سیری کامل در اصول فقه: دوره ده ساله دروس خارج اصول محمد فاضل لنکرانی جلد 1 صفحه 507

بحث مستقلی دارد و باید مفاد این ضمائر هم به انواعه الثلاثه، انشا الله روشن بشود.

(سؤال... جواب:) اشاره به دو مشار الیه است که تبعا تعدد دارد چون طرفش فرق می کند.

(سؤال... جواب:) با یک لفظ اشاره می کنید والاّ دو معنا دارد، جائنی رجلان، یعنی: دو مرد آمدند، منتهی شما با یک لفظ این را افاده کردید، لفظ واحد است، اما مفادش تعدد دارد.

بحث اخلاقی

چهارشنبه است. یک روایت مختصر به عنوان تیمّن و تبرّک بخوانیم. در کتاب ایمان و کفر اصول کافی معرب، صفحه 280، حدیث 9، روایتی را عبد الاعلی ابن اعین نقل می کند، ظاهرا برادر زرارۀ معروف است، «عن ابی عبد الله(علیه السلام): «قال من کان یؤمن بالله و الیوم الاخر فلا یجلس مجلسا ینتقص فیه امام او یعاب فیه مؤمن»، اولا ارتباط و انس با روایات ائمه معصومین(علیهم السلام) مسأله بسیار مهم و ارزنده ای است، هرچه ارشاد و هدایت امکان تحقق داشته باشد، در این روایات وجود دارد. گاهی انسان به روایاتی برخورد می کند و مطالبی را استفاده می کند که اگر یک عمر دربارۀ آنها فکر می کرد، به آنها راه پیدا نمی کرد. لذا این روایات به منزله اقیانوسی است که«فیها ما تشتهیه الانفس و تلذ الاعین».

یکی از وظایف ما و شما این است که در کنار مسائل علمی، رابطۀ با روایات را بیشتر کنیم و اقتصار به یک موضوع نکنیم، نگوییم: فلان موضوع مورد علاقه ما است، روایات وارده در آن موضوع را تنها ببینیم. باید با همه روایات سروکار داشته باشیم. گاهی از نظر مسائل علمی، مطالب دقیقی وجود دارد که اطلاع پیدا کردن بر آنها راه مستقلی است برای این که رتبه علمی انسان بالا برود.

بزرگانی مثل مرحوم مجلسی علامه بزرگوار، صاحب کتاب مرأت العقول که بر اصول کافی و فروع کافی شرح نوشته و به سند هم متعرض شده است که فلان روایت صحیح، فلان روایت ضعیف، فلان روایت موثق است. در کتاب مرأت العقول در بیان مدلول، این روایات را جالب معنا کرده است که چه روایاتی مربوط به اصول اعتقادات و مسائل اخلاقی است و چه روایاتی مربوط به فروع و احکام است، در انس با این کتب انسان می فهمد آنچه برای تکامل انسان در ابعاد مختلف لازم بوده، ائمه معصومین(صلوات الله علیهم اجمعین) با بیان روشن و فصاحت کامل، با عبارات جالب فرموده اند. واقعا یک مقداری از قرآن پائین تر است، والاّ با سائر کلمات، اصلا قابل مقایسه نیستند.

روایات فقهی مورد ابتلاء را که می بینید گاهی چند روز باید انسان درباره فهم یک روایت فقهی و دقت در آن، صرف بکند. روایات در اصول عقاید وارد شده دقیق تر و مشکل تر است. لذا باید برنامه ای در کنار همین برنامه ها، انسان برای مراجعه به روایات، و استفاده از آنها داشته باشد. وقتی یک روایتی را انسان برخورد می کند و یک مطلب را که هیچ به ذهنش نمی آمده استفاده می کند،