سیری کامل در اصول فقه: دوره ده ساله دروس خارج اصول محمد فاضل لنکرانی جلد 1 صفحه 406

درس پنجاه و نهم

بسم الله الرحمن الرحیم

الحمد للّه ربّ العالمین و الصّلاه و السّلام علی سیّدنا و مولینا و نبیّنا أبی القاسم محمّد صلّی اللّه علیه و اله و سلّم و علی آله الطیّبین الطّاهرین المعصومین و لعنه اللّه علی أعدائهم أجمعین، من الآن الی قیام یوم الدّین.

بیان نظریۀ مرحوم خوئی(ره) در معانی حروف

یکی از اقوال در باب معانی حرفیه، قولی است که بعض الاعلام علی ما فی کتاب المحاضرات و حاشیه التقریرات انتخاب کرده اند و یکی از علل داعیه به اختیار این قول، به گفته خودشان بطلان سائر اقوال بوده که چون اقوال دیگر به نظر ایشان ناتمام بوده، لذا این داعی شده برای این که این قول را انتخاب کرده اند و علل دیگری هم ذکر می فرماید که عرض می کنیم ان شاء الله.

ایشان می فرماید: معانی حرفیه، با معانی اسمیه ذاتا متباین و مختلف هستند و هیچ گونه ارتباطی بین معنای اسمی و معنای حرفی وجود ندارد«متباینان بالذات و متغایران بالحقیقه». بعد در توضیح این مطلب می فرمایند: البته در رابطه با یک قسم از حروف، یعنی همین حروف متداوله، مثل«من» و «علی» و«الی» و«فی» که به تعبیر ایشان، در مرکبات ناقصه استعمال می شوند و از طرفی هم، اختصاص به این قسم از حروف ندارد، بلکه یک امور دیگری هم هستند که اینها با این حروف در معانی حرفیه مشترک هستند، مثل هیئت مشتق، مثل هیئت اضافه، گرچه اضافۀ دو اسم باشد، مضاف و مضاف الیه، هردو اسم باشد. لکن نفس الاضافه و همین طور در توصیف، وصف و موصوف، ولو این که هردو اسم هم باشد، لکن نفس موصوف بودن و وصف کردن، و صفت واقع شدن، در این جهت با حروف اشتراک دارد، و در این قسم از حروف، باهم متحد هستند.