سیری کامل در اصول فقه: دوره ده ساله دروس خارج اصول محمد فاضل لنکرانی جلد 3 صفحه 508

درس دویست و چهل و ششم

اشاره

بسم الله الرحمن الرحیم

الحمد للّه ربّ العالمین و الصّلوه و السّلام علی سیّدنا و مولینا و نبیّنا أبی القاسم محمّد صلّی اللّه علیه و آله و سلّم و علی آله الطیّبین الطّاهرین المعصومین و لعنه اللّه علی أعدائهم أجمعین، من الآن الی قیام یوم الدّین.

داعویت امر به متعلق خودش

جواب مهمی از مرحوم آخوند(قدس سره) داده شده که مبتنی بر مقدماتی است. این مقدمات در رابطه با دو جمله در کلام ایشان است. یک جمله اینکه می فرمایند: «الامر یکون داعیا الی متعلّقه» جمله دوّم: «و لا یاکد یکون داعیا الی غیر متعلّقه». ما در مقدمه اولی بحث را روی متعلّق قرار دادیم که اولا ببینیم متعلّق امر چیست؟ و به این نتیجه رسیدیم که متعلّق امر، ماهیت مأمور به و طبیعت مأمور به است، نه تقیّد به وجود ذهنی و نه تقیّد به وجود خارجی، هیچکدام مدخلیت در متعلّق ندارد، بله متعلّق نفس ماهیت و نفس طبیعت است.

در مقدمۀ دوم که امروز ن شاء الله بحث می کنیم این مطلب را بررسی می کنیم که ایشان و مشور می فرمایند که«الامر یکون داعیا الی متعلّقه»، امر داعی به سوی متعلّق است، باعث الی المتعلّق و محرّک نحو المتعلّق است. آیا این باعثیت و محرّکیت به چه معناست؟ «الامر باعث الی تحقّق المتعلّق». در محرّکها و باعثهای تکوینی، اگر کسی را تکوینا به انجام یک عملی اجبار بکنند که مثلا از مجلس خارج شود، این بعث، (بعث تکوینی) جدای از انبعاث نخواهد بود. یعنی به دنبالش