سیری کامل در اصول فقه: دوره ده ساله دروس خارج اصول محمد فاضل لنکرانی جلد 2 صفحه 110

تشریعیه هیچ فرقی بین آنها و دیگران وجود ندارد. ارادۀ تکوینیه به اذهاب رجس تعلق پیدا کرده است و به تطهیر آنها تعلق پیدا کرده است. لابد به ذهن شما می آید که ارادۀ تکوینی خداوند وقتی به یک چیز متعلق شد، لا محاله باید تحقق پیدا کند، لا محاله دیگر تفکیک اراده از مراد واقع نخواهد شد. ولی نکته ای که هم در این روایت و هم در آیۀ تطهیر وجود دارد، این است که متعلق ارادۀ تکوینیۀ خداوند فعل من و شما نیست، فعل اهل بیت نیست، متعلق ارادۀ تکوینیۀ خداوند، عمل خود خداوند است. «یُرِیدُ اللّهُ» می گوید، نمی گوید: «لیَذهب عنکم الرجس»، بلکه می گوید: «لِیُذْهِبَ عَنْکُمُ الرِّجْسَ»، «اذهاب»، فعل الهی و«یُطَهِّرَکُمْ» ، مظهر این عمل، خود خداوند است. ارادۀ تکوینی، به فعل الهی متعلق شده است، نه این که ارادۀ تکوینی تعلق گرفته به این که من نماز بخوانم، که اگر ارادۀ تکوینیه به نماز خواندن من متعلق شد، من دیگر قدرت نداشته باشم که نماز را ترک کنم.

پرسش:

1 - نحوۀ وضع در الفاظ عبادات چگونه است؟ توضیح دهید.

2 - دو دلیل بر اینکه وضع در الفاظ عبادات عام و موضوع له آنها عام است، بیان کنید.

3 - چه اشکالی در نحوۀ ترتیب بحث مرحوم آخوند(ره) وجود دارد؟

4 - آیا در باب صلاه و صوم و جز آن واقعیّات و ماهیّات تکوینیّه داریم؟ توضیح دهید.

5 - بنابر ثبوت حقیقت شرعیه وقتی شارع می خواسته صلاه را وضع کند، چگونه وضع کرده است؟

6 - صحیح به حمل اولی ذاتی در مفهوم صلاه اخذ شده یا به حمل شایع صناعی؟ توضیح دهید.