 161
- ترک استکشاف 161
- اشاره 161
- تزاحم در مستحبّات 163
- تسامح در ادلّۀ سنن 164
- تسلسل 164
- تصویب معتزلی 166
- تصویب 166
- اشاره 166
- اشاره 166
- تصویب اشعری 166
- تشریع عملی 166
- تعارض 167
- تعادل و تراجیح 167
- تعبّدی 172
- تعلیق حکم بر وصف مشعر علیت است ؟ 174
- تعدّد مطلوب 174
- تعیینی و تعینی 174
- تقابل بین اطلاق و تقیید 175
- تقلید 175
- اشاره 184
- تقیه مداراتی 184
- تکرار 184
- تقیه 184
- تقیید 184
- تمثیل 185
- تناقض 185
- تنجیز و تعذیر 185
- تنقیح مناط 186
- تنجیز و تعلیق 186
- تواتر 187
- اشاره 187
- تواتر معنوی 188
- تواتر اجمالی 188
- تواتر لفظی 188
- جامع انتزاعی 189
- جامع ذاتی 189
- جامع عرضی 189
- جزء ذهنی 190
- جزء خارجی 190
- جزء 190
- اشاره 190
- جمع عرفی 191
- جعل بسیط 191
- جمع تبرّعی 191
- جعل مرکّب 191
- جمع دلالی 191
- الجمع مهما امکن اولی من الطّرح 192
- جمع مقبول 192
- جمع محمولی 192
- جمع موضوعی 192
- حجّت 195
- حاظر و مبیح 195
- حجیت اصولی 196
- حجیت ذاتی 196
- حرمت 197
- حرمت ذاتی 197
- اشاره 197
- حُسن و قبح عقلی 198
- حقیقت شرعیه 206
- حقیقت متشرّعه 207
- حقیقت و مجاز 207
- حکم 210
- اشاره 210
- حکم اقتضایی 216
- حکم امضایی 216
- حکم ارشادی 216
- حکم تنجیزی 217
- حکم تکلیفی 217
- حکم ثانوی 217
- حکم اوّلی 217
- حکم تأسیسی 217
- حکم ظاهری 218
- حکم عدمی 218
- حکم فعلی 218
- حکم شرعی 218
- حکم شأنی 218
- حکمت 219
- حکم وضعی 219
- حکم واقعی ثانوی 219
- اشاره 219
- حکم مولوی 219
- حکم واقعی اوّلی 219
- اشاره 220
- حکومت 220
- حکمت الهی 220
- حکومت عرفی 222
- حکومت ظاهری 222
- حمل ذاتی اوّلی 223
- اشاره 223
- حمل 223
- حمل شایع صناعی 223
- حیثیت تعلیلیه 224
- حیثیت اطلاقیه 224
- حیثیت تقییدیه 225
- اشاره 225
- خبر 225
- خاص 225
- خبر حدسی 231
- خبر حسن 231
- خبر ضعیف 231
- خبر عزیز 231
- خبر حسّی 231
- خبر صحیح 231
- خبر موثوق 232
- خبر موثّق 232
- خبر مستفیض 232
- خبر متواتر لفظی 232
- خبر متواتر معنوی 232
- خبر متواتر اجمالی 232
- خبر متواتر 232
- خطاب های شفاهی 233
- خرق اجماع 233
- دفع مفسده مقدّم بر جلب منفعت 233
- دلالت استعمالی 234
- اشاره 234
- دلالت اقتضا 235
- دلالت التزامی 236
- دلالت تصدیقی 236
- دلالت ترک 236
- دلالت انّی 236
- دلات ایماء 236
- دلالت تفهیمی 237
- دلالت تضّمنی 237
- دلالت تصوّری 237
- دلالت تقریر 237
- دلالت طبعی 238
- دلالت سکوت 238
- دلالت جدّی 238
- دلالت تنبیه 238
- دلالت فعل 239
- دلالت عقلی 239
- دلالت مطابقی 240
- دلالت قول 240
- دلالت لمّی 240
- دلیل 241
- دلالت وضعی 241
- اشاره 241
- دلالت منطوق 241
- دلیل امضایی 242
- دلیل الخطاب 242
- دلیل اجتهادی 242
- دلیل شرعی 243
- دلیل انّی 243
- دلیل لبّی 243
- دلیل فقاهتی 243
- دلیل تأسیسی 243
- دلیل عقلی 243
- دلیل نقلی 244
- دلیل لفظی 244
- دوام نسبت 244
- دور 244
- دلیل لمّی 244
- دلیل محرز 244
- دوران امر بین اقلّ و اکثر ارتباطی 245
- دوران امر بین جزئیت،شرطیت و مانعیت 245
- دوران امر بین اقلّ و اکثر استقلالی 245
- دوران امر بین تخصیص و نسخ 245
- دوران امر بین محذورین 246
- دوران امر بین متباینین 246
- ذات 246
- دون اثباطه خرط القتاد 246
- ذاتی و عرضی 247
- رافع و مانع 248
- ذهن 248
- رخصت و عزیمت 249
- رفع و دفع 251
- سبب 251
- سبر و تقسیم 253
- سدّ ذرایع و فتح ذرایع 254
- سنّت 256
- سیرۀ عقلا 260
- سیره 260
- سیرۀ متشرّعه 260
- اشاره 260
- اشاره 261
- شبهۀ بدوی 261
- شبهۀ ابن قبّه 261
- شبهۀ حکمی 262
- شبهۀ تحریمی 262
- شبهۀ کعبی 263
- شبهۀ محصور 264
- شبهۀ مفهومی 264
- شبهۀ مقرون به علم اجمالی 264
- شبهۀ مصداقی 264
- شبهۀ وجوبی 265
- شرایط جعل و مجعول 265
- اشاره 265
- شبهۀ موضوعی 265
- شرط 265
- شرط ترتّب 266
- شرط متقدّم،متأخّر و مقارن 266
- شرط اتّصاف 266
- اشاره 267
- شک 267
- شرع 267
- شک بین جزئیت و مانعیت 267
- شک در تکلیف 268
- شک در حجیت 268
- شک در رافع 268
- شک در محصّل 269
- شک ساری 269
- شک در مکلّفٌ به 269
- شک در مقتضی 269
- شک مسبّبی 270
- شک طاری 270
- شک سببی 270
- شهرت 271
- شهرت روایی 271
- اشاره 271
- شهرت عملی 272
- صحّت حمل 272
- شهرت فتوایی 272
- صحیح و اعم 273
- صدق در قضایای حملی 277
- اشاره 278
- ضدّ 278
- ضرر و ضرار 279
- ظاهر 279
- طریقۀ عقلا 279
- طلب و اراده 279
- ضدّ عام 279
- طریقیت 279
- اشاره 282
- ظنّ 282
- ظنّ خاص 283
- ظنّ اطمینانی 283
- ظنّ قوی 284
- ظنّ مطلق 284
- ظنّ ممنوع 284
- ظنّ مانع 284
- ظنّ متأخّم به علم 284
- ظنّ طریقی 284
- ظنّ غالب 284
- ظنّ موضوعی 285
- ظواهر الفاظ 285
- ظنّی الدّلالت 285
- ظنّ نوعی 285
- ظهور اقتضائی 286
- اشاره 286
- ظهور تصدیقی 286
- ظهور موضوعی 287
- ظهور تضمّنی 287
- عام اصولی 287
- عام استغراقی 287
- ظهور ذاتی 287
- عام بدلی 288
- عام مجموعی 288
- عام افرادی 288
- عام و خاص 288
- عدالت 292
- عام و خاص من وجه 292
- عدم ازلی 293
- عدم ابتلا 293
- عدم الدّلیل دلیل العدم 294
- عدم اطّراد 294
- عدم القول بالفصل 295
- عدم و ملکه 296
- عدم صحّت حمل 296
- عدم محمولی 296
- عدم صحّت سلب 296
- عرض و عرضی 297
- عَرَض 297
- اشاره 297
- عَرَض غریب 297
- عدم وصفی 297
- عرض ذاتی 297
- اشاره 298
- عُرف 298
- عرف خاص 301
- عرف عام 302
- عرف قولی 302
- عرف فاسد 302
- عرف عملی 302
- عصمت 303
- عزیمت 303
- عصیان 303
- اشاره 304
- عقل عملی 307
- عقل نظری 307
- علّت 307
- عقلیات غیر مستقل 307
- عقلیات مستقل 307
- علّت و حکمت 310
- اشاره 311
- علم اجمالی 313
- علم اجمالی در تدریجیات 314
- عموم 314
- علم اصول فقه 314
- اشاره 314
- عموم استغراقی 314
- علم فقه 314
- علم تفصیلی 314
- عموم زمانی 315
- عموم سیاقی 315
- عموم فوقانی 315
- غایت 316
- عموم و خصوص من وجه 316
- عموم و خصوص 316
- عموم و خصوص مطلق 316
- فحوی الخطاب 317
- غیر مستقلاّت عقلی 317
- فتح ذرایع 317
- فقه 318
- فور و تراخی 319
- فقیه 319
- قاصر 320
- قاطع و مانع 321
- اشاره 322
- قاعدۀ استصحاب 323
- قاعدۀ استطاعت 323
- قاعدۀ اصولی 324
- قاعدۀ تجاوز و فراغ 324
- قاعدۀ الجمع مهما امکن اولی من الطّرح 324
- قاعدۀ تحسین و تقبیح عقلی 328
- قاعدۀ ترجیح بلا مرجّح 328
- قاعدۀ تسامح در ادلّۀ سنن 328
- قاعده تعیین 329
- قاعدۀ تقیه 329
- قاعدۀ قبح عقاب بلا بیان 335
- قاعدۀ فقهی 335
- قاعدۀ صحّت 335
- قاعدۀ طهارت 335
- قاعده فراغ 335
- قاعدۀ لاضرر و لاضرار 338
- قاعده لطف 343
- قاعدۀ ما لایدرک کلّه لایترک کلّه 345
- قاعدۀ مقتضی و مانع 345
- قاعدۀ ملازمه 346
- قاعدۀ میسور 348
- قاعدۀ نفی عُسر و حرج 349
- قاعدۀ ید 353
- قاعدۀ یقین 356
- قبح فعلی و قبح فاعلی 358
- قُبح عقاب بلابیان 358
- قدرت تکوینی به معنی اعم 359
- قرآن 360
- قرینه 364
- اشاره 364
- قرینۀ حالیه 364
- قرینۀ عقلی 365
- قرینۀ عرفی 365
- قرینۀ غیرلفظی 365
- قرینۀ لبّی 365
- قرینۀ لفظی 365
- قرینۀ منفصل 366
- قصد وجه 366
- قرینۀ مقالیه 366
- اشاره 367
- اشاره 367
- قضیۀ خارجیه 367
- قطع 367
- قضیۀ حقیقیه 367
- قطع تعبّدی 373
- قطع شخصی 373
- قطع اجمالی 373
- قطع تفصیلی 373
- قطع موضوعی 374
- قطع موضوعی طریقی 374
- قطع طریقی 374
- قطع قطّاع 374
- قطع عرفی 374
- قطع واقعی 375
- قطع موضوعی وصفی 375
- قطع نوعی 375
- قَلب 376
- قول لُغوی 377
- القول بعدم الفصل 377
- اشاره 379
- قیاس 379
- قیاس ادنی 382
- قیاس اخاله 382
- قیاس جلی 383
- قیاس اصولی 383
- قیاس اولویت 383
- قیاس خفی 383
- قیام اصول مقام قطع 384
- قیاس علّت 384
- قیاس مستنبط العلّه 384
- قیاس مصرّح العلّه 384
- قیاس منصوص العلّه 384
- قیام اماره مقام قطع موضوعی صفتی 385
- قیام اماره مقام قطع موضوعی طریقی 385
- کان تامّه و ناقصه 385
- کشف 387
- کلّ 389
- کشف انسدادی 389
- کُفر 389
- کلّی 390
- کلّما حکم به الشّرع حکم به العقل 390
- کلام 390
- کلّما حکم به العقل حکم به الشّرع 390
- اشاره 390
- کلّی منطقی 391
- کلّی طبیعی 391
- کلّی عقلی 391
- کنایه 393
- کِیف 394
- کَون 394
- لای نفی جنس 395
- لزوم بین و غیر بین 396
- لُبّ 396
- لحن الخطاب 396
- لمّی 397
- لغت 397
- مادّه 398
- اشاره 399
- ماهیت لا به شرط قسمی 399
- مانع شرعی 399
- ماهیت 399
- ماهیت مطلقه 400
- ماهیت مخلوطه 400
- ماهیت مجرّده 400
- ماهیت مهمله 400
- ماهیت لا به شرط مقسمی 400
- مبادی تصدیقیه 401
- مبادی عالیه 401
- مبادی احکامیه 401
- اشاره 401
- مبادی تصوّریه 401
- متجرّی 402
- متأخّرین 402
- مُبیح 402
- متأخّری متأخّرین 402
- مترادف 403
- متشابه 403
- متشرّعه 403
- متعلّق احکام 404
- متواتر 404
- مجاری اصول 405
- اشاره 405
- مثبتات اماره و اصل 405
- مَجاز 405
- مجاز عقلی 406
- مجاز به زیاده و نقصان 406
- مَجاز لغوی 407
- مجاز مشهور 407
- مجهول 408
- محمول بالضّمیمه 409
- مخالفت قطعی عملی 410
- مخالفت قطعی التزامی 410
- مخالفت احتمالی عملی 410
- اشاره 411
- مخصّص قطعی الدّلالت 412
- مخصّص عقلی 412
- مخصِّص لُبّی 413
- مخصِّص مبین 414
- مخصّص متّصل 414
- مخصِّص لفظی 414
- مخصّص متّصل لُبّی 414
- مخصّص متّصل لفظی 415
- مخصّص مجمل 415
- مخصّص منفصل لُبّی 416
- مخصّص منفصل 416
- مخطّئه 417
- مراتب حکم 417
- مرّه و تکرار 418
- مُرجِّح 418
- مسئلۀ اصولی 419
- مستقلّات عقلیه 419
- مستحب 419
- مسئلۀ فقهی 419
- مسقطات تکلیف 420
- مسلّمات 420
- مشهور 421
- مشترک 421
- مصالح مرسله 422
- مصلحت 426
- مضیق 428
- مطلق 428
- مظنونات 429
- معقولات اوّلیه 429
- معقولات ثانویه 429
- مفاهیم اعتباری 430
- مفهوم 430
- اشاره 430
- مفاهیم انتزاعی 430
- مفاهیم حقیقی 430
- مفهوم حصر 433
- مفهوم استثناء 433
- مفهوم غایت 435
- مفهوم لقب 437
- مفهوم موافق 438
- مفهوم مردّد 438
- مفهوم وصف 438
- مقدّمات حکمت 439
- مقدّمات تولیدیه 439
- مقدّمه 441
- مقدّمات دلیل انسداد 441
- اشاره 441
- مقدّمۀ شرط 444
- مقدّمۀ سبب 444
- مقدّمۀ شرعی 445
- مقدّمۀ صحّت 445
- مقدّمۀ عبادی 446
- مقدّمۀ عدم مانع 447
- مقدّمۀ عقلی 447
- مقدّمۀ متأخّر 448
- مقدّمۀ علم 448
- مقدّمۀ غیر موصل 448
- مقدّمۀ مفوّته 449
- مقدّمۀ معدّ 449
- مقدّمۀ متقدّم 449
- مقدّمۀ موصل 450
- مقدّمۀ مقارن 450
- مقدّمۀ واجب 451
- مقدّمۀ وجوب 453
- مقرّر 453
- مقدّمۀ وجود 453
- ملاکات احکام 454
- مقید 454
- ملازمه بین حکم شرع و عقل 454
- ملاک اقتضایی 454
- ملکه 455
- مَناط 455
- منجّز 455
- مناسب 455
- موافقت و مخالفت 456
- موافقت قطعی التزامی 456
- موافقت احتمالی عملی 456
- موافقت قطعی عملی 456
- منطوق 456
- موافقت احتمالی التزامی 456
- اشاره 458
- موضوع 458
- موضوع مستنبط 459
- موضوع علم اصول 459
- اشاره 460
- نسخ 460
- نسخ وجوب 462
- نصّ اهل لغت 463
- نصّ 463
- اشاره 463
- نظر 464
- نفس الامر 465
- نَعت 465
- نفی حکم به لسان موضوع 466
- نَفل 466
- اشاره 467
- نهی ارشادی 469
- نهی در عبادت 470
- نهی تنزیهی 470
- نهی تحریمی 470
- نهی در معامله 470
- واجب 471
- نهی نفسی 471
- نهی غیری 471
- اشاره 471
- واجب تبعی 472
- واجب تخییری 472
- واجب تعیینی 473
- واجب توصّلی 473
- واجب تعبّدی 473
- واجب کفایی 474
- واجب مضیق 474
- واجب غیری 474
- واجب مشروط 474
- واجب مطلق 475
- واجب معلّق 475
- واجب موسّع 476
- واجب منجّز 476
- واجب نفسی 476
- واجب موقّت 476
- واجب مقید 476
- واسطه در عروض 477
- واضع 477
- وجوب 478
- وجود نعتی 480
- وحدت مطلوب و تعدّد مطلوب 480
- وجود محمولی 480
- ورود 481
- وصف 482
- اشاره 483
- وضع 483
- وضع تخصّصی 485
- وضع تعینی 486
- وضع تعیینی 486
- وضع جزئی 486
- وضع شخصی 486
- وضع تخصیصی 486
- وضع عینی 486
- وضع نوعی 487
- وضع مرکّبات 487
- یقین منطقی و یقین اصولی 489
- یقین 489
- اشاره 489
- هل مرکّبه 489
- یقین استقرائی 489
شرعی ذبح نشده(میته)حرام است؛ولی اگر انسانی از نظر تأمین مواد غذایی مورد نیاز به گونه ای در تنگنا قرار گیرد که حفظ جانش متوقّف برخوردن از آن گوشت حرام باشد،از نظر شرع مجاز است و می تواند از آن گوشت بخورد.
اباحۀ اعم
«اباحۀ اعم»عبارت است از ترخیص و عدم الزام از جهت انجام دادن یا ترک فعل؛به بیان دیگر:در اباحه به معنای اعم،نه در جانب انجام دادن فعل الزام وجود دارد و نه در جانب ترک فعل.
-نکته:نظر به این که در اباحه به معنای اعم،هیچ کدام از دو طرف انجام دادن یا ترک فعل همراه با الزام نیست،دایرۀ شمول این قسم از اباحه علاوه بر افعال مباح،افعال مستحب و مکروه را نیز در برمی گیرد زیرا در مستحبّات و مکروهات نیز الزام وجود ندارد.
اباحۀ اقتضایی
«اباحۀ اقتضایی»یکی از اقسام اباحه به معنای اخصّ بوده و در جایی است که شارع مقدّس،منشأ و ملاکی را لحاظ نموده و به اعتبار آن،حکم به اباحۀ انجام دادن یا ترک یک فعل نماید.مثال:به دست آوردن احکام شرعی باید از راه های علم آور و قطعی باشد ولی شارع مقدّس به جهت تسهیل و آسان تر شدن کار برای مکلّفین،استناد و تکیه و اعتماد بر راه های خاص مانند عمل به خبر واحد را نیز اجازه داده است و این در حالی است که خبر واحد همیشه موجب حصول قطع و یقین نمی شود.
اباحۀ شرعی
«اباحۀ شرعی»هنگامی است که رخصت و تخییر مکلّف در انجام دادن یا ترک فعل،ناشی از نظر شارع مبنی بر یکسان بودن مصلحت انجام دادن یا ترک آن فعل باشد.
اباحۀ ظاهری
«اباحۀ ظاهری»در جایی است که مکلّف نسبت به حکم واقعی شارع یا عقل جاهل است و در مقام عمل متحیر و سرگردان مانده.در چنین مواقعی برای رفع حیرت و