سیری کامل در اصول فقه: دوره ده ساله دروس خارج اصول محمد فاضل لنکرانی جلد 2 صفحه 261

درس یکصد و بیست و نهم

اشاره

بسم الله الرحمن الرحیم

الحمد للّه ربّ العالمین و الصّلاه و السّلام علی سیّدنا و مولینا و نبیّنا أبی القاسم محمّد صلّی اللّه علیه و آله و سلّم و علی آله الطیّبین الطّاهرین المعصومین و لعنه اللّه علی أعدائهم أجمعین، من الآن الی قیام یوم الدّین.

دلیل استاد به نفع اعمی ها

ادلۀ صحیحی ها چهار دلیل بود که همۀ آنها قابل مناقشه بود و اما ادله اعمی ها، یک مطلبی را ما در درس قبل اشاره کردیم که اگر این مطلب یک مقدار تقریب بشود می تواند دلیل برای اعمی قرار بگیرد، گرچه در کلمات آنها اشاره ای به این مطلب نشده، لکن این مطلب فی نفسه صلاحیت دارد به عنوان دلیل قرار بگیرد که اعمی ها در مقابل صحیحی ها می گویند: اگر شما قائلین به صحیح، معنا و موضوع له را چیزی می دانستید که اگر آن چیز در خارج وجود پیدا کند، اتصاف به صحت پیدا می کند، اگر چنین مدعایی می داشتید و لو این که دلیل مهمی بر این مدعا نمی توانستید اقامه کنید، لکن فی نفسه مطلبی بود.

به عبارت روشن تر: اعمی ها می گویند که شما قائلین به صحیح، اگر تمامی اجزاء و اقسام ثلاثه شرائط را در مسمی و موضوع له برایشان حساب قائل می شدید، دیگر در باب شرائط تفکیک قائل نمی شدید بین شرائط قسم اول و بین شرائط قسم دوم و سوم. اگر این تفکیک در کار نبود، اگر همۀ اجزاء و تمام اقسام شرائط در ماهیّت و مسمی دخالت می داشت، به طوری که آن مسمایی که شما می گویید، اگر خودش بدون کم و زیاد در خارج تحقق پیدا کند، به عنوان نماز صحیح اتصاف پیدا