- بحث مشتق 1
- اشاره 1
- استدلال اعمی به آیات قرآن 2
- عدم دخالت عناوین اشتقاقیه 2
- اشاره 2
- لحاظ حال نسبت در عناوین 3
- بیان اطلاق در باب مشتق 3
- استدلال به آیۀ«لا یَنالُ عَهْدِی الظّالِمِینَ» 6
- نحوه اخذ عناوین در موضوعات احکام 7
- تنبیه اول: بساطت و ترکیب مفهوم مشتق 9
- تنبیهات بحث مشتق 9
- اشاره 9
- مراد از ترکیب در مقابل بساطت 11
- نظر بعض الاعلام(ره) در معنای بسیط و مرکب 12
- اشاره 16
- اعتباری بودن فرق بین مبدأ و مشتق 16
- واقعیت موجود در باب مشتق 17
- بیان مفهوم بساطت مشتق 20
- تذکر اخلاقی و اجتماعی به طلاب و حوزه ها 21
- معنای مشتق و ارتباط آن با تعریف فکر و اشکال بر آن 23
- اشاره 23
- اشکال مرحوم محقق شریف(ره) به شارح مطالع 25
- بیان استاد در معنای بساطت و ترکیب 27
- مراد مرحوم آخوند(ره) و محقق شریف(ره) از ترکیب و بساطت 28
- بیان محقق شریف(ره) در بساطت مفهوم مشتق 31
- اشاره 31
- دخول عرض در فصل در معنای مشتق 32
- اشاره 32
- جواب مرحوم آخوند(ره) از دخول عرض در فصل 33
- انقلاب امکان به ضرورت 35
- دفاع مرحوم آخوند(ره) از محقق شریف(ره) 36
- اشکال مرحوم آخوند(ره) به صاحب فصول(ره) در انقلاب 39
- اشاره 39
- فرض اول؛ معنای حرفی 40
- دلیل بر ردّ کلام مرحوم آخوند 0 ره) در معنی حرفی 41
- فرض دوم؛ انحلال 43
- ردّ انحلال 44
- انحلال در عقد الوضع و عقد الحمل و نتیجۀ آن 45
- اشاره 47
- اهمیت درس 47
- شقّ دوم دلیل مرحوم محقق بر بساطت مفهوم مشتق و ردّ آن 48
- مراد از دخالت مصادیق شیء در معنای مشتق 49
- دلیل آخوند(ره) در عدم أخذ مفهوم و مصداق شیء در معنی مشتق 51
- دخالت نسبت در معنی مشتق 52
- بیان استاد در بطلان دخالت نسبت در معنی مشتق 53
- ادلۀ بساطت و دخالت مفهوم در معنی مشتق 55
- اشاره 55
- بساطت و ترکیب در معنای مشتق 56
- معنای ترکیبی در مشتق 59
- فرق مشتق و مبدأ و اقوال در مسئله 61
- تفسیر صاحب فصول(ره) از کلام فلاسفه در فرق بین مشتق و مبدأ 62
- اشاره 62
- اعتراض محقق خراسانی(ره) بر صاحب فصول(ره) 64
- اشکال محقق کمپانی(ره) بر محقق خراسانی(ره) 66
- نظر مرحوم صدر المتألهین(ره) در مورد کلام مرحوم آخوند(ره) 67
- اعتباری بودن فرق بین مشتق و مبدأ 70
- اشاره 70
- تمثیل به مشتق از ادلۀ فلاسفه بر اعتباری بودن معنی مشتق 71
- کلام امام خمینی(قده) در فرق بین مشتق و مبدأ 73
- مراد اهل معقول از مبدأ 75
- اشاره 77
- قابلیت حمل در مشتق 77
- ملاک حمل در قضایای حملیه 78
- ضابطۀ صاحب فصول(ره) برای حمل و تقسیم آنها 80
- بیان استاد در تأیید کلام صاحب فصول(ره) 81
- تغایز جزء و کل 81
- نسبت در قضایای حملیه 82
- اشاره 85
- اخبار از واقع در قضایای حملیه 85
- مغایرت اعتباری بین موضوع و محمول در قضیۀ حملیه 87
- عدم لزوم نسبت در قضایای حملیه 87
- عدم ضرورت تغایر اعتباری در قضایای حملیه 89
- اشاره 93
- اشاره 93
- نظر حضرت امام(ره) در لزوم اتحاد در قضایای معقوله 93
- تبین نظر حضرت امام(ره) در بیان اتحاد 95
- فرق«زید زید» با«الانسان انسان» با توجه به«صحه حمل الشیء علی نفسه» 96
- قابلیت حمل در مشتق و عدم آن در مبدأ 100
- اشاره 100
- مغایرت بین مبدأ و ذات 101
- کلام صاحب فصول(ره) در مورد مغایرت 102
- قول اشاعره دربارۀ مشتق و لازمۀ کلام آنها 103
- کلام قائلین به عدم قیام حلولی 104
- کلام صاحب فصول(ره) در قیام صدوری 104
- تلبس الذات بالمبدأ در مشتق 106
- اشاره 108
- نحوۀ ارتباط مبدأ و ذات در مشتق 108
- عدم اعتبار تلبس در جری مشتق بر ذات 109
- نحوۀ واجدیت ذات نسبت به مبدأ در عنوان مشتق 110
- عدم صحت نقل و تجوّز 111
- اتحاد و هو هویت ادعایی و تخیّلی 112
- بحث اخلاقی 113
- مقصد اول: بحث اوامر 116
- اشاره 116
- مقصد اوّل؛ اوامر 117
- اشاره 117
- مقاصد علم اصول: 117
- فرق أمر و إمر 119
- استفادۀ(معنی غرض از«لام» در«لامر» 120
- اشتباه مفهوم به مصداق 121
- عدم استعمال امر در معنی فعل 122
- اشاره 124
- حقیقت معنی امر به حسب لغت 124
- جانشینی امر به جای شیء 125
- هم سنخ نبودن معانی امر 126
- یکسان بودن تمام جهت لفظ در اشتراک لفظی 128
- عدم وجود هیئت خاص در موضوع لفظ در امر به معنی طلب 129
- تفاوت امر به معنای شیء با امر به معنای طلب 130
- خالی بودن مادۀ مشتقات از هیئت 131
- اشاره 131
- تلفظ به ماده به صورت کلمه 132
- عدم ذکر«فعل» در جنب سایر معانی 133
- جانشینی مفهوم غرض به جای امر 134
- خلط در اشتباه مفهوم به مصداق 135
- عدم صحت اشتراک لفظی و عدم خروج سایر معانی از معنای امر 136
- اشتراک معنوی در معنی امر 138
- اشاره 138
- کیفیت جامع در اشتراک معنوی 139
- عدم معقولیت وجود جامع ذاتی بین معنی اشتقاقی و غیر اشتقاقی 140
- عدم تصویر جمع در مشترک معنوی 140
- مجاز بودن استعمال لفظ در مشترک معنوی در خصوص مصادیق 141
- عدم لزوم کلمۀ«اهمیّت» در عنوان امر 143
- عدم اطلاع از کیفیت استعمال 145
- اشاره 145
- ورود امر در کتاب و سنّت و ظهور آن 146
- وضع امر بر معنای جامع اسمی بین هیئات 147
- اشتراک لفظی بین شیء و طلب و عدم تحقق اشتراک معنوی 148
- بحث اخلاقی 149
- معنی اصطلاحی امر 152
- اشاره 152
- عدم صحت التزام به معنای اصطلاحی به سبب اجماع منقول 153
- معنای اصطلاحی امر و مشکل اشتقاق 153
- یکسان بودن معنای لغوی و اصطلاحی امر 154
- اشکال به کلام امام(ره) در معنای اصطلاحی امر 156
- جواب مرحوم اصفهانی(ره) به اشکال عدم اشتقاق 158
- اشاره 158
- نوع مقولۀ قول و لفظ 160
- تفاوت جواب مرحوم امام(ره) و مرحوم اصفهانی(ره) 161
- دو حیثیت لفظ و اشکال به مرحوم محقق اصفهانی 162
- اشتقاقی بودن بیاض و سواد در قرآن به عنوان مؤید 163
- اشاره 165
- علوّ و استعلاء در معنای امر 165
- تبادر علوّ از لفظ امر 167
- امر و التماس دو حقیقت متفاوت 168
- عدم صحت امر بر طلب سافل به نفس هیئت افعل 170
- اشاره 172
- اعتبار علوّ و استعلاء در معنای امر 172
- دلیل بر کفایت استعلا در تحقق امر 173
- علوّ ادعایی دلیل بر اعتبار علوّ در امر 174
- طلب وجوبی و استحبابی 175
- ترتب وجوب تحذّر بر مخالفت امر 177
- دلیل بر حقیقت بودن امر در طلب وجوبی 177
- اشاره 179
- استدلال به آیۀ تحذّر برای اثبات طلب وجوبی در مفاد امر 179
- تمسّک به اصاله العموم 180
- مجرای اصاله الاطلاق و اصاله العموم 182
- بحث اخلاقی 183
- امام(ره) الگوی اخلاق در خانواده 184
- معنای امر بر مبنای آخوند(ره) و امام(ره) 186
- اشاره 186
- تمسّک به آیۀ«ما مَنَعَکَ» بر معنای امر 187
- مجرای اصاله العموم 187
- جواب استاد به بیان محقق عراقی(ره) 191
- اشاره 194
- حقیقت طلب در مفاد امر 194
- انواع تمایز اشیاء 195
- تمایز به شدّت و ضعف 196
- ما به الاشتراک، عین ما به الامتیاز 197
- تمایز وجوب و استحباب 198
- اشکال استاد و ملازمه بین وجوب و ترک 199
- اشاره 201
- تمایز وجوب و استحباب به فصل 201
- ارادۀ حتمیّه و غیر حتمیّه در طلب 202
- فرق طلب ناشی از مصلحت ملزمه و ناشی از مصلحت راجحه 204
- نظر مرحوم آخوند(ره) در تمایز وجوب و استحباب 205
- اشاره 207
- تمایز بین وجوب و استحباب 207
- اعتباری بودن وجوب و استحباب 208
- تشکیک در امور اعتباری 209
- تفاوت وجوب و استحباب به شدت و ضعف 210
- عدم ربط وجوب و استحباب به حقیقت طلب 211
- اشاره 213
- خلط بین مقام ثبوت و اثبات میان وجوب و استحباب 213
- تمایز بین وجوب و استحباب 214
- بررسی کلام محقق عراقی(ره) در تفاوت بین وجوب و استحباب 216
- دلالت امر بر وجوب به حکم عقل 217
- اشاره 219
- بیان مرحوم آخوند(ره) در طلب حقیقی 219
- مراد از طلب ذهنی 220
- مراد از طلب انشایی و نظر استاد 221
- جریان حمل شایع صناعی در باب طلب 222
- بحث اخلاقی 223
- اشاره 226
- حقیقت انشاء 226
- تحقق انشاء به لفظ 227
- دایره وجود انشایی 228
- وجود انشایی و اشکال بعض الاعلام به نظر مشهور 229
- ملاک اعتبار در امور اعتباریه 230
- تعریف وجود انشائی در کلام شهید اول 233
- اشاره 233
- بررسی کلام بعض الاعاظم در وجود انشایی 235
- فرق وجود انشایی و وجود اعتباری 236
- موطن اعتباریات 237
- تحقق امور اعتباری به لفظ 238
- موضوعیت داشتن الفاظ معاملات 239
- اشاره 241
- بیان مرحوم آخوند(ره) در طلب انشائی 241
- اشاعره و معتزله 242
- اختلاف معتزله و اشاعره در معنای طلب و اراده 242
- پیدایش فرق کلامی در صدر اسلام 243
- یهود عامل پیدایش فرق مذهبی 244
- منشأ پیدایش معتزله و اشاعره 246
- یهود عامل تفرقۀ بین مسلمانان 246
- بحث حدوث و قدم قرآن 248
- اشاره 248
- صفات فعل در خداوند 249
- صفات ذات خداوند 249
- قدیم یا حادث بودن عنوان متکلّم 250
- کلام معتزله در متکلم بودن خدا 251
- اطلاق متکلم بر خداوند بعنوان صفت ذات 252
- تعریف کلام نفسی، طلب، ترک طلب 253
- خلاصۀ کلام اشاعره در کلام نفسی 254
- اطلاق متکلم بر خداوند تبارک و تعالی 256
- اشاره 256
- بیان امام(ره) در طلب و اراده 257
- در معنی حقیقت وحی 258
- نظر مرحوم آخوند(ره) در محل نزاع اشاعره و معتزله 259
- تغایر در انصراف با وجود ترادف بین دو لفظ 260
- عدم ارتباط بحث لغوی به نزاع بین اشاعره و معتزله 261
- محل نزاع در وجود و عدم وجود یک واقعیت 262
- اشاره 264
- رفع نزاعبین اشاعره و معتزله در کلام نفسی 264
- مقایسۀ بین دو انصراف در طلب و اراده از دید اشاعره 265
- عدم توجه مرحوم آخوند(ره) به اساس نزاع بین اشاعره و معتزله 265
- ادلۀ اشاعره بر وجود کلام نفسی 267
- واقعیات نفسانیه در جملات خبریه 268
- بررسی دلیل اشاعره در باب جملات خبریه 270
- اشاره 270
- بررسی واقعیتها در یک جملۀ خبریه 270
- مطابقت با واقع در خارج و مسأله واقعیت نفسانی مخبر 272
- در اوصاف نفسانیه جملات خبریه 273
- علم به وفاق، علم به خلاف، حالت شک 274
- محدودۀ کلام نفسی 275
- عدم نیاز به کلام نفسی در جملات خبریه 276
- اشاره 277
- استدلال اشاعره در وجود صفت نفسانیه در جمل انشائیه 277
- عدم وجود صفت نفسی اراده در اوامر اعتذاریه 278
- عدم وجود صفت نفسی اراده در اوامر امتحانیه 278
- هدف تحقق مأمور به است و لا غیر 280
- قلب و نفس انسان، ظرف کلام حقیقی 280
- وجود ارادۀ اختبار و اعتذار 281
- عدم دلیل بر وجود صفت نفسانی متحد المآل در همۀ انواع امر 282
- عدم تطبیق شعر بر کلام نفسی 283
- هدف اشاعره از بیان کلام نفسی 285
- اشاره 285
- اتصاف کلام نفسی به قدم زمانی 286
- مخالفت مبنای اشاعره با مشتقات 287
- بیان حالّ و محلّ 288
- اعتباری بودن ملکیت، و حقیقت بودن عنوان مشتق 288
- بحث اخلاقی 289
- عدم تحقق عنوان قیام حلولی مبدأ به ذات در مشتقّات 292
- اشاره 292
- عدم تحقق مغایرت بین ذات و مبدأ در خداوند تعالی 293
- استعمال مشتق جعلی در عرف بدون مسامحه و تجوّز 294
- ملاک و معیار در تمایز صفات ذات از صفات فعل 295
- قدمت در صفات ذات و حدوث در صفات فعل 296
- حدوث تکلّم 297
- اشاره 299
- در معنای تکلّم و متکلم 299
- زمان فعلیت قدرت 300
- معنی علم در رابطۀ با خداوند و انسان 301
- اشتقاق متکلم 302
- پیاده کردن مسأله روی مصدر تکلّم و تکلیم 303
- اشکال در اشتقاق متکلم 303
- ارتباط مسألۀ متکلم با کلام 304
- اشاره 306
- اطلاق متکلّم بر خداوند تبارک و تعالی طبق نظر حضرت امام(ره) 306
- چگونگی ارتباط اتحاد اراده و طلب با کلام نفسی 307
- عدم وجود واقعیت دیگری غیر از اراده 308
- نظر مرحوم آخوند(ره) در معنی طلب و اراده 309
- نظر بعضی از محققین در کلام نفسی و اتحاد طلب و اراده 310
- امور قابل انشاء و غیرقابل انشاء 311
- اشاره 313
- کلام مرحوم آقای بروجردی(ره) در مغایرت طلب و اراده 313
- اشکال استاد برکلام مرحوم آقای بروجردی(ره) 315
- احتمالات در تعلق انشاء به بعث و تحریک 315
- اشکالات تعلق انشاء به بعث قولی 316
- اشاره 320
- کلام مرحوم خویی(ره) پیرامون طلب و اراده 320
- مفهوم طلب به حسب لغت 321
- دو راه تحقق مقصود مولی و صدق طلب بر آن دو 322
- بحث اخلاقی 324
- وضع صیغه امر یا هیئت افعل 327
- اشاره 327
- مفاد هیئت إفعل 328
- وحدت مستعمل فیه هیئت افعل و تعدّد دواعی 329
- واقعیّت طلب و اراده 330
- تعلّق انشاء به امر اعتباری 331
- اکثر موارد استعمال هیئت افعل، تحقق مادّۀ افعل در خارج 334
- اشاره 334
- بررسی واقعیّت معنای اوامر 335
- ارتباط بین امر و عمل در خارج 336
- متعلّق انشاء در اوامر 337
- تعلّق انشاء به امر اعتباری 339
- اشاره 341
- واقعی بودن انشاء و اعتباری بودن منشأ 341
- فرق بین بعث و تحریک و طلب 343
- استعمال امر در غیر بعث و تحریک 345
- اشاره 348
- عدم تبادل و تلاعب به الفاظ در باب مجاز 348
- نقد و بررسی نظر مشهور در باب مجاز 349
- هدف اصلی در اوامر مستعمل در غیر بعث و تحریک 350
- سرّ استفهام و تمنّی و ترجّی های قرآن 351
- حدیث اخلاقی 353
- اشاره 356
- راه حلّ عناوین انشائیه در قرآن 356
- شمول بعث و تحریک بر واجب و مستحب 357
- فرق وجوب و استحباب 358
- تصوّر شدّت و ضعف در اراده 359
- کاشف از شدّت و ضعف در اراده 360
- اراده و بحثی پیرامون عصمت 363
- اشاره 363
- دلالت فعل اختیاری بر وجود اراده در نفس 365
- تحقق اراده به خلاقیّت نفس 366
- وجوبی یا اعم بودن وضع هیأت افعل برای انشاء بعث و تحریک 367
- ادلّۀ بر دلالت هیئه افعل بر بعث و تحریک وجوبی 368
- دو دلیل دیگر بر دلالت هیئه افعل بر بعث و تحریک وجوبی 370
- اشاره 370
- بررسی تبادر اوّلین وجه از وجوه پنج گانه 371
- بیان امام خمینی(ره) در موضوع له حروف 372
- سنخیّت هیئت افعل با حروف 374
- نظر امام(ره) در بحث ثبوتی در مفاد هیئت 377
- اشاره 377
- راه سوّم برای ثبوت ارادۀ حتمیّه از مفاد هیئت افعل 378
- مراد از جامع بین مصادیق در معانی حروف 378
- نقد و بررسی کلام امام راحل(ره) در معانی حروف 380
- حدیث اخلاقی 381
- اشاره 384
- وجود شدّت و ضعف در بعث و تحریک اعتباری 384
- وحدت بعث و تحریک و اختلاف در منشأ 386
- مسلک صحیح مبنی بر وجود اختلاف در بعث و تحریک اعتباری 387
- دلالت هیئت افعل بر بعث و تحریک وجوبی به دلیل انصراف 388
- کلام صاحب معالم مبنی بر کثرت استعمال هیئت افعل در استحباب 389
- دلالت هیئت افعل بر وجوب به دلیل مقدّمات حکمت 392
- اشاره 392
- عدم فرق بین وجوب و استحباب در اصل طلب 393
- جواب محقّق عراقی(ره) در نتیجه گیری از مقدمات حکمت 394
- جریان مقدّمات حکمت در صورت عدم جریان تبادر و انصراف 395
- اشاره 399
- کاشفیّت عقلائیّه و أماریّت عرفیّه بر دلالت هیئت افعل بر وجوب 399
- نقد کاشفیّت عقلائیّه و أماریّت عرفیّه بر دلالت هیئت افعل 400
- راه پنجم حکم عقل بر دلالت هیئت افعل بر وجوب 401
- نقد و بررسی کلام مرحوم آقای بروجردی(ره) 404
- نقد استاد بر کلام امام راحل(ره) 405
- جملۀ خبریّۀ در مقام انشاء و حکم 408
- اشاره 408
- اقوائیت ظهور جمل خبریه در مقام انشاء در وجوب 409
- اشکال آخوند(ره) در احتمال صدق و کذب در جمل خبریۀ در مقام انشاء 411
- دلالت جملۀ خبریّۀ در مقام انشاء بر وجوب 412
- بررسی وجوه ارائه شده بر دلالت جمل انشائیّه بر وجوب 415
- اشاره 415
- عدم فرق بین هیئت افعل و جمله انشائی بر دلالت بر وجوب 417
- عدم جریان تبادر بعث و تحریک وجوبی در جمل انشایی 418
- ظهور صحیحۀ زراره بر دلالت جمل انشایی بر وجوب 419
- بحث اخلاقی 420
- اشاره 423
- استفادۀ ظهور جمل خبریۀ در مقام انشاء بر وجوب از صحیحۀ زراره 423
- سرّ استفاده از جمل خبریۀ در مقام انشاء به جای هیأت افعل 424
- کلام مرحوم آقای بروجردی(ره) بر محدود بون ظهور هیأت افعل 426
- اشاره 429
- اوامر صادرۀ از پیامبر و ائمّۀ هدی 429
- اوامر صادرۀ از مجتهد 431
- انقسام اوامر مولوی به اصلی و تبعی 432
- نقد استاد بر کلام مرحوم بروجردی(ره) 434
- اشاره 437
- واجب تعبّدی و توصّلی 437
- دو نکته در انقسام واجب به واجب توصّلی و واجب تعبّدی 438
- حقیقت عبادت 440
- مسألۀ عبادیت و قصد قربت 444
- اشاره 444
- عدم وجود عبادیت و عبودیت در سجده 445
- راههای تشخیص عبادیت 446
- تقسیم واجب به تعبدی و توصلی و تقرّبی 447
- تعریف واجب تقرّبی 447
- چگونگی اطالق تکلیف بر توصلیات 448
- جواب از اشکال در توصلیات 449
- اشاره 451
- کیفیت قصد تقرّب در واجبات تعبدیه 451
- قرار نگرفتن قصد قربت در ردیف اجزاء و شرایط 452
- ظهور ثمرۀ بحث در شک در جزء و شرط 453
- در صورت شک در قصد قربت 454
- عدم جواز تمسک به اصالت الاطلاق 455
- نام گذاری بعد از آمدن امر از طرف مولی 456
- عدم اخذ قصد قربت در مأمور به 458
- اشاره 458
- نظر شیخ انصاری(ره) در استحاۀ بالذات و بالغیر 459
- نسبت عرض و معروض با حکم و متعلق 461
- تقدم اجزاء و شرایط بر امر 461
- اشکال در مقایسه بین عرض و معروض و بین احکام و متعلقات 462
- واقعیت داشتن ارادۀ نفسانی 463
- شباهت حکم و اراده 465
- اشاره 465
- واقعیت متعلّق اراده و علم 466
- اعتباری بودن حکم 468
- فرق بین مراد بالذات و مراد بالعرض 468
- فرق بین اعراض و احکام 470
- اشاره 472
- شرط تحقق قصد الامر در خارج 472
- بیان دور در قدرت، از شرایط تکلیف 473
- لزوم قدرت بر متعلق در حین تحقق مأمور به 473
- شرط تحقق قص الامر در خارج 475
- لحاظ امر آلی یا استقلالی 476
- استحالۀ اجتماع دو لحاظ آلی و استقلالی 476
- استحالۀ اخذ قصد الامر در متعلق 479
- اشاره 479
- قضایای حقیقیه در شرع 480
- امر مولا در عدم اختیار عبد 482
- اتحاد حکم و موضوع 483
- بحث اجتماعی، اخلاقی اهمیت شرکت در انتخابات خبرگان 484
- ابهامات کلام نائینی«ره» در حقیقیه بودن ادلۀ احکام 487
- اشاره 487
- نفی کلیت رجوع قضایای حقیقیه به قضایای شرطیه 488
- موضوع و متعلق تکلیف از نظر مرحوم محقق نائینی«ره» 488
- أخذ قیود غیر اختیاری به عنوان شرط 489
- دو اشکال بر غیر اختیاری بودن قصد امر 490
- اشکال دوم بر غیر اختیاری بودن قصد امر 491
- اشاره 494
- استحالۀ ذاتی یا استحالۀ بالغیر در اخذ قصد قربت در مأمور به 494
- بیان مرحوم آخوند(ره) در عدم قدرت بر امتثال 496
- اخذ قصد الامر در مأمور به، به عنوان قید یا شرط 497
- جواب مرحوم آخوند(ره) از مرکب بودن مأمور به 498
- انجام دادن جزء به داعی الامر 499
- جواب امام«ره» از داعویت امر 501
- اشاره 501
- احتمالات در متعلق امر و مختار استاد 502
- ماهیت مقید به وجود خارجی 503
- اشکالات در امتثال امر با وجود ذهنی 504
- ماهیت مقید به وجود ذهنی 504
- تصور موجودات خارجی در ذهن با وصف خارجیت! 505
- اشاره 508
- داعویت امر به متعلق خودش 508
- دواعی تحقّق عبادت 510
- نقش امر در دواعی عبادت 512
- اشکال داعویت امر در شرایط 515
- اشاره 515
- جواب از اشکال داعویت امر در شرایط 516
- جواب استاد از مرحوم آخوند(ره) در اخذ داعی 518
- استحالۀ اخذ قصد الامر 518
- اشکال اخذ به صورت جزئیت 519
- جواب مرحوم حائری(ره) از مرحوم آخوند(ره) 522
- اشاره 522
- فرق عناوین قصدیه و عناوین غیر قصدیه 523
- اشکال مرحوم آقای بروجردی(ره) به مرحوم حائری(ره) 525
- جواب استاد از اشکال مرحوم آقای بروجردی(قده) 526
- تلازم قصد عنوان و قصد قربت 527
- رکن اساسی و قوام عبادت در کلام مرحوم آخوند(ره) 529
- اشاره 529
- مراد از استحاله و مبنای مرحوم آخوند(ره) 530
- فرق تعبدی و توصلی از نظر استاد و شبهۀ در آن 531
- دفع اشکال مرحوم حائری(ره) از مرحوم آقای بروجردی و امام(قده) 532
- واجب سوم غیر از واجب نفسی و واجب غیری 534
- اشاره 536
- جواب دوم محقق حائری(ره) از مرحوم آخوند(ره) در واجب نفسی 536
- اقوال در اجزاء در واجبات عبادیه 537
- ملازمه بین نبودن دواعی غیر الهیه و بودن داعی الهی 538
- اخذ داعویت به صورت قید 539
- اشکالات بر کلام محقق حائری(ره) 539
- تصحیح یا ردّ داعویت در امر 540
- کیفیت داعویت امر به داعویش خودش 540
- اشاره 542
- جواب محاضرات از مرحوم آخوند(ره) در واجبات تعبدیه: 542
- عدم وجود واجب عبادی خالص در واقع 543
- وجود واجب دارای اجزاء عبادی و غیرعبادی 544
- نقش اجزاء در رابطۀ با امر متعلق به مجموع 545
- اشکال در جزئیت و اشکال مرحوم آخوند(ره) بر آن 546
- اشاره 549
- بیان صاحب محاضرات در اجزاء و تعلق حکم به آنها 549
- داعویت امر و تحقق آن 550
- پاسخ استاد به کلام محاضرات 551
- امر تعبدی و توصلی 552
- پاسخ استاد به جواب محاضرات در تقسیم امر 553
- تقسیمات در امر اول متعلق به صلاه 553
- اشاره 556
- اشکال استاد بر جواب مرحوم آخوند(ره) در تقسیم واجب 556
- تعدد امر در مسألۀ قص قربت در متعلق امر 556
- بررسی جواب مرحوم آخوند(ره) در تقسیم واجب 558
- اشکال تشبیه مقام به اقل و اکثر ارتباطی 559
- اتیان عبادت به داعی حسن و مصلحت 561
- معانی مختلف در قصد قربت و بیان مرحوم آخوند(ره) 563
- اشاره 563
- اشکال استاد بر مرحوم آخوند(ره) در قابلیت تعلق امر 564
- جزئیت داعویت امر 566
- شک در تعبدیّت و توصلیّت 567
- اشاره 569
- امر اول: دلیل لفظی 569
- حکم موارد شک در تعبّدیت و توصلیّت 569
- نوع تقابل اطلاق و تقیید 571
- راه دیگر: اطلاق مقامی 572
- بحث اخلاقی، اجتماعی 573
- قتل عام مسلمانان در مسجد الاقصی 574
- رهبری، حافظ انسجام و وحدت جامعه 575
- اشاره 578
- تمسّک به اطلاق مقامی در مورد شک در تعبدیّت و توصلیّت 578
- فرق بین اطلاق مقامی و لفظی 579
- شرط تمسّک به اطلاق مقامی 580
- کلام مرحوم حائری(ره) در تمسک به اطلاق لفظی 581
- مراد از انفکاک علّت از معلول 582
- دلالت امر بر مره و تکرار، فور و تراخی 584
- بیان مرحوم حائری(ره) در تداخل اسباب 584
- اشاره 584
- بیان قیود مأخوذه در متعلق امر 585
- نزاع در استحقاق مثوبت و عقوبت در وجوب غیری 586
- تشبیه مسأله داعی امر به علل تکوینیه 588
- اشاره 591
- بیان مرحوم حائری(ره) در مقتضای اصلی لفظی 591
- اشکال استاد بر مرحوم حائری(ره) در مقتضای اصل لفظی 592
- اصل لفظی هنگام شک در تعبدیّت و توصّلیّت 593
- اشکال امام(ره) بر مرحوم حائری(ره) در بیان علل تشریعی 594
- توضیح مراد مرحوم امام(ره) در معنای امر 596
- اشاره 598
- عدم جواز تنظیر علل تشریعه به تکوینیات 598
- انفکاک علت از معلول در واجبات تعلیقیّه 599
- عدم تمسّک به اطلاق لفظی در باب شک در تعبّدیّت و توصّلیت 600
- انواع تقابل میان اطلاق و تقیید 601
- نتیجۀ کلام مرحوم آخوند(ره) در اطلاق و تقیید 603
- اشاره 605
- تقابل اطلاق و تقیید از نظر مرحوم آخوند و نائینی(قدس سرهما) 605
- اشکال صاحب محاضرات بر نائینی(ره) در تقابل 606
- جواب حلّی صاحب محاضرات از تقابل 607
- مکمّل کلام مرحوم خوئی(ره) در معنای تقابل 609
- بحث اخلاقی 610
نشده باشد، مثل امور اعتباریه ای که در رابطۀ با ملکیت و زوجیت و حریت و امثال ذلک است، قابل انشاء است، برای اینکه نه خودش واقعیت دارد و نه از یک موجود خارجی انزاع شده است، بلکه ملکیت صرفا یک اعتباری است که عقلا در مواردی قائل شدند و یا شارع هم در مواردی این ملکیت را اعتبار کرده است. بعد از این که این مقدمه را ایشان بیان می فرمایند، آن وقت بیاییم در باب طلب و اراده ببینیم ایشان چه می فرمایند و چه نتیجه گیری دارند؟ کلام ایشان را هم ملاحظه بفرمایید تا ببینیم قابل اشکال هست یا نه.
پرسش:
1 - نظر مرحوم آخوند(ره) در معنی طلب و اراده را بیان کنید.
2 - نظر حضرت استاد را در ارتباط کلام نفسی با طلب و اراده بیان کنید.
3 - اطلاق متکلم بر خداوند را طبق نظر حضرت امام بیان کنید.
4 - امور قابل انشاء و غیرقابل انشاء را طبق نظر مرحوم آقای بروجردی(ره) بیان فرمایید.