سیری کامل در اصول فقه: دوره ده ساله دروس خارج اصول محمد فاضل لنکرانی جلد 3 صفحه 143

عجیب، هذا القلم شی عجیب»، «اما هذا الکتاب امر عجیب» استعمال و اطلاق عرفی ندارد.

عدم لزوم کلمۀ«اهمیّت» در عنوان امر

خلاصه آوردن عنوان واقعه در معنای امر، مستلزم تخطئه کردن حرف مرحوم آخوند(ره) است، ایشان می فرمود: «کلما یطلق علیه الشیء یطلق علیه الامر»، اما ما هم با این تخطئه چندان مخالفتی نداریم، مخالفت ما با قیدی است که ایشان آورده، می فرماید: «الواقعه التی لها اهمیه فی الجمله». پس عنوان اهمیت در مفهوم امر و معنای امر بنا به قول ایشان دخالت دارد. اگر عنوان اهمیت ولو فی الجمله در معنا و مفهوم امر دخالت داشت، آن وقت نتیجه این می شود که اگر ما خواستیم تقسیم کنیم، بگوییم: «الامر علی قسمین، مهم و غیر مهم»، این تقسیم باطل است یا باطل نیست؟ این تقسیم امرش در معنای مجازی استعما شده است؟ یا اینکه نه این یک تقسیم عرفی صحیح است و روی مبنای استعمال حقیقی هم این تقسیم درست است؟ اگر در ماهیت امر مسألۀ اهمیت مطرح است، چطور شما می توانید از کسی که گفت: «رأیت الیوم امرا» یا«وقع فی هذا الیوم امر»؟ بپرسید این امری که واقع شد، آیا امر مهم یا امر غیرمهمی بود؟ در مدرسۀ فیضیه امری واقع شد، شما سؤال می کنید چه نوع امری بود؟ آیا امری بود که واجد صفت اهمیت بود؟ یا امری بود که فاقد صفت اهمیت بود؟ آیا این سؤال در رابطۀ با معنای امر نیست؟ اگر اهمیت به عنوان قید دخالت در معنای امر داشته باشد، لازمه اش این است که حتی در آنجایی که شما بگویید: امروز یک امر غیر مهمی اتفاق افتاد، باید کانّ یک تضاد و تناقضی در استعمال شما مطرح باشد، برای اینکه تا می گویید: امر، در متن معنای اهمیت خوابیده است، و از طرفی امر را به غیر مهم توصیف می کنید. در حقیقت باید بگویید: امر مهم و غیر مهمی اتفاق افتاد، یا اینکه لااقل مسأله نسبیت را در اینجا ملاحظه کنید و مطرح کنید، در حالیکه ما می بینیم که این توصیف، یک توصیف صحیحی است و مسأله نسبیت هم در اینجا مورد نظر و مطرح نیست.

لذا اگر ما مشترک معنوی را هم به این صورتی که ایشان تقریر کردند، بپذیریم، چنین اشکالاتی به نظر می رسد و متوجه است. در نتیجه اصل اشتراک معنوی و کیفیتی که ایشان ذکر کردند قابل قبول نیست، تا بعد«ان شاء الله».

پرسش:

1 - بیان مرحوم نائینی(ره) در اشتراک معنوی در معنی امر را ذکر کنید؟

2 - در اشتراک معنوی جامع به چه کیفیت متصور است؟