سیری کامل در اصول فقه: دوره ده ساله دروس خارج اصول محمد فاضل لنکرانی جلد 1 صفحه 372

که زید در خانه اش خوابیده بود، هم زید وجود داشت به عنوان واقعیت و هم مدرسه وجود داشت به عنوان واقعیت، درحالی که«زید فی المدرسه» نبود، اما حالا که زید زحمت کشید و این راه دراز را طی کرده و خودش را به مدرسه رساند و توی مدرسه آمد، این واقعیت سوم حالا تحقق پیدا کرد و این واقعیت«کون زید فی المدرسه» است، بطوری که اگر فوری باز از مدرسه بیرون بیاید، باز این واقعیت به هم می خورد. این واقعیتی که نبوده که با خروج زید از بین می رود، این واقعیت درحالی که زید در مدرسه وجود دارد، تحقق دارد و این واقعیت، واقعیت سوم است، غیر از واقعیت زید است و غیر از واقعیت مدرسه است، برای این که واقعیت زید و واقعیت مدرسه، موقعی که زید در خانۀ خودش هم وجود داشت، این واقعیتهای دوگانه محفوظ بود، اما تبدّل این واقعیت دوگانه به یک واقعیت سه گانه، در زمانی است که مدرسه ظرف زید واقع می شود، در زمانی است که زید در مدرسه وارد می شود. بنابراین معنای حرفی، ربط تنها نیست، شرح این اشکال را فردا بیان می کنیم.

پرسش:

1 - مبنای مرحوم نائینی(ره) را پیرامون تفاوت معانی اسمیه و حرفیه به اختصار بیان کنید.

2 - تفاوت عالم ذهن با عالم خارج را در تحقق مقولۀ های حوهر و عرض بیان کنید.

3 - دو تشبیه مذکور در بیان رابطۀ معنای حرفی و اسمی را در مختار مرحوم نائینی(ره) را توضیح دهید.

4 - مؤید روایی بر بیان مرحوم نائینی(ره) را توضیح دهید.