- بحث مشتق 1
- اشاره 1
- عدم دخالت عناوین اشتقاقیه 2
- اشاره 2
- استدلال اعمی به آیات قرآن 2
- لحاظ حال نسبت در عناوین 3
- بیان اطلاق در باب مشتق 3
- استدلال به آیۀ«لا یَنالُ عَهْدِی الظّالِمِینَ» 6
- نحوه اخذ عناوین در موضوعات احکام 7
- تنبیه اول: بساطت و ترکیب مفهوم مشتق 9
- اشاره 9
- تنبیهات بحث مشتق 9
- مراد از ترکیب در مقابل بساطت 11
- نظر بعض الاعلام(ره) در معنای بسیط و مرکب 12
- اشاره 16
- اعتباری بودن فرق بین مبدأ و مشتق 16
- واقعیت موجود در باب مشتق 17
- بیان مفهوم بساطت مشتق 20
- تذکر اخلاقی و اجتماعی به طلاب و حوزه ها 21
- معنای مشتق و ارتباط آن با تعریف فکر و اشکال بر آن 23
- اشاره 23
- اشکال مرحوم محقق شریف(ره) به شارح مطالع 25
- بیان استاد در معنای بساطت و ترکیب 27
- مراد مرحوم آخوند(ره) و محقق شریف(ره) از ترکیب و بساطت 28
- بیان محقق شریف(ره) در بساطت مفهوم مشتق 31
- اشاره 31
- دخول عرض در فصل در معنای مشتق 32
- اشاره 32
- جواب مرحوم آخوند(ره) از دخول عرض در فصل 33
- انقلاب امکان به ضرورت 35
- دفاع مرحوم آخوند(ره) از محقق شریف(ره) 36
- اشکال مرحوم آخوند(ره) به صاحب فصول(ره) در انقلاب 39
- اشاره 39
- فرض اول؛ معنای حرفی 40
- دلیل بر ردّ کلام مرحوم آخوند 0 ره) در معنی حرفی 41
- فرض دوم؛ انحلال 43
- ردّ انحلال 44
- انحلال در عقد الوضع و عقد الحمل و نتیجۀ آن 45
- اهمیت درس 47
- اشاره 47
- شقّ دوم دلیل مرحوم محقق بر بساطت مفهوم مشتق و ردّ آن 48
- مراد از دخالت مصادیق شیء در معنای مشتق 49
- دلیل آخوند(ره) در عدم أخذ مفهوم و مصداق شیء در معنی مشتق 51
- دخالت نسبت در معنی مشتق 52
- بیان استاد در بطلان دخالت نسبت در معنی مشتق 53
- ادلۀ بساطت و دخالت مفهوم در معنی مشتق 55
- اشاره 55
- بساطت و ترکیب در معنای مشتق 56
- معنای ترکیبی در مشتق 59
- فرق مشتق و مبدأ و اقوال در مسئله 61
- تفسیر صاحب فصول(ره) از کلام فلاسفه در فرق بین مشتق و مبدأ 62
- اشاره 62
- اعتراض محقق خراسانی(ره) بر صاحب فصول(ره) 64
- اشکال محقق کمپانی(ره) بر محقق خراسانی(ره) 66
- نظر مرحوم صدر المتألهین(ره) در مورد کلام مرحوم آخوند(ره) 67
- اعتباری بودن فرق بین مشتق و مبدأ 70
- اشاره 70
- تمثیل به مشتق از ادلۀ فلاسفه بر اعتباری بودن معنی مشتق 71
- کلام امام خمینی(قده) در فرق بین مشتق و مبدأ 73
- مراد اهل معقول از مبدأ 75
- قابلیت حمل در مشتق 77
- اشاره 77
- ملاک حمل در قضایای حملیه 78
- ضابطۀ صاحب فصول(ره) برای حمل و تقسیم آنها 80
- بیان استاد در تأیید کلام صاحب فصول(ره) 81
- تغایز جزء و کل 81
- نسبت در قضایای حملیه 82
- اشاره 85
- اخبار از واقع در قضایای حملیه 85
- مغایرت اعتباری بین موضوع و محمول در قضیۀ حملیه 87
- عدم لزوم نسبت در قضایای حملیه 87
- عدم ضرورت تغایر اعتباری در قضایای حملیه 89
- اشاره 93
- اشاره 93
- نظر حضرت امام(ره) در لزوم اتحاد در قضایای معقوله 93
- تبین نظر حضرت امام(ره) در بیان اتحاد 95
- فرق«زید زید» با«الانسان انسان» با توجه به«صحه حمل الشیء علی نفسه» 96
- اشاره 100
- قابلیت حمل در مشتق و عدم آن در مبدأ 100
- مغایرت بین مبدأ و ذات 101
- کلام صاحب فصول(ره) در مورد مغایرت 102
- قول اشاعره دربارۀ مشتق و لازمۀ کلام آنها 103
- کلام قائلین به عدم قیام حلولی 104
- کلام صاحب فصول(ره) در قیام صدوری 104
- تلبس الذات بالمبدأ در مشتق 106
- نحوۀ ارتباط مبدأ و ذات در مشتق 108
- اشاره 108
- عدم اعتبار تلبس در جری مشتق بر ذات 109
- نحوۀ واجدیت ذات نسبت به مبدأ در عنوان مشتق 110
- عدم صحت نقل و تجوّز 111
- اتحاد و هو هویت ادعایی و تخیّلی 112
- بحث اخلاقی 113
- مقصد اول: بحث اوامر 116
- اشاره 116
- مقصد اوّل؛ اوامر 117
- اشاره 117
- مقاصد علم اصول: 117
- فرق أمر و إمر 119
- استفادۀ(معنی غرض از«لام» در«لامر» 120
- اشتباه مفهوم به مصداق 121
- عدم استعمال امر در معنی فعل 122
- حقیقت معنی امر به حسب لغت 124
- اشاره 124
- جانشینی امر به جای شیء 125
- هم سنخ نبودن معانی امر 126
- یکسان بودن تمام جهت لفظ در اشتراک لفظی 128
- عدم وجود هیئت خاص در موضوع لفظ در امر به معنی طلب 129
- تفاوت امر به معنای شیء با امر به معنای طلب 130
- خالی بودن مادۀ مشتقات از هیئت 131
- اشاره 131
- تلفظ به ماده به صورت کلمه 132
- عدم ذکر«فعل» در جنب سایر معانی 133
- جانشینی مفهوم غرض به جای امر 134
- خلط در اشتباه مفهوم به مصداق 135
- عدم صحت اشتراک لفظی و عدم خروج سایر معانی از معنای امر 136
- اشتراک معنوی در معنی امر 138
- اشاره 138
- کیفیت جامع در اشتراک معنوی 139
- عدم معقولیت وجود جامع ذاتی بین معنی اشتقاقی و غیر اشتقاقی 140
- عدم تصویر جمع در مشترک معنوی 140
- مجاز بودن استعمال لفظ در مشترک معنوی در خصوص مصادیق 141
- عدم لزوم کلمۀ«اهمیّت» در عنوان امر 143
- اشاره 145
- عدم اطلاع از کیفیت استعمال 145
- ورود امر در کتاب و سنّت و ظهور آن 146
- وضع امر بر معنای جامع اسمی بین هیئات 147
- اشتراک لفظی بین شیء و طلب و عدم تحقق اشتراک معنوی 148
- بحث اخلاقی 149
- معنی اصطلاحی امر 152
- اشاره 152
- عدم صحت التزام به معنای اصطلاحی به سبب اجماع منقول 153
- معنای اصطلاحی امر و مشکل اشتقاق 153
- یکسان بودن معنای لغوی و اصطلاحی امر 154
- اشکال به کلام امام(ره) در معنای اصطلاحی امر 156
- جواب مرحوم اصفهانی(ره) به اشکال عدم اشتقاق 158
- اشاره 158
- نوع مقولۀ قول و لفظ 160
- تفاوت جواب مرحوم امام(ره) و مرحوم اصفهانی(ره) 161
- دو حیثیت لفظ و اشکال به مرحوم محقق اصفهانی 162
- اشتقاقی بودن بیاض و سواد در قرآن به عنوان مؤید 163
- علوّ و استعلاء در معنای امر 165
- اشاره 165
- تبادر علوّ از لفظ امر 167
- امر و التماس دو حقیقت متفاوت 168
- عدم صحت امر بر طلب سافل به نفس هیئت افعل 170
- اعتبار علوّ و استعلاء در معنای امر 172
- اشاره 172
- دلیل بر کفایت استعلا در تحقق امر 173
- علوّ ادعایی دلیل بر اعتبار علوّ در امر 174
- طلب وجوبی و استحبابی 175
- ترتب وجوب تحذّر بر مخالفت امر 177
- دلیل بر حقیقت بودن امر در طلب وجوبی 177
- اشاره 179
- استدلال به آیۀ تحذّر برای اثبات طلب وجوبی در مفاد امر 179
- تمسّک به اصاله العموم 180
- مجرای اصاله الاطلاق و اصاله العموم 182
- بحث اخلاقی 183
- امام(ره) الگوی اخلاق در خانواده 184
- اشاره 186
- معنای امر بر مبنای آخوند(ره) و امام(ره) 186
- مجرای اصاله العموم 187
- تمسّک به آیۀ«ما مَنَعَکَ» بر معنای امر 187
- جواب استاد به بیان محقق عراقی(ره) 191
- حقیقت طلب در مفاد امر 194
- اشاره 194
- انواع تمایز اشیاء 195
- تمایز به شدّت و ضعف 196
- ما به الاشتراک، عین ما به الامتیاز 197
- تمایز وجوب و استحباب 198
- اشکال استاد و ملازمه بین وجوب و ترک 199
- اشاره 201
- تمایز وجوب و استحباب به فصل 201
- ارادۀ حتمیّه و غیر حتمیّه در طلب 202
- فرق طلب ناشی از مصلحت ملزمه و ناشی از مصلحت راجحه 204
- نظر مرحوم آخوند(ره) در تمایز وجوب و استحباب 205
- اشاره 207
- تمایز بین وجوب و استحباب 207
- اعتباری بودن وجوب و استحباب 208
- تشکیک در امور اعتباری 209
- تفاوت وجوب و استحباب به شدت و ضعف 210
- عدم ربط وجوب و استحباب به حقیقت طلب 211
- خلط بین مقام ثبوت و اثبات میان وجوب و استحباب 213
- اشاره 213
- تمایز بین وجوب و استحباب 214
- بررسی کلام محقق عراقی(ره) در تفاوت بین وجوب و استحباب 216
- دلالت امر بر وجوب به حکم عقل 217
- اشاره 219
- بیان مرحوم آخوند(ره) در طلب حقیقی 219
- مراد از طلب ذهنی 220
- مراد از طلب انشایی و نظر استاد 221
- جریان حمل شایع صناعی در باب طلب 222
- بحث اخلاقی 223
- اشاره 226
- حقیقت انشاء 226
- تحقق انشاء به لفظ 227
- دایره وجود انشایی 228
- وجود انشایی و اشکال بعض الاعلام به نظر مشهور 229
- ملاک اعتبار در امور اعتباریه 230
- تعریف وجود انشائی در کلام شهید اول 233
- اشاره 233
- بررسی کلام بعض الاعاظم در وجود انشایی 235
- فرق وجود انشایی و وجود اعتباری 236
- موطن اعتباریات 237
- تحقق امور اعتباری به لفظ 238
- موضوعیت داشتن الفاظ معاملات 239
- اشاره 241
- بیان مرحوم آخوند(ره) در طلب انشائی 241
- اختلاف معتزله و اشاعره در معنای طلب و اراده 242
- اشاعره و معتزله 242
- پیدایش فرق کلامی در صدر اسلام 243
- یهود عامل پیدایش فرق مذهبی 244
- منشأ پیدایش معتزله و اشاعره 246
- یهود عامل تفرقۀ بین مسلمانان 246
- بحث حدوث و قدم قرآن 248
- اشاره 248
- صفات فعل در خداوند 249
- صفات ذات خداوند 249
- قدیم یا حادث بودن عنوان متکلّم 250
- کلام معتزله در متکلم بودن خدا 251
- اطلاق متکلم بر خداوند بعنوان صفت ذات 252
- تعریف کلام نفسی، طلب، ترک طلب 253
- خلاصۀ کلام اشاعره در کلام نفسی 254
- اشاره 256
- اطلاق متکلم بر خداوند تبارک و تعالی 256
- بیان امام(ره) در طلب و اراده 257
- در معنی حقیقت وحی 258
- نظر مرحوم آخوند(ره) در محل نزاع اشاعره و معتزله 259
- تغایر در انصراف با وجود ترادف بین دو لفظ 260
- عدم ارتباط بحث لغوی به نزاع بین اشاعره و معتزله 261
- محل نزاع در وجود و عدم وجود یک واقعیت 262
- رفع نزاعبین اشاعره و معتزله در کلام نفسی 264
- اشاره 264
- مقایسۀ بین دو انصراف در طلب و اراده از دید اشاعره 265
- عدم توجه مرحوم آخوند(ره) به اساس نزاع بین اشاعره و معتزله 265
- ادلۀ اشاعره بر وجود کلام نفسی 267
- واقعیات نفسانیه در جملات خبریه 268
- بررسی واقعیتها در یک جملۀ خبریه 270
- بررسی دلیل اشاعره در باب جملات خبریه 270
- اشاره 270
- مطابقت با واقع در خارج و مسأله واقعیت نفسانی مخبر 272
- در اوصاف نفسانیه جملات خبریه 273
- علم به وفاق، علم به خلاف، حالت شک 274
- محدودۀ کلام نفسی 275
- عدم نیاز به کلام نفسی در جملات خبریه 276
- استدلال اشاعره در وجود صفت نفسانیه در جمل انشائیه 277
- اشاره 277
- عدم وجود صفت نفسی اراده در اوامر امتحانیه 278
- عدم وجود صفت نفسی اراده در اوامر اعتذاریه 278
- قلب و نفس انسان، ظرف کلام حقیقی 280
- هدف تحقق مأمور به است و لا غیر 280
- وجود ارادۀ اختبار و اعتذار 281
- عدم دلیل بر وجود صفت نفسانی متحد المآل در همۀ انواع امر 282
- عدم تطبیق شعر بر کلام نفسی 283
- اشاره 285
- هدف اشاعره از بیان کلام نفسی 285
- اتصاف کلام نفسی به قدم زمانی 286
- مخالفت مبنای اشاعره با مشتقات 287
- بیان حالّ و محلّ 288
- اعتباری بودن ملکیت، و حقیقت بودن عنوان مشتق 288
- بحث اخلاقی 289
- عدم تحقق عنوان قیام حلولی مبدأ به ذات در مشتقّات 292
- اشاره 292
- عدم تحقق مغایرت بین ذات و مبدأ در خداوند تعالی 293
- استعمال مشتق جعلی در عرف بدون مسامحه و تجوّز 294
- ملاک و معیار در تمایز صفات ذات از صفات فعل 295
- قدمت در صفات ذات و حدوث در صفات فعل 296
- حدوث تکلّم 297
- در معنای تکلّم و متکلم 299
- اشاره 299
- زمان فعلیت قدرت 300
- معنی علم در رابطۀ با خداوند و انسان 301
- اشتقاق متکلم 302
- پیاده کردن مسأله روی مصدر تکلّم و تکلیم 303
- اشکال در اشتقاق متکلم 303
- ارتباط مسألۀ متکلم با کلام 304
- اشاره 306
- اطلاق متکلّم بر خداوند تبارک و تعالی طبق نظر حضرت امام(ره) 306
- چگونگی ارتباط اتحاد اراده و طلب با کلام نفسی 307
- عدم وجود واقعیت دیگری غیر از اراده 308
- نظر مرحوم آخوند(ره) در معنی طلب و اراده 309
- نظر بعضی از محققین در کلام نفسی و اتحاد طلب و اراده 310
- امور قابل انشاء و غیرقابل انشاء 311
- اشاره 313
- کلام مرحوم آقای بروجردی(ره) در مغایرت طلب و اراده 313
- اشکال استاد برکلام مرحوم آقای بروجردی(ره) 315
- احتمالات در تعلق انشاء به بعث و تحریک 315
- اشکالات تعلق انشاء به بعث قولی 316
- اشاره 320
- کلام مرحوم خویی(ره) پیرامون طلب و اراده 320
- مفهوم طلب به حسب لغت 321
- دو راه تحقق مقصود مولی و صدق طلب بر آن دو 322
- بحث اخلاقی 324
- وضع صیغه امر یا هیئت افعل 327
- اشاره 327
- مفاد هیئت إفعل 328
- وحدت مستعمل فیه هیئت افعل و تعدّد دواعی 329
- واقعیّت طلب و اراده 330
- تعلّق انشاء به امر اعتباری 331
- اشاره 334
- اکثر موارد استعمال هیئت افعل، تحقق مادّۀ افعل در خارج 334
- بررسی واقعیّت معنای اوامر 335
- ارتباط بین امر و عمل در خارج 336
- متعلّق انشاء در اوامر 337
- تعلّق انشاء به امر اعتباری 339
- اشاره 341
- واقعی بودن انشاء و اعتباری بودن منشأ 341
- فرق بین بعث و تحریک و طلب 343
- استعمال امر در غیر بعث و تحریک 345
- عدم تبادل و تلاعب به الفاظ در باب مجاز 348
- اشاره 348
- نقد و بررسی نظر مشهور در باب مجاز 349
- هدف اصلی در اوامر مستعمل در غیر بعث و تحریک 350
- سرّ استفهام و تمنّی و ترجّی های قرآن 351
- حدیث اخلاقی 353
- اشاره 356
- راه حلّ عناوین انشائیه در قرآن 356
- شمول بعث و تحریک بر واجب و مستحب 357
- فرق وجوب و استحباب 358
- تصوّر شدّت و ضعف در اراده 359
- کاشف از شدّت و ضعف در اراده 360
- اراده و بحثی پیرامون عصمت 363
- اشاره 363
- دلالت فعل اختیاری بر وجود اراده در نفس 365
- تحقق اراده به خلاقیّت نفس 366
- وجوبی یا اعم بودن وضع هیأت افعل برای انشاء بعث و تحریک 367
- ادلّۀ بر دلالت هیئه افعل بر بعث و تحریک وجوبی 368
- دو دلیل دیگر بر دلالت هیئه افعل بر بعث و تحریک وجوبی 370
- اشاره 370
- بررسی تبادر اوّلین وجه از وجوه پنج گانه 371
- بیان امام خمینی(ره) در موضوع له حروف 372
- سنخیّت هیئت افعل با حروف 374
- نظر امام(ره) در بحث ثبوتی در مفاد هیئت 377
- اشاره 377
- راه سوّم برای ثبوت ارادۀ حتمیّه از مفاد هیئت افعل 378
- مراد از جامع بین مصادیق در معانی حروف 378
- نقد و بررسی کلام امام راحل(ره) در معانی حروف 380
- حدیث اخلاقی 381
- وجود شدّت و ضعف در بعث و تحریک اعتباری 384
- اشاره 384
- وحدت بعث و تحریک و اختلاف در منشأ 386
- مسلک صحیح مبنی بر وجود اختلاف در بعث و تحریک اعتباری 387
- دلالت هیئت افعل بر بعث و تحریک وجوبی به دلیل انصراف 388
- کلام صاحب معالم مبنی بر کثرت استعمال هیئت افعل در استحباب 389
- دلالت هیئت افعل بر وجوب به دلیل مقدّمات حکمت 392
- اشاره 392
- عدم فرق بین وجوب و استحباب در اصل طلب 393
- جواب محقّق عراقی(ره) در نتیجه گیری از مقدمات حکمت 394
- جریان مقدّمات حکمت در صورت عدم جریان تبادر و انصراف 395
- اشاره 399
- کاشفیّت عقلائیّه و أماریّت عرفیّه بر دلالت هیئت افعل بر وجوب 399
- نقد کاشفیّت عقلائیّه و أماریّت عرفیّه بر دلالت هیئت افعل 400
- راه پنجم حکم عقل بر دلالت هیئت افعل بر وجوب 401
- نقد و بررسی کلام مرحوم آقای بروجردی(ره) 404
- نقد استاد بر کلام امام راحل(ره) 405
- اشاره 408
- جملۀ خبریّۀ در مقام انشاء و حکم 408
- اقوائیت ظهور جمل خبریه در مقام انشاء در وجوب 409
- اشکال آخوند(ره) در احتمال صدق و کذب در جمل خبریۀ در مقام انشاء 411
- دلالت جملۀ خبریّۀ در مقام انشاء بر وجوب 412
- بررسی وجوه ارائه شده بر دلالت جمل انشائیّه بر وجوب 415
- اشاره 415
- عدم فرق بین هیئت افعل و جمله انشائی بر دلالت بر وجوب 417
- عدم جریان تبادر بعث و تحریک وجوبی در جمل انشایی 418
- ظهور صحیحۀ زراره بر دلالت جمل انشایی بر وجوب 419
- بحث اخلاقی 420
- استفادۀ ظهور جمل خبریۀ در مقام انشاء بر وجوب از صحیحۀ زراره 423
- اشاره 423
- سرّ استفاده از جمل خبریۀ در مقام انشاء به جای هیأت افعل 424
- کلام مرحوم آقای بروجردی(ره) بر محدود بون ظهور هیأت افعل 426
- اشاره 429
- اوامر صادرۀ از پیامبر و ائمّۀ هدی 429
- اوامر صادرۀ از مجتهد 431
- انقسام اوامر مولوی به اصلی و تبعی 432
- نقد استاد بر کلام مرحوم بروجردی(ره) 434
- واجب تعبّدی و توصّلی 437
- اشاره 437
- دو نکته در انقسام واجب به واجب توصّلی و واجب تعبّدی 438
- حقیقت عبادت 440
- اشاره 444
- مسألۀ عبادیت و قصد قربت 444
- عدم وجود عبادیت و عبودیت در سجده 445
- راههای تشخیص عبادیت 446
- تعریف واجب تقرّبی 447
- تقسیم واجب به تعبدی و توصلی و تقرّبی 447
- چگونگی اطالق تکلیف بر توصلیات 448
- جواب از اشکال در توصلیات 449
- کیفیت قصد تقرّب در واجبات تعبدیه 451
- اشاره 451
- قرار نگرفتن قصد قربت در ردیف اجزاء و شرایط 452
- ظهور ثمرۀ بحث در شک در جزء و شرط 453
- در صورت شک در قصد قربت 454
- عدم جواز تمسک به اصالت الاطلاق 455
- نام گذاری بعد از آمدن امر از طرف مولی 456
- عدم اخذ قصد قربت در مأمور به 458
- اشاره 458
- نظر شیخ انصاری(ره) در استحاۀ بالذات و بالغیر 459
- نسبت عرض و معروض با حکم و متعلق 461
- تقدم اجزاء و شرایط بر امر 461
- اشکال در مقایسه بین عرض و معروض و بین احکام و متعلقات 462
- واقعیت داشتن ارادۀ نفسانی 463
- شباهت حکم و اراده 465
- اشاره 465
- واقعیت متعلّق اراده و علم 466
- فرق بین مراد بالذات و مراد بالعرض 468
- اعتباری بودن حکم 468
- فرق بین اعراض و احکام 470
- شرط تحقق قصد الامر در خارج 472
- اشاره 472
- بیان دور در قدرت، از شرایط تکلیف 473
- لزوم قدرت بر متعلق در حین تحقق مأمور به 473
- شرط تحقق قص الامر در خارج 475
- لحاظ امر آلی یا استقلالی 476
- استحالۀ اجتماع دو لحاظ آلی و استقلالی 476
- استحالۀ اخذ قصد الامر در متعلق 479
- اشاره 479
- قضایای حقیقیه در شرع 480
- امر مولا در عدم اختیار عبد 482
- اتحاد حکم و موضوع 483
- بحث اجتماعی، اخلاقی اهمیت شرکت در انتخابات خبرگان 484
- ابهامات کلام نائینی«ره» در حقیقیه بودن ادلۀ احکام 487
- اشاره 487
- موضوع و متعلق تکلیف از نظر مرحوم محقق نائینی«ره» 488
- نفی کلیت رجوع قضایای حقیقیه به قضایای شرطیه 488
- أخذ قیود غیر اختیاری به عنوان شرط 489
- دو اشکال بر غیر اختیاری بودن قصد امر 490
- اشکال دوم بر غیر اختیاری بودن قصد امر 491
- اشاره 494
- استحالۀ ذاتی یا استحالۀ بالغیر در اخذ قصد قربت در مأمور به 494
- بیان مرحوم آخوند(ره) در عدم قدرت بر امتثال 496
- اخذ قصد الامر در مأمور به، به عنوان قید یا شرط 497
- جواب مرحوم آخوند(ره) از مرکب بودن مأمور به 498
- انجام دادن جزء به داعی الامر 499
- اشاره 501
- جواب امام«ره» از داعویت امر 501
- احتمالات در متعلق امر و مختار استاد 502
- ماهیت مقید به وجود خارجی 503
- اشکالات در امتثال امر با وجود ذهنی 504
- ماهیت مقید به وجود ذهنی 504
- تصور موجودات خارجی در ذهن با وصف خارجیت! 505
- اشاره 508
- داعویت امر به متعلق خودش 508
- دواعی تحقّق عبادت 510
- نقش امر در دواعی عبادت 512
- اشکال داعویت امر در شرایط 515
- اشاره 515
- جواب از اشکال داعویت امر در شرایط 516
- استحالۀ اخذ قصد الامر 518
- جواب استاد از مرحوم آخوند(ره) در اخذ داعی 518
- اشکال اخذ به صورت جزئیت 519
- جواب مرحوم حائری(ره) از مرحوم آخوند(ره) 522
- اشاره 522
- فرق عناوین قصدیه و عناوین غیر قصدیه 523
- اشکال مرحوم آقای بروجردی(ره) به مرحوم حائری(ره) 525
- جواب استاد از اشکال مرحوم آقای بروجردی(قده) 526
- تلازم قصد عنوان و قصد قربت 527
- رکن اساسی و قوام عبادت در کلام مرحوم آخوند(ره) 529
- اشاره 529
- مراد از استحاله و مبنای مرحوم آخوند(ره) 530
- فرق تعبدی و توصلی از نظر استاد و شبهۀ در آن 531
- دفع اشکال مرحوم حائری(ره) از مرحوم آقای بروجردی و امام(قده) 532
- واجب سوم غیر از واجب نفسی و واجب غیری 534
- جواب دوم محقق حائری(ره) از مرحوم آخوند(ره) در واجب نفسی 536
- اشاره 536
- اقوال در اجزاء در واجبات عبادیه 537
- ملازمه بین نبودن دواعی غیر الهیه و بودن داعی الهی 538
- اخذ داعویت به صورت قید 539
- اشکالات بر کلام محقق حائری(ره) 539
- کیفیت داعویت امر به داعویش خودش 540
- تصحیح یا ردّ داعویت در امر 540
- اشاره 542
- جواب محاضرات از مرحوم آخوند(ره) در واجبات تعبدیه: 542
- عدم وجود واجب عبادی خالص در واقع 543
- وجود واجب دارای اجزاء عبادی و غیرعبادی 544
- نقش اجزاء در رابطۀ با امر متعلق به مجموع 545
- اشکال در جزئیت و اشکال مرحوم آخوند(ره) بر آن 546
- اشاره 549
- بیان صاحب محاضرات در اجزاء و تعلق حکم به آنها 549
- داعویت امر و تحقق آن 550
- پاسخ استاد به کلام محاضرات 551
- امر تعبدی و توصلی 552
- پاسخ استاد به جواب محاضرات در تقسیم امر 553
- تقسیمات در امر اول متعلق به صلاه 553
- اشاره 556
- اشکال استاد بر جواب مرحوم آخوند(ره) در تقسیم واجب 556
- تعدد امر در مسألۀ قص قربت در متعلق امر 556
- بررسی جواب مرحوم آخوند(ره) در تقسیم واجب 558
- اشکال تشبیه مقام به اقل و اکثر ارتباطی 559
- اتیان عبادت به داعی حسن و مصلحت 561
- معانی مختلف در قصد قربت و بیان مرحوم آخوند(ره) 563
- اشاره 563
- اشکال استاد بر مرحوم آخوند(ره) در قابلیت تعلق امر 564
- جزئیت داعویت امر 566
- شک در تعبدیّت و توصلیّت 567
- امر اول: دلیل لفظی 569
- حکم موارد شک در تعبّدیت و توصلیّت 569
- اشاره 569
- نوع تقابل اطلاق و تقیید 571
- راه دیگر: اطلاق مقامی 572
- بحث اخلاقی، اجتماعی 573
- قتل عام مسلمانان در مسجد الاقصی 574
- رهبری، حافظ انسجام و وحدت جامعه 575
- تمسّک به اطلاق مقامی در مورد شک در تعبدیّت و توصلیّت 578
- اشاره 578
- فرق بین اطلاق مقامی و لفظی 579
- شرط تمسّک به اطلاق مقامی 580
- کلام مرحوم حائری(ره) در تمسک به اطلاق لفظی 581
- مراد از انفکاک علّت از معلول 582
- اشاره 584
- بیان مرحوم حائری(ره) در تداخل اسباب 584
- دلالت امر بر مره و تکرار، فور و تراخی 584
- بیان قیود مأخوذه در متعلق امر 585
- نزاع در استحقاق مثوبت و عقوبت در وجوب غیری 586
- تشبیه مسأله داعی امر به علل تکوینیه 588
- اشاره 591
- بیان مرحوم حائری(ره) در مقتضای اصلی لفظی 591
- اشکال استاد بر مرحوم حائری(ره) در مقتضای اصل لفظی 592
- اصل لفظی هنگام شک در تعبدیّت و توصّلیّت 593
- اشکال امام(ره) بر مرحوم حائری(ره) در بیان علل تشریعی 594
- توضیح مراد مرحوم امام(ره) در معنای امر 596
- اشاره 598
- عدم جواز تنظیر علل تشریعه به تکوینیات 598
- انفکاک علت از معلول در واجبات تعلیقیّه 599
- عدم تمسّک به اطلاق لفظی در باب شک در تعبّدیّت و توصّلیت 600
- انواع تقابل میان اطلاق و تقیید 601
- نتیجۀ کلام مرحوم آخوند(ره) در اطلاق و تقیید 603
- اشاره 605
- تقابل اطلاق و تقیید از نظر مرحوم آخوند و نائینی(قدس سرهما) 605
- اشکال صاحب محاضرات بر نائینی(ره) در تقابل 606
- جواب حلّی صاحب محاضرات از تقابل 607
- مکمّل کلام مرحوم خوئی(ره) در معنای تقابل 609
- بحث اخلاقی 610
وجود می دهد و آن را ایجاد می کند، در ایجاد امر اعتباری به دست بایع که لا محاله باید این لفظ یا شبه لفظ در کار باشد، «نسمّیه بالوجود الانشائی».
پس در حقیقت؛ نه اشکال ایشان به مشهور، یک اشکال کاملی بود، و نه راه حلی که خودشان ارائه دادند، یک راه حل قابل قبولی است، بلکه همان طوری که شهید(ره) و مشهور ذکر فرمودند، وجود انشایی به همان کیفیت است و مراجعه به عقال هم همان کیفیت را تایید می کند.
پرسش:
1 - راه حل بعض الاعلام(ره) در تعریف صحیح انشاء را بیان کنید؟
2 - جواب حضرت استاد به بعض الاعلام(ره) در دفاع از مشهور را بیان کنید؟
3 - آیا امر اعتباری قبل از لفظ تحقق دارد؟ چرا؟
4 - آیا مبرز و مظهر در امر اعتباری نفسانی موضوعیت دارند یا طریقیت؟