- سخن ناشر 1
- کاربرد اصطلاح در علوم 3
- اصطلاحات علم اصول 4
- اشاره 8
- اباحۀ اخص 8
- اباحۀ اضطراری 8
- اباحۀ اقتضایی 9
- اباحۀ اعم 9
- اباحۀ شرعی 9
- اباحۀ ظاهری 9
- اباحۀ عقلی 10
- اباحۀ غیر اقتضایی 10
- ابتلا و عدم ابتلا 10
- اباحۀ واقعی 10
- اتّصال زمان شک به زمان یقین 13
- اثبات و ثبوت 13
- اجتماع امر و نهی 14
- اثر شرعی 14
- اشاره 16
- اجتهاد 16
- اجتهاد تجزّئی 21
- اجتهاد در عصر ائمه علیهم السلام 21
- اجتهاد خاص 21
- اجزاء در اصول با کشف خلاف ظنّی 22
- اجتهاد عام 22
- اجزاء در اصول با کشف خلاف قطعی 23
- اجزاء 24
- اجزاء در امارات با کشف خلاف قطعی 24
- اجزاء در امارات با کشف خلاف ظنّی 24
- اشاره 24
- اجزاء در تبدّل قطع 24
- اجزای مأموربه امر واقعی ثانوی 26
- اشاره 27
- اجماع 27
- اجماع بسیط 29
- اجماع دخولی 30
- اجماع حدسی 30
- اجماع تشرّفی 30
- اجماع عملی 31
- اجماع سکوتی 31
- اجماع لطفی 32
- اجماع کشفی 32
- اجماع لبّی 32
- اجماع محصّل 33
- اجماع مدرکی 33
- اجماع مرکّب 33
- اجمال 34
- اشاره 34
- اجماع منقول 34
- اجمال مخصّص لبّی 35
- اجمال مخصّص لفظی 36
- اجمال نصّ 36
- احترازی بودن قیود 37
- اشاره 38
- احتمال و محتمل 38
- احتیاط 38
- احتیاط شرعی 39
- احتیاط عقلی 40
- اخباریین 42
- اختیار 44
- اشاره 45
- اراده 45
- اراده استعمالی 46
- ارادۀ تفهیمی 47
- ارادۀ انشایی 47
- ارادۀ تکوینی 47
- ارادۀ الهی 47
- ارادۀ تشریعی 47
- ارادۀ فعلی 48
- ارادۀ حقیقی 48
- استثنا 49
- استحباب 50
- استحسان 50
- اشاره 52
- استصحاب 52
- استصحاب استقبالی 56
- استصحاب تنجیزی 57
- استصحاب حال شرع 58
- استصحاب حال عقل 58
- استصحاب جزئی 58
- استصحاب حکم مخصّص در عموم زمانی 59
- استصحاب در امور تدریجی 60
- استصحاب حکمی 60
- استصحاب در اطراف علم اجمالی 60
- استصحاب در شبهۀ حکمی 61
- استصحاب در زمانیات 61
- استصحاب در شبهۀ موضوعی 62
- استصحاب سببی 62
- استصحاب صحّت هنگام شک در مانع 63
- استصحاب کلّی 64
- استصحاب قهقرایی 64
- استصحاب عدمی 64
- استصحاب وجودی 66
- استصحاب موضوعی 66
- استصحاب مسبّبی 66
- استعمال 67
- اشاره 67
- استعمال حقیقی 67
- استلزامات عقلی 68
- استعمال مجازی 68
- اشتراک 69
- اسم جنس 69
- اشاره 69
- اشتراک معنوی 70
- اشتراک لفظی 70
- اشاره 71
- اصل اباحه 71
- اصل اجتهادی 73
- اصل احتیاط 73
- اصل اباحۀ عقلی 73
- اصل اباحۀ شرعی 73
- اصل اشتغال 74
- اصل اطلاق 74
- اصل برائت 75
- اصل تأخّر حادث 75
- اصل تخییر 76
- اصل تطابق 78
- اصل تنزیلی 79
- اصل ثبات 79
- اصل حسّ 80
- اصل صحّت 82
- اصل حقیقت 82
- اصل حلیت 82
- اصل شرعی 82
- اصل طهارت 84
- اصل ظهور 85
- اصل عدم 86
- اصل عدم استخدام 86
- اشاره 86
- اصل عدم اعتبار ظنّ 88
- اصل عدم تزکیه 88
- اصل عدم اشتراک 88
- اصل عدم اضمار 88
- اصل عدم قرینه 89
- اصل عدم تقدیر 89
- اصل عدم نقل 90
- اصل عملی 90
- اصل عقلی 90
- اصل عموم 92
- اصل غیر تنزیلی 93
- اصل غیر محرز 93
- اصل لفظی 93
- اصل غیر مثبت 93
- اصل مثبت 94
- اصل موضوعی 97
- اصل نفی 97
- اصل وقف 98
- اصول فقاهتی 98
- اصول فقه 98
- اصول مؤمَّنه 100
- اطّراد 101
- اطلاق 102
- اشاره 102
- اطلاق بدلی 105
- اطلاق شمولی 105
- اعتبار 106
- اطمینان 106
- اشاره 109
- اقلّ و اکثر 109
- اقتضا 109
- اقلّ و اکثر ارتباطی 111
- اماره 111
- اقلّ و اکثر استقلالی 111
- اشاره 111
- امارۀ حکمی 112
- اشاره 112
- امتثال 112
- امارۀ موضوعی 112
- امتثال احتمالی 113
- امثتال ظنّی 113
- امتناع 114
- امتثال علمی تفصیلی 114
- امر 115
- اشاره 115
- امر ارشادی 118
- امر به امر 119
- امر بعد از حَظر 119
- امر به شیء مقتضی نهی از ضدّ آن هست یا خیر؟ 120
- امر تعیینی 122
- امر تخییری 122
- امر تعبّدی 122
- امر مولوی 123
- امر کفایی 123
- امر ثانوی ظاهری 123
- امر ثانوی اضطراری 123
- امر غیری 123
- امر عینی 123
- امر واقعی 124
- امکان 124
- اشاره 124
- امکان اخصّ 126
- امکان تعبّد به ظنّ 127
- امکان وقوعی 127
- اشاره 127
- انحلال 127
- امکان استعدادی 127
- امکان عام 127
- امکان خاص 127
- امکان استقبالی 127
- اشاره 130
- انحلال حکم تکلیفی 130
- انسداد 130
- انحلال حکم وضعی 130
- انحلال حکمی 130
- انحلال حقیقی 130
- انسداد حکومتی 132
- انسداد کشفی 133
- انسداد کبیر 133
- انسدادی 133
- انصراف 133
- انقلاب نسبت 134
- انفتاح 134
- انفتاحی 134
- انقیاد 135
- ایجاب 135
- بالجمله و فی الجمله 136
- برائت 136
- برائت اصلی 136
- اشاره 136
- برائت شرعی 136
- برائت عقلی 138
- اشاره 139
- بنای عقلا 141
- برهان لمّی 141
- برهان انّی 141
- بسیط بودن مشتق 141
- تأخیر بیان از وقت حاجت 142
- تأخیر بیان از وقت خطاب 142
- تبادر 143
- تجرّی 143
- تجزّی 145
- تحقیق مناط 145
- تخصّص 146
- تخریج مناط 146
- تخطئه 147
- تخصیص 147
- اشاره 150
- تخییر بین اقلّ و اکثر 150
- تخییر عقلی 151
- تخییر شرعی 151
- تداخل اسباب و مسبّبات 152
- تراخی 154
- تراجیح 154
- ترتّب 155
- ترادف 155
- تزاحم 161
- ترک استکشاف 161
- اشاره 161
- تزاحم در مستحبّات 163
- تسامح در ادلّۀ سنن 164
- تسلسل 164
- تصویب معتزلی 166
- تصویب اشعری 166
- تصویب 166
- اشاره 166
- اشاره 166
- تشریع عملی 166
- تعادل و تراجیح 167
- تعارض 167
- تعبّدی 172
- تعلیق حکم بر وصف مشعر علیت است ؟ 174
- تعیینی و تعینی 174
- تعدّد مطلوب 174
- تقلید 175
- تقابل بین اطلاق و تقیید 175
- تقیید 184
- تقیه مداراتی 184
- اشاره 184
- تقیه 184
- تکرار 184
- تنجیز و تعذیر 185
- تناقض 185
- تمثیل 185
- تنجیز و تعلیق 186
- تنقیح مناط 186
- اشاره 187
- تواتر 187
- تواتر معنوی 188
- تواتر لفظی 188
- تواتر اجمالی 188
- جامع انتزاعی 189
- جامع ذاتی 189
- جامع عرضی 189
- اشاره 190
- جزء 190
- جزء ذهنی 190
- جزء خارجی 190
- جمع دلالی 191
- جعل بسیط 191
- جمع تبرّعی 191
- جمع عرفی 191
- جعل مرکّب 191
- الجمع مهما امکن اولی من الطّرح 192
- جمع مقبول 192
- جمع محمولی 192
- جمع موضوعی 192
- حاظر و مبیح 195
- حجّت 195
- حجیت اصولی 196
- حجیت ذاتی 196
- حرمت ذاتی 197
- اشاره 197
- حرمت 197
- حُسن و قبح عقلی 198
- حقیقت شرعیه 206
- حقیقت متشرّعه 207
- حقیقت و مجاز 207
- حکم 210
- اشاره 210
- حکم ارشادی 216
- حکم امضایی 216
- حکم اقتضایی 216
- حکم اوّلی 217
- حکم ثانوی 217
- حکم تأسیسی 217
- حکم تکلیفی 217
- حکم تنجیزی 217
- حکم شرعی 218
- حکم شأنی 218
- حکم عدمی 218
- حکم ظاهری 218
- حکم فعلی 218
- حکم واقعی اوّلی 219
- حکم مولوی 219
- اشاره 219
- حکم وضعی 219
- حکمت 219
- حکم واقعی ثانوی 219
- حکمت الهی 220
- حکومت 220
- اشاره 220
- حکومت ظاهری 222
- حکومت عرفی 222
- حمل 223
- حمل ذاتی اوّلی 223
- حمل شایع صناعی 223
- اشاره 223
- حیثیت تعلیلیه 224
- حیثیت اطلاقیه 224
- اشاره 225
- خبر 225
- حیثیت تقییدیه 225
- خاص 225
- خبر عزیز 231
- خبر حسن 231
- خبر حدسی 231
- خبر ضعیف 231
- خبر صحیح 231
- خبر حسّی 231
- خبر متواتر معنوی 232
- خبر متواتر لفظی 232
- خبر مستفیض 232
- خبر موثّق 232
- خبر متواتر اجمالی 232
- خبر موثوق 232
- خبر متواتر 232
- خطاب های شفاهی 233
- دفع مفسده مقدّم بر جلب منفعت 233
- خرق اجماع 233
- اشاره 234
- دلالت استعمالی 234
- دلالت اقتضا 235
- دلات ایماء 236
- دلالت التزامی 236
- دلالت ترک 236
- دلالت انّی 236
- دلالت تصدیقی 236
- دلالت تفهیمی 237
- دلالت تقریر 237
- دلالت تصوّری 237
- دلالت تضّمنی 237
- دلالت طبعی 238
- دلالت تنبیه 238
- دلالت جدّی 238
- دلالت سکوت 238
- دلالت فعل 239
- دلالت عقلی 239
- دلالت مطابقی 240
- دلالت قول 240
- دلالت لمّی 240
- دلالت منطوق 241
- دلالت وضعی 241
- دلیل 241
- اشاره 241
- دلیل اجتهادی 242
- دلیل امضایی 242
- دلیل الخطاب 242
- دلیل شرعی 243
- دلیل انّی 243
- دلیل تأسیسی 243
- دلیل فقاهتی 243
- دلیل لبّی 243
- دلیل عقلی 243
- دلیل لفظی 244
- دلیل نقلی 244
- دلیل لمّی 244
- دلیل محرز 244
- دور 244
- دوام نسبت 244
- دوران امر بین تخصیص و نسخ 245
- دوران امر بین جزئیت،شرطیت و مانعیت 245
- دوران امر بین اقلّ و اکثر ارتباطی 245
- دوران امر بین اقلّ و اکثر استقلالی 245
- دوران امر بین متباینین 246
- ذات 246
- دون اثباطه خرط القتاد 246
- دوران امر بین محذورین 246
- ذاتی و عرضی 247
- ذهن 248
- رافع و مانع 248
- رخصت و عزیمت 249
- رفع و دفع 251
- سبب 251
- سبر و تقسیم 253
- سدّ ذرایع و فتح ذرایع 254
- سنّت 256
- سیرۀ عقلا 260
- سیره 260
- اشاره 260
- سیرۀ متشرّعه 260
- اشاره 261
- شبهۀ بدوی 261
- شبهۀ ابن قبّه 261
- شبهۀ حکمی 262
- شبهۀ تحریمی 262
- شبهۀ کعبی 263
- شبهۀ محصور 264
- شبهۀ مقرون به علم اجمالی 264
- شبهۀ مفهومی 264
- شبهۀ مصداقی 264
- شبهۀ وجوبی 265
- شرایط جعل و مجعول 265
- اشاره 265
- شبهۀ موضوعی 265
- شرط 265
- شرط ترتّب 266
- شرط متقدّم،متأخّر و مقارن 266
- شرط اتّصاف 266
- اشاره 267
- شک 267
- شک بین جزئیت و مانعیت 267
- شرع 267
- شک در تکلیف 268
- شک در حجیت 268
- شک در رافع 268
- شک در محصّل 269
- شک ساری 269
- شک در مقتضی 269
- شک در مکلّفٌ به 269
- شک مسبّبی 270
- شک طاری 270
- شک سببی 270
- اشاره 271
- شهرت 271
- شهرت روایی 271
- صحّت حمل 272
- شهرت فتوایی 272
- شهرت عملی 272
- صحیح و اعم 273
- صدق در قضایای حملی 277
- ضدّ 278
- اشاره 278
- ضرر و ضرار 279
- طریقۀ عقلا 279
- طریقیت 279
- طلب و اراده 279
- ضدّ عام 279
- ظاهر 279
- ظنّ 282
- اشاره 282
- ظنّ خاص 283
- ظنّ اطمینانی 283
- ظنّ ممنوع 284
- ظنّ غالب 284
- ظنّ قوی 284
- ظنّ مانع 284
- ظنّ طریقی 284
- ظنّ مطلق 284
- ظنّ متأخّم به علم 284
- ظنّ موضوعی 285
- ظنّی الدّلالت 285
- ظواهر الفاظ 285
- ظنّ نوعی 285
- اشاره 286
- ظهور تصدیقی 286
- ظهور اقتضائی 286
- ظهور موضوعی 287
- ظهور تضمّنی 287
- ظهور ذاتی 287
- عام استغراقی 287
- عام اصولی 287
- عام مجموعی 288
- عام و خاص 288
- عام افرادی 288
- عام بدلی 288
- عام و خاص من وجه 292
- عدالت 292
- عدم ازلی 293
- عدم ابتلا 293
- عدم الدّلیل دلیل العدم 294
- عدم اطّراد 294
- عدم القول بالفصل 295
- عدم صحّت حمل 296
- عدم محمولی 296
- عدم صحّت سلب 296
- عدم و ملکه 296
- عرض ذاتی 297
- اشاره 297
- عَرَض 297
- عَرَض غریب 297
- عدم وصفی 297
- عرض و عرضی 297
- اشاره 298
- عُرف 298
- عرف خاص 301
- عرف فاسد 302
- عرف عام 302
- عرف قولی 302
- عرف عملی 302
- عصمت 303
- عصیان 303
- عزیمت 303
- اشاره 304
- عقل عملی 307
- عقلیات غیر مستقل 307
- عقل نظری 307
- علّت 307
- عقلیات مستقل 307
- علّت و حکمت 310
- اشاره 311
- علم اجمالی 313
- علم تفصیلی 314
- اشاره 314
- علم اصول فقه 314
- عموم استغراقی 314
- علم اجمالی در تدریجیات 314
- عموم 314
- علم فقه 314
- عموم زمانی 315
- عموم سیاقی 315
- عموم فوقانی 315
- غایت 316
- عموم و خصوص مطلق 316
- عموم و خصوص من وجه 316
- عموم و خصوص 316
- فتح ذرایع 317
- فحوی الخطاب 317
- غیر مستقلاّت عقلی 317
- فقه 318
- فقیه 319
- فور و تراخی 319
- قاصر 320
- قاطع و مانع 321
- اشاره 322
- قاعدۀ استصحاب 323
- قاعدۀ استطاعت 323
- قاعدۀ اصولی 324
- قاعدۀ تجاوز و فراغ 324
- قاعدۀ الجمع مهما امکن اولی من الطّرح 324
- قاعدۀ تحسین و تقبیح عقلی 328
- قاعدۀ ترجیح بلا مرجّح 328
- قاعدۀ تسامح در ادلّۀ سنن 328
- قاعدۀ تقیه 329
- قاعده تعیین 329
- قاعدۀ فقهی 335
- قاعدۀ صحّت 335
- قاعدۀ قبح عقاب بلا بیان 335
- قاعدۀ طهارت 335
- قاعده فراغ 335
- قاعدۀ لاضرر و لاضرار 338
- قاعده لطف 343
- قاعدۀ ما لایدرک کلّه لایترک کلّه 345
- قاعدۀ مقتضی و مانع 345
- قاعدۀ ملازمه 346
- قاعدۀ میسور 348
- قاعدۀ نفی عُسر و حرج 349
- قاعدۀ ید 353
- قاعدۀ یقین 356
- قبح فعلی و قبح فاعلی 358
- قُبح عقاب بلابیان 358
- قدرت تکوینی به معنی اعم 359
- قرآن 360
- قرینه 364
- قرینۀ حالیه 364
- اشاره 364
- قرینۀ عرفی 365
- قرینۀ عقلی 365
- قرینۀ غیرلفظی 365
- قرینۀ لفظی 365
- قرینۀ لبّی 365
- قرینۀ مقالیه 366
- قصد وجه 366
- قرینۀ منفصل 366
- قضیۀ حقیقیه 367
- قضیۀ خارجیه 367
- اشاره 367
- اشاره 367
- قطع 367
- قطع تفصیلی 373
- قطع اجمالی 373
- قطع تعبّدی 373
- قطع شخصی 373
- قطع عرفی 374
- قطع قطّاع 374
- قطع موضوعی 374
- قطع موضوعی طریقی 374
- قطع طریقی 374
- قطع نوعی 375
- قطع موضوعی وصفی 375
- قطع واقعی 375
- قَلب 376
- قول لُغوی 377
- القول بعدم الفصل 377
- قیاس 379
- اشاره 379
- قیاس ادنی 382
- قیاس اخاله 382
- قیاس جلی 383
- قیاس اولویت 383
- قیاس اصولی 383
- قیاس خفی 383
- قیاس منصوص العلّه 384
- قیاس مصرّح العلّه 384
- قیام اصول مقام قطع 384
- قیاس مستنبط العلّه 384
- قیاس علّت 384
- کان تامّه و ناقصه 385
- قیام اماره مقام قطع موضوعی طریقی 385
- قیام اماره مقام قطع موضوعی صفتی 385
- کشف 387
- کلّ 389
- کُفر 389
- کشف انسدادی 389
- کلّما حکم به الشّرع حکم به العقل 390
- کلّما حکم به العقل حکم به الشّرع 390
- اشاره 390
- کلام 390
- کلّی 390
- کلّی عقلی 391
- کلّی منطقی 391
- کلّی طبیعی 391
- کنایه 393
- کَون 394
- کِیف 394
- لای نفی جنس 395
- لحن الخطاب 396
- لزوم بین و غیر بین 396
- لُبّ 396
- لغت 397
- لمّی 397
- مادّه 398
- اشاره 399
- ماهیت لا به شرط قسمی 399
- ماهیت 399
- مانع شرعی 399
- ماهیت مجرّده 400
- ماهیت مهمله 400
- ماهیت مخلوطه 400
- ماهیت مطلقه 400
- ماهیت لا به شرط مقسمی 400
- مبادی احکامیه 401
- اشاره 401
- مبادی عالیه 401
- مبادی تصدیقیه 401
- مبادی تصوّریه 401
- متأخّری متأخّرین 402
- متأخّرین 402
- مُبیح 402
- متجرّی 402
- متشرّعه 403
- مترادف 403
- متشابه 403
- متواتر 404
- متعلّق احکام 404
- اشاره 405
- مجاری اصول 405
- مَجاز 405
- مثبتات اماره و اصل 405
- مجاز عقلی 406
- مجاز به زیاده و نقصان 406
- مجاز مشهور 407
- مَجاز لغوی 407
- مجهول 408
- محمول بالضّمیمه 409
- مخالفت قطعی التزامی 410
- مخالفت قطعی عملی 410
- مخالفت احتمالی عملی 410
- اشاره 411
- مخصّص قطعی الدّلالت 412
- مخصّص عقلی 412
- مخصِّص لُبّی 413
- مخصّص متّصل 414
- مخصِّص لفظی 414
- مخصّص متّصل لُبّی 414
- مخصِّص مبین 414
- مخصّص مجمل 415
- مخصّص متّصل لفظی 415
- مخصّص منفصل لُبّی 416
- مخصّص منفصل 416
- مخطّئه 417
- مراتب حکم 417
- مُرجِّح 418
- مرّه و تکرار 418
- مستقلّات عقلیه 419
- مسئلۀ فقهی 419
- مسئلۀ اصولی 419
- مستحب 419
- مسقطات تکلیف 420
- مسلّمات 420
- مشهور 421
- مشترک 421
- مصالح مرسله 422
- مصلحت 426
- مضیق 428
- مطلق 428
- معقولات اوّلیه 429
- مظنونات 429
- معقولات ثانویه 429
- مفهوم 430
- مفاهیم انتزاعی 430
- مفاهیم اعتباری 430
- اشاره 430
- مفاهیم حقیقی 430
- مفهوم حصر 433
- مفهوم استثناء 433
- مفهوم غایت 435
- مفهوم لقب 437
- مفهوم مردّد 438
- مفهوم موافق 438
- مفهوم وصف 438
- مقدّمات تولیدیه 439
- مقدّمات حکمت 439
- مقدّمه 441
- مقدّمات دلیل انسداد 441
- اشاره 441
- مقدّمۀ سبب 444
- مقدّمۀ شرط 444
- مقدّمۀ شرعی 445
- مقدّمۀ صحّت 445
- مقدّمۀ عبادی 446
- مقدّمۀ عقلی 447
- مقدّمۀ عدم مانع 447
- مقدّمۀ متأخّر 448
- مقدّمۀ علم 448
- مقدّمۀ غیر موصل 448
- مقدّمۀ مفوّته 449
- مقدّمۀ معدّ 449
- مقدّمۀ متقدّم 449
- مقدّمۀ مقارن 450
- مقدّمۀ موصل 450
- مقدّمۀ واجب 451
- مقرّر 453
- مقدّمۀ وجود 453
- مقدّمۀ وجوب 453
- ملاکات احکام 454
- مقید 454
- ملازمه بین حکم شرع و عقل 454
- ملاک اقتضایی 454
- ملکه 455
- منجّز 455
- مَناط 455
- مناسب 455
- موافقت و مخالفت 456
- موافقت قطعی عملی 456
- منطوق 456
- موافقت احتمالی عملی 456
- موافقت قطعی التزامی 456
- موافقت احتمالی التزامی 456
- موضوع 458
- اشاره 458
- موضوع علم اصول 459
- موضوع مستنبط 459
- اشاره 460
- نسخ 460
- نسخ وجوب 462
- نصّ اهل لغت 463
- نصّ 463
- اشاره 463
- نظر 464
- نفس الامر 465
- نَعت 465
- نفی حکم به لسان موضوع 466
- نَفل 466
- اشاره 467
- نهی ارشادی 469
- نهی در عبادت 470
- نهی تنزیهی 470
- نهی در معامله 470
- نهی تحریمی 470
- اشاره 471
- نهی غیری 471
- نهی نفسی 471
- واجب 471
- واجب تخییری 472
- واجب تبعی 472
- واجب تعبّدی 473
- واجب تعیینی 473
- واجب توصّلی 473
- واجب مضیق 474
- واجب کفایی 474
- واجب غیری 474
- واجب مشروط 474
- واجب مطلق 475
- واجب معلّق 475
- واجب موسّع 476
- واجب منجّز 476
- واجب نفسی 476
- واجب موقّت 476
- واجب مقید 476
- واسطه در عروض 477
- واضع 477
- وجوب 478
- وجود محمولی 480
- وجود نعتی 480
- وحدت مطلوب و تعدّد مطلوب 480
- ورود 481
- وصف 482
- اشاره 483
- وضع 483
- وضع تخصّصی 485
- وضع جزئی 486
- وضع شخصی 486
- وضع تخصیصی 486
- وضع تعیینی 486
- وضع عینی 486
- وضع تعینی 486
- وضع مرکّبات 487
- وضع نوعی 487
- یقین 489
- یقین استقرائی 489
- اشاره 489
- هل مرکّبه 489
- یقین منطقی و یقین اصولی 489
تکلیف است در جایی که اصل تکلیف مورد تردید واقع شود و پس از تفحّص و جست وجوی لازم،دلیلی بر آن پیدا نشود.به عنوان«اصل برائت»رجوع شود.
اصل وقف
اصل در اشیا،(قبل از ورود شرع)اباحه است یا حظر(منع)؟هر یک از دو قول طرفدارانی دارد.گروه سوّمی هستند که معتقدند در هر موردی که حکم شرعی را ندانیم،باید توقّف کنیم و نظری ندهیم،اگر چه در مقام عمل،یا عامل هستیم و یا ترک کننده.به عنوان«اصل اباحه»و«اصل حَظر»رجوع شود.مرحوم شیخ طوسی رحمه الله (1)از علمای بزرگ شیعه و هم چنین عالمان اخباری از جمله طرفداران«اصل توقّف»به شمار می روند.
اصول فقاهتی
«اصل فقاهتی»یا«اصل عملی»و یا«دلیل فقاهتی»در مقابل«اصل اجتهادی»یا«دلیلی اجتهادی»قرار دارد و عبارت است از اصلی که برای مکلّف شاک جعل حکم ظاهری می کند تا در مقام عمل او را از حیرت و سرگردانی نجات دهد.به عنوان«اصل عملی»رجوع شود.
اصول فقه
-2
«اصول فقه»به دو اعتبار تعریف می شود:1.به اعتبار دو کلمه«اصول»و«فقه»که در این اعتبار،هر کدام از دو کلمه جداگانه معنی می شوند.2.به اعتبار مرکّب و عَلَم بودن عبارت«اصول فقه»و کاربرد مجموع دو کلمه به عنوان اسمی برای بیان و تعریف یک معنای اصطلاحی.تعریف مستقل دو کلمه«اصول»و«فقه»را در عناوین مربوط بیابید.
-تعریف علم اصول فقه به اعتبار دوّم:تعبیرات مختلفی در تعریف این علم بیان شده است.مرحوم آخوند خراسانی رحمه الله می گوید:اصول فقه،صنعتی است که به وسیله
1- (1) .العدّه:742/2.
2- (2) .الکفایه:9/1؛الفصول:9؛تمهید القواعد:32؛اصول الفقه مظفّر:5/1؛الاصول العامّه:41؛علم اصول الفقه:15؛المعالم الجدیده:13؛المستصفی:9/1؛ارشاد الفحول:3؛الاحکام آمدی:7/1.