سیری کامل در اصول فقه: دوره ده ساله دروس خارج اصول محمد فاضل لنکرانی جلد 2 صفحه 566

مکان شما در نماز جماعت در کدام صف بود، شما به صورت اسم مکان این معنا را تعبیر می کنید.

این معنایش این نیست، که مهیا شده برای شما و صلاه شما و یا موارد و مثالهای دیگر. اشکال در اسم مکان این است که شامل تمامی موارد نیست، بلکه در بعضی از اسم مکانها ما برخورد می کنیم به اینکه فعلیت در آنها هست؛ یعنی مکانی که بالفعل، آن مبدأ در آن تحقق پیدا کرده باشد، این یک خصوصیت در اسم مکان در اسم مفعول بعضی ها آمدند مخالفت کردند.

(سؤال... و جواب استاد:) در اسم مکانهای اینطوری، گفتیم که منقضی عنه المبدأ در آنجایی است که این آمادگی از آن کنار برود، استقبالش این است که الان آماده نشده در آینده آماده می شود برای مسجدیت، در آینده می خواهد این زمین مسجد بشود، در آینده می خواهد آنچیزی که می سازند به عنوان زندان در آینده عنوان محبس پیدا کند. آنچه که مطرح است مسألۀ تلبس و انقضاء در آن مطرح است. چیزی که الان باقی می ماند در اسم مفعول هم بعضی ها مناقشه کرده اند که مطلبی نیست شاید در درس بعد هم اشاره کنیم، فقط همان مسألۀ تاجر و ضارب و امثال اینها مشکلۀ اینها به قوت خودش باقی می ماند و یک راه حل روشنی در فرق بین تاجر و ضارب، با اینکه از نظر مبدأ یکسانند و از نظر هیئت هم یکسان هستند و هیچ گونه فرقی بین اینها، مبدأ و هیئه وجود ندارد، مع ذلک، متفاهم از ضارب، ضرب فعلی است، اما متفاهم از تاجر همان حرفه التجاره و امثال اینها است، فرق بین اینها مقداری مشکل است.

پرسش:

1 - چرا اختلاف در مشتقات، به اختلاف در مبادی برنمی گردد؟

2 - بعض الاعلام(ره) اختلاف در مشتقات را در چه چیزی می داند؟

3 - چگونه بعضی، اختلاف در مشتقات را به قضیه حملیه برمی گرداند؟

4 - آیا قضیه حملیه، می تواند منشأ اختلاف در مشتقات باشد؟