سیری کامل در اصول فقه: دوره ده ساله دروس خارج اصول محمد فاضل لنکرانی جلد 1 صفحه 232

درس سی و چهارم

بسم الله الرحمن الرحیم

الحمد للّه ربّ العالمین و الصّلاه و السّلام علی سیّدنا و مولینا و نبیّنا أبی القاسم محمّد صلّی اللّه علیه و آله و سلّم و علی آله الطیّبین الطّاهرین المعصومین و لعنه اللّه علی أعدائهم أجمعین، من الآن الی قیام یوم الدّین.

بحث دربارۀ حقیقت و ماهیّت وضع بود. بعد از آن که دلالت الفاظ از ذاتی بودن خارج شد و نیاز به وضع پیدا کرد، آیا این وضع چیست و چه حقیقتی دارد؟

در این رابطه دو نظریّه ذکر شد که مورد اشکال و اعتراض واقع شد. اما یک نظریّۀ سومی هست که این نظریّه را جماعتی و از جمله صاحب کتاب منتهی الاصول که از شاگردان مبرّز مرحوم آقای نائینی(ره) و مرحوم آقای عراقی(ره) بوده اند که بیان کرده اند در این نظریّه، تعبیرات خیلی جالب و همینطور تشبیهات جالبی به کار رفته است. اصل نظریّه را خوب دقت بفرمایید تا بعد ببینم قابل مناقشه هست یا نه؟

تعبیر اینطور است که ماهیّت وضع عبارت است از ایجاد هو هویّت و اتحاد بین لفظ و معنا، منتها نه اتّحاد حقیقی و نه هو هویّت حقیقیه، بلکه یک اتحاد اعتباری و یک هو هویّت اعتباریه بین لفظ و معنا ایجاد کردن.

آن وقت راجع به هردو جهت، توضیح داده می شود. معنای هو هویّت چیست و هو هویّت اعتباری کدام است؟

معنای هو هویّت

اشاره

امّا معنای هو هویّت؛ همان است که شما در قضایای حملیّه به عنوان ملاک حمل و مناط حمل،