سیری کامل در اصول فقه: دوره ده ساله دروس خارج اصول محمد فاضل لنکرانی جلد 1 صفحه 405

حقیقت، ارتباط و نسبت امتناعی تحقق دارد.

پس این که شما این مثالهای سه گانه را اولا به عنوان اشکال بر مرحوم محقق کمپانی مطرح فرمودید و ثانیا به عنوان یک رکن اعظم، برای آن مبنایی که ذکر کردید، قرار دادید، ما بعد از آنکه دقت در این مثالها می کنیم، در تمام اقسام ثلاثه، روابط یکسان تحقق دارد و وجهی ندارد که در قضیه «الوجود لشریک الباری ممتنع» ممتنع را خبر قرار بدهید، اما در مقام مقایسه، بین وجود و شریک الباری مقایسه کنید! باید ببینید کلام چه را می خواهد دلالت کند. کلام می خواهد امتناع الوجود را برای شریک الباری دلالت کند. باید بین امتناع الوجود و شریک الباری مقایسه کنید، مقایسه که می کنید رابطه واقعیه برقرار است و همینطور در باب ضرورت وجود برای خداوند تبارک و تعالی.

نتیجه اینطور شد که این اشکال سوم ایشان هم به کلام مرحوم محقق کمپانی، به نظر ما اشکال غیر واردی است. کلام مرحوم محقق کمپانی، کلام خوبی است، منتهی نه در رابطه با تمامی حروف، بلکه ما یک سری حروف داریم که یک معانی دیگری دارد، عنوان ایجادیه دارد و عناوینی دیگری در آنها تحقق دارد. ما نمی خواستیم اقوال دیگر را در باب حروف مطرح کنیم، بلکه می خواستیم همان مقتضای تحقیق را بیان کرده باشیم، لکن برای این که فی الجمله، یک تکمیلی شود، همین نظره که بعض الاعلام را ولو این که ما رکن اعظمش را خراب کردیم، لکن در عین حال نظریه خود ایشان هم عرض می کنیم، تا برسیم به آنچه مقتضای تحقیق در این مسأله است.

پرسش:

1 - پاسخ استاد از اشکال دوم آقای خوئی(ره) را بیان کنید.

2 - اشکال سوم آقای خوئی(ره) را بیان کنید.

3 - پاسخ استاد از اشکال سوم آقای خوئی(ره) را توضیح دهید.