سیری کامل در اصول فقه: دوره ده ساله دروس خارج اصول محمد فاضل لنکرانی جلد 3 صفحه 363

درس دویست و بیست و ششم

اشاره

بسم الله الرحمن الرحیم

الحمد للّه ربّ العالمین و الصّلوه و السّلام علی سیّدنا و مولینا و نبیّنا أبی القاسم محمّد صلّی اللّه علیه و آله و سلّم و علی آله الطیّبین الطّاهرین المعصومین و لعنه اللّه علی أعدائهم أجمعین، من الآن الی قیام یوم الدّین.

اراده و بحثی پیرامون عصمت

اراده با اینکه یک معنای بسیطی هست، ولی در عین حال وجدانا نمی توانیم انکار کنیم که مراتبی برای اراده تحقق دارد. دارای مرتبۀ قوّت و ضعف است، شدّت و ضعف در مسألۀ اراده یک معنای وجدانی است، و قابل انکار نیست. عرض کردیم که یکی از موجبات و منشأ قوّت اراده آن درکی است که در رابطه با مراد تحقق دارد. هرچه درک بالاتر باشد و سطح آگاهی بیشتر باشد، اراده قوی تر است.

در این رابطه به صورت جملۀ معترضه که به بحث اصلی ما مربوط نیست، اشاره ای به مسألۀ عصمت می کنیم که یک معنایی است که در بادی نظر خیلی مشکل به نظر می رسد، ولی با دقت مسأله بسیار روشن و بدیهی است. یکی از منشأهای عصمت آگاهی کامل نسبت به جهات آن امری است که در رابطه با او عصمت وجود دارد، و چون گاهی از اوقات این آگاهی کامل دربارۀ خود ما هم نسبت به بعضی از مسائل وجود دارد، ما می توانیم در رابطه با آن بحث مسألۀ عصمت را مطرح و تصویر کنیم. یک نکتۀ مهم در باب عصمت این است که عمل امکان صدور داشته باشد و محققا به