سیری کامل در اصول فقه: دوره ده ساله دروس خارج اصول محمد فاضل لنکرانی جلد 2 صفحه 117

درس یکصد و هشتم

اشاره

بسم الله الرحمن الرحیم

الحمد للّه ربّ العالمین و الصّلاه و السّلام علی سیّدنا و مولینا و نبیّنا أبی القاسم محمّد صلّی اللّه علیه و آله و سلّم و علی آله الطیّبین الطّاهرین المعصومین و لعنه اللّه علی أعدائهم أجمعین، من الآن الی قیام یوم الدّین.

أجزاء، شرائط و موانع و ارتباط آنها با بحث صحیح و اعم

بحثی را مرحوم آخوند(قدس سرّه) در کفایه در آخر بحث صحیحی و اعمی ذکر کرده اند، ولی طبق قاعده و ترتیب بحث می بایست در اینجا واقع شود. ما در باب عبادات به عناوینی برخورد می کنیم که از بعضی از آنها تعبیر به أجزاء می کنیم و بعضی هایشان را تعبیر به شرائط و بعضیها را تعبیر به موانع و یا قواطع نسبت به بعضی دیگر می کنیم.

کسانی که قائل هستند به این که الفاظ برای معانی صحیحه وضع یا استعمال شده، صحت را در رابطۀ با تمامی این معانی ملاحظه می کنند یا این که نه، در مقام تسمیه غیر از مقام صحتی است که عبادت را متّصف به آن می کنیم؟ مثلا اگر کسی نمازی بخواند، در صورتی می گوییم این عبادت صحیحا واقع شده که هم واجد جمیع اجزاء و جمیع شرائط باشد و هم فاقد موانع و قواطع باشد، به طوری که اگر کمبودی در یکی از اینها باشد، عبادت خارجیه را متصف به صحت نمی کنیم. آیا این صحتی که در مقام وضع و در مقام تسمیه و استعمال روی آن بحث می کنیم، همین صحتی است که در خارج باید همۀ خصوصیات در آن وجود داشته باشد؟ یا این که در مقام تسمیه و وضع، خصوصیاتی هست که اقتضا می کند این صحت به اندازۀ آن صحت خارجیه ضیق نداشته باشد.