سیری کامل در اصول فقه: دوره ده ساله دروس خارج اصول محمد فاضل لنکرانی جلد 1 صفحه 108

درس شانزدهم

بسم الله الرحمن الرحیم

الحمد للّه ربّ العالمین و الصّلاه و السّلام علی سیّدنا و مولینا و نبیّنا أبی القاسم محمّد صلّی اللّه علیه و آله و سلّم و علی آله الطیّبین الطّاهرین المعصومین و لعنه اللّه علی أعدائهم أجمعین، من الآن الی قیام یوم الدّین.

اشکال اساسی دیگری بر نظریۀ مرحوم بروجردی

اشکال دیگری بر مرحوم آقای بروجردی(اعلی الله مقامه الشریف) و مشهور وارد است: بنابر این که حرف ایشان با حرف مشهور دوتا باشد که واقعا هم دوتاست، پس شما جامع بین محمولات مسائل را(یعنی همۀ مسائل) و مشهور هم جامع بین موضوعات مسائل(یعنی همۀ موضوعات را) را ملاک تمایز قرار می دهید، مقصود شما از این جامع چه نوع جامعی است؟ ما در این رابطه سه جور جامع می توانیم تصور کنیم؛ یکی جامع صنفی و دیگری جامع نوعی و سوم جامع جنسی. ما می بینیم که گروهی از افراد یک نوع، اگر در یک جهتی مشترک باشند و این جهت تنها در این گروه تحقق داشته باشد، اینها صنف را تشکیل می دهند که معنای صنف یعنی گروهی از افراد یک نوع که زیر پوشش یک جامع مضیقی قرار گرفته اند که غیر از جامع نوعی است. مثلا در باب انسان که حساب بکنیم، انسان سفیدپوست، صنفی از نوع انسان است و انسان یک معنای عامی است که هم شامل سفیدپوست می شود، هم شامل سیاه پوست می شود و هم شامل نژادهای دیگر، این عنوان سفیدپوست یک جامع صنفی است که گروهی از افراد انسان را زیر پوشش خودش قرار داده و این عنوان غیر از افراد این گروه را شامل نمی شود، ما از این تعبیر می کنیم به جامع صنفی.

پس انسانهای سفیدپوست جامعی دارند به نام جامع صنفی که آن جامع همان سفیدپوست بودن