سیری کامل در اصول فقه: دوره ده ساله دروس خارج اصول محمد فاضل لنکرانی جلد 2 صفحه 294

دیگر و بگویید: ما که اعمی هستیم به لحاظ استدلال به مسألۀ نذر، فاسدی را داخل در دایرۀ اعم می دانیم که فسادش لاجل تعلق النذر باشد، اما آن فاسدهای دیگری که مصادیق زیادی دارد و فسادش برای خاطر فقدان بعضی از اجزاء و یا بعضی از شرائط دیگر است، آنها داخل در دایرۀ اعمی نخواهد بود. این هم که شاید موجب استهزاء باشد. لذا اشکال دوم به اینها این است که ما نمی توانیم این حرف را بزنیم، که متعلق نذر در«لله علیّ ان لا اصلی فی الحمام»، «صلاه» اعم از صحیح و فاسد است. علاوه بر این که ترک نماز فاسد، اصلا در حمام رجحان ندارد تا نذرش منعقد بشود. مگر شما نمی گویید: که متعلق نذر باید رجحان داشته باشد؟ آیا نخواندن نماز فاسد در حمام رجحان دارد؟ که نماز چهار رکعتی را وقتی انسان می خواهد سه رکعت بخواند، بگوییم: این نماز فاسد سه رکعتی بین حمام و غیر حمام فرق می کند، اگر این نماز فاسد سه رکعتی را در حمام نخوانید، این رجحان دارد.

چه رجحانی دارد؟

آخرین اشکال به این استدلال این است: ما اگر استدلال شما را قبول کردیم. اما سؤالی از شما می کنیم و آن این است که این مثالی را که شما در رابطۀ با نذر به آن استدلال می کنید، این است، «لله علیّ ان لا اصلی فی الحمام» که کلمۀ«اصلی» را به اطلاق ذکر بکند؛ یعنی هیچ قیدی برایش نیاورد، هیچ خصوصیتی برای«اصلیّ» ذکر نکند، فرض هم کردیم که استدلال شما تمام و درست است، لکن اگر کسی نذر کرد و گفت: «لله علیّ ان لا اصلی صلاه صحیحه فی الحمام»، سؤال اول ما از شما این است که اولا این نذر درست است یا نه؟ صحت این نذر روشن است، برای همان نکته ای که من عرض کردم. شما اگر بگویید: «لله علیّ ان لا اصلی» و«صلاه» را بخواهید به معنای اعم معنا کنید، جای این اشکال است که ترک«صلاه» به معنای اعم، که شامل فاسد هم می شود، چه رجحانی دارد؟

لازمۀ این که به معنای اعم است، این است که فاسد را هم بگیرد، آن وقت ترک نماز فاسد در حمام چه رجحانی دارد که نذر منعقد بشود؟ مع ذلک ما این اشکال را به شما نکردیم، چون از اشکالات خودمان صرف نظر می کنیم و مثالی آوردیم که این اشکال به آن وارد نیست، «لله علیّ ان لا اصلی صلاه صحیحه فی الحمام» و اصلا قابل مناقشه نیست. حالا که نذر منعقد شد شما بفرمایید:

این دو تالی فاسدی که در استدلال ذکر کردید آیا در این مثال وجود دارد یا ندارد؟ وقتی می گویید:

«لله علیّ ان لا اصلی صلاه صحیحه» و به دنبال این نذر وقتی در حمام نماز می خواند«صلاته لا تکون صحیحه». حالا که صحیح نیست پس چطور آن را حنث نذر و مخالفت با نذر شمردند؟ به علاوه این نذر سلب قدرت می کند همان طوری که شما ذکر کردید. شما اعمی ها این مثال را قبول دارید که اگر گفت: «لله علیّ ان لا اصلی صلاه صحیحه فی الحمام»، اعمی که نمی تواند منکر صحت این نذر بشود، شما که این نذر را صحیح می دانید بفرمایید: این دو اشکال را چطوری حل می کنید؟ هر جوری که شما این دو اشکال را در این مثال حل کردید در مثال خودتان هم ما همان جور اشکال