درس پنجاه و هشتم
بسم الله الرحمن الرحیم
الحمد للّه ربّ العالمین و الصّلاه و السّلام علی سیّدنا و مولینا و نبیّنا أبی القاسم محمّد صلّی اللّه علیه و آله و سلّم و علی آله الطیّبین الطّاهرین المعصومین و لعنه اللّه علی أعدائهم أجمعین، من الآن الی قیام یوم الدّین.
پاسخ استاد از اشکال دوم مرحوم خوئی(ره)
در جواب از اشکال دوم محاضرات گفتیم: شما بعد از آنکه در اقسام وضع سه قسم را قایل شدید، وضع عام و موضوع له عام، وضع خاص و موضوع له خاص، وضع عام و موضوع له خاص.
این دو قسم اخیر که موضوع له خاص است، معنایش این است که موضوع له، موجود خارجی یا موجودات خارجیه است. یعنی در مقام وضع برای موجود خارجی، یک وجود در خارج باشد، مثل اعلام شخصیه یا«موجودات فی الخارج» باشد، مثل وضع عام و موضوع له خاص و اینجا می گویید که موضوع له عبارت از موجود فی الخارج است، از طرفی هم می گویید: همین موضوع له باید تصور شود، مخصوصا در وضع خاص و موضوع له خاص، چطور موجود خارجی را تصور کرده است؟ شما که می فرمایید: «موجود فی الخارج» نمی تواند در ذهن وجود پیدا کند و«موجود فی الذهن» هم نمی تواند در خارج تحقق پیدا کند و هیچ کدام از اینها هم بین خودشان اتحادی امکان ندارد، یعنی دو موجود فی الخارج، نمی شود یک موجود بشود و دو موجود فی الذهن، نمی تواند یک موجود بشود. با این وصف، شما وضع خاص و موضوع له خاص را، چطوری تصور کردید؟
هیچگونه مناقشه ای در این قسم از وضع به نظر شما نرسید و به نظر کس دیگر هم نرسیده است.
وضع خاص و موضوع له خاص، یک مسأله متفق علیه است. منتهی آن بحثی را که ما در اعلام