سیری کامل در اصول فقه: دوره ده ساله دروس خارج اصول محمد فاضل لنکرانی جلد 3 صفحه 423

درس دویست و سی و چهارم

اشاره

بسم الله الرحمن الرحیم

الحمد للّه ربّ العالمین و الصّلوه و السّلام و علی سیّدنا و مولینا و نبیّنا أبی القاسم محمّد صلّی اللّه علیه و آله و سلّم و علی آله الطیّبین الطّاهرین المعصومین و لعنه اللّه علی أعدائهم أجمعین، نم الآن الی قیام یوم الدّین.

استفادۀ ظهور جمل خبریۀ در مقام انشاء بر وجوب از صحیحۀ زراره

در جمل خبریّه ای که در مقام انشاء و بیان حکم واقع می شود، اگر ما در دلالت هیأت افعل از راه وجود حجّت و تمامیّت آن وارد بشویم، هیچ فرقی بین هیأت افعل و این جملات خبریّه ای که در مقام انشاء واقع می شود نمی کند، از نظر وجود حجّت مسأله یکسان است. اما اگر ما در باب هیأت افعل از راه تبارد پیش بیاییم که تبادر مسألۀ وضع را ثابت می کند و موضوع له را مشخص می کند، بلا اشکال در این جمل خبریّه نمی توانیم مسألۀ تبادر را مطرح بکنیم. برای اینکه موضوع له و معنای حقیقی این جمل خبریّه عبارت از همان معنای اخبار و اعلام به ثبوت نسبت است و به عبارت دیگر معنای حقیقی آن همان معنای خبری است، و اگر ما آنها را در انشاء استعما بکنیم، ولو اینکه در باب مجازات به آن مبنای مشهور ملتزم نمی شویم، لکنم در عین حال معنا، معنای مجازی است و معنای مجازی غیر موضوع له است و با تبادر سر و کار ندارد. روی این مبنا گفتیم: ما در مقام این مطلب نیستیم، آنچه که برای فقیه و برای اصولی اهمیّت دارد، اثبات ظهور این جمل در وجوب است، نه اثبات اینکه این جمل حیقت در وجوب است. عرض کردیم که اصالت الظهور یک معنای عامی