سیری کامل در اصول فقه: دوره ده ساله دروس خارج اصول محمد فاضل لنکرانی جلد 2 صفحه 212

درس یکصد و بیست و دوم

اشاره

بسم الله الرحمن الرحیم

الحمد للّه ربّ العالمین و الصّلاه و السّلام علی سیّدنا و مولینا و نبیّنا أبی القاسم محمّد صلّی اللّه علیه و آله و سلّم و علی آله الطیّبین الطّاهرین المعصومین و لعنه اللّه علی أعدائهم أجمعین، من الآن الی قیام یوم الدّین.

علت عدم جواز صحیحی به اطلاق

مهمترین ثمره در بحث صحیحی و اعمی عبارت از این معنا بود که صحیحی در مطلقات ولو این که شرائط تمسک به اطلاق هم وجود داشته باشد و مقدمات حکمت تحقق داشته باشد، مع ذلک، نمی تواند تمسّک به اطلاق کند، چون عنوان مطلق احراز نشده، عنوان مأخوذ در دلیل احراز نشده، اما اعمی در موارد شک در جزئیت و شرطیّت، می تواند تمسک به اطلاقات داشته باشد، زیرا که عنوان مطلق، از نظر اعمی احراز شده و اگر شرائط تمسّک به اطلاق هم وجود داشته باشد، دیگر برای اعمی مانعی در کار نیست. این ثمره اگر ثابت بشود، در حقیقت بحث صحیحی و اعمی دارای ثمره خواهد بود و الاّ نه.

اشکالاتی بر ترتّب این ثمره ذکر شده بود.

ما یک اشکال را عرض کردیم که مستشکل می گفت: هم صحیحی می تواند تمسّک به اطلاق کند و هم اعمی، برای این که عملا در فقه دیده ایم که در تمسّک به اطلاقات مسأله را روی مبنای صحیحی و اعمی مترتب نمی کنند، بلکه هم صحیحی تمسّک می کند و هم اعمی. جواب از این اشکال را ما عرض کردیم.