سیری کامل در اصول فقه: دوره ده ساله دروس خارج اصول محمد فاضل لنکرانی جلد 2 صفحه 293

این مدعا را ثابت بکند؟ پس اولین اشکال این است که این دلیل اصلا بر مدعای شما قابل انطباق نیست مدعای شما مسأله و دلیل شما مسأله آخری.

اشکال دوم به این استدلال به این صورت است؛ شما می گویید: «لله علیّ ان لا اصلی» این«صلاه» به معنای اعم است، می گوییم: نماز فاسد را هم می گیرد؟ می گویید: بله، معنای اعم به همین لحاظ است، می گوییم: آیا یک فاسد خاص یا مدعای شما شامل هر فاسدی است، شما که معنای اعم را ادعا می کنید، اعم از صحیح و فاسد، می گویید: هر فاسدی منتها مسألۀ ارکان را کنار می گذارید، می گویید:

ارکان دخالت در مسمی دارد بدون ارکان کلمۀ«صلاه» صدق نمی کند. اما اگر ارکان وجود پیدا کرد، سایر اجزاء و شرائط هر کدام لنگ باشد فاسد هست، اما عنوان«صلاه» هم تحقق دارد، می گوییم: لابد چنین چیزی را ادعا می کنید، می گویید: «لله علیّ ان لا اصلی ای بصلاه اعم من ان تکون صحیحه او فاسده»، اگر این طور شد سؤال می کنیم: پس اگر کسی در حمام رفت و بعد از نذر، نماز چهار رکعتی ظهر را سه رکعت خواند، این حنث نذر کرده یا نه؟ «مسأله فقهیه»، آیا با این سه رکعت خواندن مخالفت نذر حاصل می شود یا نه؟ اگر بگویید: مخالفت نذر حاصل می شود هیچ فقیهی تفوه به این معنا نکرده و نمی تواند بکند که اگر کسی در حمام یک نماز فاسدی را انجام داد، این مخالفت نذر تحقق پیدا می کند. هیچ کس نمی تواند این حرف را بزند. اگر بخواهید بین فاسدها فرق بگذارید، بگویید: فساد نماز در حمام دو جور امکان دارد: یک وقت فساد نماز در حمام برای خاطر کسر یک رکعت است، مثل همین مثالی که زده شد، یک وقت فساد نماز در حمام برای خاطر نذر است و برای تعلق نذر فاسد است، بین فاسدها فرق بگذارید، بگویید: جایی که فسادش برای خاطر تعلق نذر باشد عنوان«صلاه» صادق است، اما جایی که فسادش برای خاطر کمبودهای دیگر در نماز باشد «هذا لیس بصلاه»، آیا شما چنین ادعایی را می توانید بکنید؟ یعنی در اعمی ها می تواند کسی پیدا بشود، بگوید: مقصود ما از اعم، اعم از فاسد است، اما نه هر فاسدی. پس کدام فاسد؟ آن فاسدی که برای خاطر تعلق نذر فاسد شده باشد. اگر در عنوان بحث صحیح و اعمی کسی این حرف را بزند، شاید مورد تمسخر و استهزاء قرار بگیرد.

حکم مخالفت نذر در عبادت فاسد

پس یا باید شما این طور ملتزم بشوید که اگر کسی نماز چهار رکعتی را در حمام سه رکعت خواند فاسدا، «به یتحقق مخالفه النذر»، احکام مخالفت نذر بار می شود که یکی از احکام مخالفت نذر مسألۀ کفاره است. مخالفت نذر مثل افطار در ماه رمضان فقط مسألۀ حرمت نیست، این کفاره بر مخالفت نذر ترتب پیدا می کند، آیا می شود کسی این حرف را بزند؟ یا باید بگویید: بین فاسدها فرق وجود دارد، «فاسد لاجل تعلق النذر» یک طرف و فاسدهای دیگر که دامنۀ وسیع دارد یک طرف